نخستین سفر رئیسجمهور به منطقه جنوبشرقی آسیا - مالزی - سفری با اهداف و ابعادی چندگانه است؛ علاوه بر وضعیت خاص بینالمللی و منطقهای و وجود پروندههای پرمناقشه عراق و هتک مقدسات مسلمانان و مسأله هستهای ایران که جملگی پیشدرآمد این سفر هستند آنچه به دیدار اخیر رئیسجمهوری از مالزی وزن و اهمیتی فزونتر میبخشد جایگاه ویژه مالزی در عرصه تعاملات بینالمللی است.
بیگمان مالزی را میتوان از جمله صداهای رسای کشورهای جنوب در عرصه جهانی به حساب آورد و کار با مالزی از سوی کشورهای این حوزه همواره یکی از جلوههای تعامل کشورهای جنوب - جنوب محسوب شده است، خصوصاً آنگاه که نماینده دیگر جنوب در این همکاری کشوری مانند ایران باشد که به عنوان قدرتی منطقهای از ویژگی و ظرفیتهای خاص برخوردار است. در خصوص مزیتهای مالزی مواردی چند شایان توجه است: مالزی ضمن برخورداری از ثبات نسبی در نظام پولی و مالی در دورههای دارای سیاست خارجی فعال بویژه در حوزه جنبش عدم تعهد میباشد. نقش مالزی در دورههای مختلف حیات این جنبش همواره مور توجه محافل و مجامع جهانی قرار داشته است.از طرفی مالزیاییها عضو مهم سازمان کنفرانس اسلامی محسوب شده و در تروئیکای این سازمان هم در قضایای مختلف مثل ماجرای اعتراض به کاریکاتورهای نشریه دانمارکی نقش مؤثری ایفا کردهاند.
کوالالامپور در برنامههای مربوط به دیالوگهای شرق و غرب و گفتوگوهای بین ادیان نقشی فعال دارد و با توجه به این جهات میتوان گفت سفر امروز رئیسجمهوری به کوالالامپور فرصتی برای افزایش همگرایی دو عضو مؤثر کنفرانس اسلامی فراهم میآورد. حمایت مالزی از ایران در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای نمونهای بارز از نزدیکی مواضع دو کشور به شمار میرود. ایران و مالزی در موضوعات مختلفی از جمله مقابله با یکجانبهگرایی آمریکا در سطح بینالملل، اعتراض به حمله آمریکا به عراق، مخالفت با رشد تروریسم و عدم اشاعه سلاحهای کشتار جمعی، حقوق بشر و لزوم همکاری کشورهای آسیایی- اسلامی، مقابله با تهاجم فرهنگی غرب و بسیاری موارد دیگر مواضع مشترک دارند. بستر دیگر این همگرایی تاریخی در مسائل اقتصادی شکل گرفته است. تبادلات اقتصادی دو کشور هم از سال 2000 میلادی روند صعودی داشته است به طوری که حجم روابط تجاری از 136 میلیون دلار در سال 1999 به حدود 700 میلیون دلار در سال 2005 افزایش یافته است . تاکنون در جهت تعمیق روابط اقتصادی قراردادهای حمایت از سرمایهگذاری و اجتناب از اخذ مالیات و تفاهمنامه همکاری در زمینه گردشگری و همکاریهای اتاقهای بازرگانی بین ایران و مالزی امضا شده است و انتظار میرود در سفر رئیسجمهوری هم در بعد دو جانبه بر اجراییشدن توافقهایی چنین تأکید شود. قرار است ششمین دور کمیسیون مشترک اقتصادی بین دو کشور در سال 85 تشکیل شود. بخشهای نفت، گاز و مخابرات از نمونههای موفق دیگر همکاریهای دو کشور به شمار میرود.
با این همه دیدار سران دو کشور اسلامی در یکی از حساسترین شرایط سیاسی منطقه انجام میپذیرد و از همین رو نگاهها به نتایج سیاسی این دیدار معطوف شده است. در شرایطی که مسأله هستهای ایران به روزهای حساس و سرنوشتسازی نزدیک شده سفر رئیسجمهوری حلقه دیگری از تحرکات دیپلماسی ایران و پیام آشکاری است بر این مبنا که تهران راه دیپلماسی را برای اعلام و اثبات حقانیت خود در این مناقشه برگزیده است.