بحران مالی که اکنون بازارهای آمریکایی را به تلاطم واداشته از دیدگاه تلآویو بحرانی خارجی است که ارتباط آن با اقتصاد اسرائیل یک ارتباط ثانوی است. بیماریهایی که در وال استریت ظاهر شد. بافی بسیار پیچیده دارند که ناشی از این امر هستند که سالهاست بازارهای املاک در ایالات متحده با تزریق سرمایههای کلان بیجا بزرگ»مایی شده و در نهایت این بازار فرو ریخت. سیستم مالی که این بازار را تغذیه میکرد به دنبال آن فرو ریخت و کارتلهای اقتصادی بزرگی نیز به لرزه درآمد.
سقوط بانکهای سرمایهگذاری قدیمی مانند «بار سترانس»که فروخته شد و «لیمان برادرز» که ورشکسته شد و «میریل لینش» که به بانک آمریکا فروخته شد، در حقیقت باعث میشود که چهره وال استریت تغییر کرده و بازارهای آمریکایی از رکود و جمود نسبی برخوردار شوند.
همچنین بیمه دو آژانس پرداخت وام مانند «مانی مای» و «فاردی ماک» امری ساختاری است که از حکومت آمریکا میطلبد بعد از اینکه سالها به بازار آزاد ارزش و تقدس داده اکنون برای سالها به مقابله با آن بپردازد.
سیستم مالی اسرائیل به شیوه کاملا متفاوتی از آمریکا اداره میشود. این سیستم مشاوری و تحریک بازارهای آمریکا برخوردار نیست؛ ولی در مقابل کمتر دچار بحرانهایی مانند بحران بازارهای مالی ایالات متحده قرار میگیرد.
تکیه بر آمریکا
صهیونیستها که با تکیه بر قدت اقتصاد آمریکا به استقرار در خاورمیانه امیدوار شده بودند اکنون با شکست این هیمنه با کابوسی تازه مواجه شدهاند و بار دیگر خوره رانده شدن حقیرانه به جانشان افتاده است.
گرچه که کفته میشود با این رکود اقتصادی تسیبی لیونی، کار سادهتری خواهد داشت اما روزنامه یدیعوت آحارنوت در تشریح اوضاع اقتصادی و اوضاع اجتماعی ناشی از آن مینویسد: در نتیجه تزلزل اقتصادی در آمریکا و استمرار ورشکستگی شرکتها، جامعه اسرائیل بسیار نگران است که این رژیم نیز به دلیل وابستگی شدید به اقتصاد آمریکا دچار همین حالت شود و از این رو مطبوعات و رسانههای دیگر با دعوت از کارشناسان بازار و سرمایه کوشیدهاند به سوالات این جامعه بحرانزده درباره سرمایههای خود، پاسخ دهند.
از همین رو روزنامه یدیعوت آحارنوت خود نیز با به راه انداختن «خط داغ» روی سایت روزنامه با به سوالات یهودیان درباره اینکه با سرمایههایی که وعدههای حکومت و به عبارت بهتر با پیشکشهای آمریکا به سران صهیونیستی به دست آوردهاند چه کنند.
باراک نرم شد!
از سوی دیگر براساس گزارشهای کارشناسان به لیونی و باراک درباره احتمال تاثیر شدیدتر رکود اقتصاد جهانی بر، باراک متقاعد شد که برای پیوستن به ائتلاف لیونی شروط آسانتری مطالبه کند و از این رو ماموریت لیونی به تشکیل حکومت جدید در سایه این تهدیدات تسهیل شده است و او تنها برنده این تحولات خواهد بود.
براساس گزارش اقتصادی روزنامه یدیعوت که درتیتر اول با عنوان «سقوط بورس تلآویو» چاپ شد. شرکتهای بسیار بزرگ سرمایهگذاری اسرائیلی نظیر تلتیک، تلأبیب 100، معوف، ندلان و غیره با نسبتهای بیسابقهای که تنها در یک روز به بیش از 10 درصد کل ارزش آنها رسید، در حال فروپاشی کامل هستند.
یدیعوت همچنین به حالت نگرانی فزاینده یهودیان صهیونیست و نگاه و انتظار کشنده آنها به نمودارهای ترسیمگر اوضاع بازار و اضطراب ناشی از احتمال بالا گرفتن امواج تسونامی اقتصادی و رسیدن آن به سواحل فلسطین اشغالی اشاره میکند و میافزاید: اکنون این سوال مطرح است که در صورت رسیدن این موج مخرب آیا یک بحران بانکی رخ خواهد داد یا این که تنها ساختار سرمایهمداری دچار فروپاشی خواهد شد؟
این کارشناسان نسبت به موافقت با درخواست حزب کار برای افزایش 5/2 درصدی به جای افزایش 7/1 درصدی در بودجه عمومی اسرائیل که در سال 2009 بیش از 85 میلیارد دلار خواهد بود؛ هشدار دادند و زمان کنونی را برای این کار نامناسب دیدهاند چرا که نگاه به آینده اقتصادی اسرائیل بسیار بدبینانه است و چارهای جز این نیست.
اما روزنامه هاآرتص نیز به برجسته کردن افزایش درخواستها به مداخله حکومت در بازارهای مالی و بنگاههای اقتصادی به منظور جلوگیری از ادامه سقوط بورس تلآویو اشاره کرد و به نقل از ایهود باراک وزیر جنگ نوشت: حکومت و وزارت دارایی و سازمان عمومی کارگران و صاحبان سرمایه و تجارت باید در درمان بحران مالی کمک کنند. هاآرتص همچنین پیشبینی کرد که شرکتهای بزرگ اسرائیلی در زمینه واردات خودرو و کرایه آن به شدت با فروپاشی و رکود مواجه شوند و بحران صندوقهای بازنشستگی که در سال 1996 و در پی فروش سهام آن به دلیل ترس از کاهش ارزش آن از سوی مردم، دامنگیر حکومت شده بود، تکرار شود. هاآرتص به سخنان لیونی و باراک درباره اعتماد آنها به اقتصاد محلی برای مواجهه با بحران مالی جاری اشاره میکند و میافزاید که لیونی معتقد است: اقتصاد اسرائیل در برابر فشار خارجی مصونیت دارد و از حزب کار و شاس خواست با خودداری از محاسبات تنگنظرانه حزبی برای تشکیل دولت جدید با وی همکاری کنند. روزنامه «اسرائیل امروز» نیز نوشت که حزب لیکود در نشستی فوری به بررسی زوایای تبلیغات احزاب حاکم بر ضد این حزب خواهد پرداخت که «بنیامین نتانیاهو» رهبر کنونی حزب را متهم میکند در زمان مسئولیت خود در وزارت دارایی با سیاستهای لیبرالی عامل ایجاد این بحران کنونی در بازار سرمایه را فراهم آورده است.
دی مارکر، ضمیمه اقتصادی هاآرتص نیز نوشت که بورس تلآویو و سندهای قرضه که به عنوان برنامه سرمایهگذاری ثابت به شمار میروند به نسبت 5/7 درصد سقوط ارزش داشتهاند و از این رو از دارندگان سهام و اوراق قرضه خواسته برای فروش این اسناد عجول نباشند چرا که این اوراق بلندمدت بوده و شاید توازن و سود خود را بازیابد.