مصطفی ایزدی
چند ماهی است که ابرهای تیره، خود را از مقابل خورشید مهرورزی کنار کشیده تا آنچه را مردم کشورمان تاکنون ندیده، ببینند و از نور و گرمای آن بهرهمند شوند. از آن هنگام که نزدیک به یکسوم واجدین شرایط رای دادن، به شعار عدالت و مهرورزی رای دادند و انگار که دوسوم دیگر نه عدالت را میفهمند و نه دل مهرورزی دارند، تاکنون شعاع مهرورزی بر بسیاری از پهنههای فرهنگ، سیاست، اقتصاد و اجتماع چنان گسترده شده که بعضیها آن را معجزه میدانند. مهرورزان عدالت گستر، از بدو حضور در میدان کشورداری، مخالفان و منتقدان خود را مورد محبت قرار داده و زحمت آنان را از مسؤلیتهای اجرایی تا ردههای غیرحساس و بیاهمیت کم کردند و به وزیر، معاون، مشاور، استاندار، فرماندار، مدیرکل، مدیرعامل، بخشدار، دهدار و رییس دفتر و رییس اطاق و ... فقط اجازه دادند که در منزل بنشینند و از فرصت بهدست آمده برای انجام امور مقدماتی بازنشستگی از دوبرابر دولتی استفاده نمایند. و البته از حق نباید گذشت که هنوز هستند کسانی از میان معاونین ادارات کوچک که وقتی سراغ حالشان را میگیریم میگویند شعاع مهرورزی به پنجره اتاق کارشان نرسیده و لذا پشت میزشان نشستهاند. یک نوع مهرورزی دیگر این است که مبتکران مهرورزی حسن و فایده در عملکرد دولتمردان سابق نمیبینند و در سخنرانی یا برنامه تلویزیونی یا سرمقاله روزنامه یا پشت تریبون نمازجمعه، کاستیها، خرابیها، کمبودها، گرانیها، بدیها و ... را به جناح دیگر منتسب میکنند، انگارنهانگار که خود یا همفکرانشان بیش از بیستوهفت سال نیز مواضع مدیریتی و مناصب حکومتی را در اختیار داشتهاند، اصلاً عدالتی بیشتر و بهتر از این نمیشود که مخالفان سیاسی خود را بدترین افراد ممکن و همفکران خویش را بهترین آدمهای روی زمین بدانند.
نوع دیگری از مهرورزی به یمن تصمیمگیریهای حسابشده نصیب دانشجویان کشورمان شده است که شرحی از آن برای دفاع از چنان تصمیمگیریها و شعار دادنهای حکیمانه تقدیم میشود: دو سه ماهی است که پدران و مادران دانشجویان ایرانی بهطور مرتب اخبار مربوط به پایین آمدن شهریه دانشگاهها را میشنوند و از خوشحالی دائماً دست به دعا هستند. هنوز تیترهای درشت مطبوعات جناحراست و خلاصه خبرهای رسانه ملی در توضیح و تفسیر کم شدن هزینه دانشجویی پایاننیافته که ظاهراً اقدامی صورت نگرفته است. میدانیم که دانشگاههای ایران چند دسته هستند.
1- دانشگاههای دولتی که شهریهای دریافت نمیکنند، این دسته مبلغی نمیگیرند که بخواهند ارزان نمایند.
2- دانشگاههای دولتی که شهریه دریافت میکنند. اینها دو نوع هستند؛ یک نوع شبانه که وزیر علوم اعلام داشته در صورت پایین آوردن شهریه تعطیل میشوند. یک نوع پیام نور و علمی کاربردی که اینها هم اعلام کردهاند: شهریهها را کم نمیکنند.
3- دانشگاهها و موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی که همگی اعلام کردهاند نمیتوانند از شهریههای دریافتی بکاهند. البته چون موقع ثبتنام ترم دوم دانشگاههاست، این دسته از دانشگاهها و موسسات عملاً وجه بیشتری هم برای ثبتنام دریافت کردهاند.
4- دانشگاه آزاد اسلامی که با گرفتن وام کلان از دولت (برحسب اخبار جراید) بین 13 تا 17 درصد از شهریه خود را کم کرده است و این میزان بهمنزله وام به دانشجویان است.
این اطلاعات نشان میدهد که هزینه تحصیل در دانشگاهها فعلاً خارج از شعاع مهرورزی است و مراکز آموزش عالی دولتی و غیردولتی بدون اینکه عکسالعملی نسبت به شعارها و مصوبات مهرورزان داشته باشند راه گذشته خود را میروند و روزنامههای محافظهکار نیز همچنان تیترهای درشت میزنند که شهریه دانشجویان کم شده است. پیرامون مهرورزی در حوزه فرهنگ و ادب، فقط کافی است که سری به اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بزنیم و از صدها کتابی که ناشران متعهد کشور برای دریافت مجوز نشر آن اداره تحویل داده و هنوز پاسخ روشنی دریافت نکردهاند، دیدن کنیم. کتابهای خوبی که در سالهای گذشته مجوز دایمی انتشار داشتهاند برای نشر مجدد پاسخ منفی گفتهاند و یا هنوز بیجواب ماندهاند. این مهرورزی عموماً متوجه نویسندگان و مولفان و مترجمان اصلاحطلب و ناشرانی که اینگونه کتب را چاپ و منتشر میکنند، شده است. باشد تا ببینیم در پرتو شعاع مهرورزی در آینده چه وصفی خواهیم داشت!