ترجمه: احسان صحافیان
عراق در حال غلبه بر پیامدهای ناشی از چند دهه ستم و جور است. ستم و جور حکومتی که صرفاً از خشم، وحشت و سبعیت نشأت گرفته بود. صدام عراق را نابود، اقتصاد آن را ویران و زیرساخت آن ریشهکن کرد و سرمایه انسانی آن را تاراند. واقعگرایانه نیست که توقع داشته باشیم یک دموکراسی کاملاً کارآمد و قادر به شکست دشمنان و قادر به رفع تبعیضهای ریشهدار ظرف کمتر از سه سال از سقوط صدام برقرار شود.
ما و مردم عراق در حال نبرد با یک دشمن بیرحم هستیم که با انگیزههای متفاوت در قالب شبکههای مختلف به ستیز با ما برخاسته است. برای به دست آوردن یک تصویر مناسب از این دشمن، درک عناصر تشکیلدهنده و نقاط ضعف و شکست دادن آن نیازمند صبر، پایداری و تلاش مصممانه در راستای هر سه مسیر استراتژیک پیش گفته هستیم.
برای شکست تروریسم و شورش از نظر تاریخی به ترکیبی از ابزارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی و سالها زمان نیاز داریم. درگیریهای عراق با منازعات دیگر که در آن شورشیان معمولاً فرماندهی واحدی دارند و یا برای جلب قلوب و اذهان مردم برنامه تبلیغاتی موفقیتآمیزی به مرحله اجرا درآوردهاند، متفاوت است. با این وجود سطوح متفاوتی از خشونت احتمالاً در سالهای آتی از عراق رخت نخواهد بست. احساسات خصومتآفرین در منطقه موج میزند. ایران (ادعای اثبات نشده آمریکا ـ م) و سوریه در حمایت از دولت جدید عراق کوتاهی میکنند و به طرق متعددی آن را نادیده میگیرند. چند بازیگر فعال منطقه، تنها اخیراً برای حمایت از ظهور یک عراق دموکراتیک و باثبات اقدام کردهاند.
جامعه سنیها همچنان در جستوجوی رهبری قدرتمند و قابل اتکاست. اگرچه شماری از سنیها تحت حکومت صدام ستم کشیدند، رهبرانی که آنها را نمایندگی میکنند بیشتر مرتبطین با حزب بعثاند و نه از سران اپوزیسیون رژیم. جامعه دینی سنی نیز همچنان در جستوجوی رهبری قدرتمند و قابل اتکاست. جامعه دینی سنیها دارای سلسله مراتب کمتر و پراکندگی بیشتر است، امری که در سیاست سنیها نمود یافته است. در نتیجه این حقایق شمار اندکی از رهبران سنی نمایندگی جامعه وسیع سنیهای عراق را به عهده گرفتهاند. در انتخابات ماه دسامبر رهبران سنی که قادر به بر عهده گرفتن نمایندگی مشروع جامعه هستند انتخاب خواهند شد. (انتخاب شدند ـ م)
بسیاری از سنیها با این حقیقت که دیگر قدرت را به طور انحصاری در عراق بر عهده نخواهند داشت خو گرفتهاند. آنها به تدریج نقش خود در یک کشور دموکراتیک را که در آن اقلیت محسوب میشوند، میپذیرند به خصوص که در آن حقوق و منافع اقلیتها رعایت میشود.
بسیاری از جوامع عراق نسبت به حکومت مرکزی سوءظن دارند و در خصوص شکلگیری یک دولت عراقی که در آن قدرت در بغداد متمرکز شده باشد، حساسیت دارند. تبعیت آنها از یک حکومت متحد عراقی بسته به این دارد که دولت مرکزی اراده و قابلیت حکومت موثر و عادلانه به نمایندگی از همه عراقیها را داشته باشد.
تلاشهای پیشین برای تصحیح خطاهای گذشته گاهی سنیها را که ارتباطی با جنایات صدام نداشتهاند منزوی کرده است. رهبران عراق بایست مشی بینابین اتخاذ کنند.
در پیامد دموکراتیزاسیون عراق، گروههای جدیدی شکل گرفتهاند که همه آنها متعهد به هدف مشترک ایجاد یک عراق آزاد، تکثرگرا و دموکراتیک نیستند. برخی از این گروهها مانند اعضای شبه نظامیان مهدی تلاش کردهاند نارضایتی در مورد حضور نیروهای نظامی ائتلاف را افزایش دهند و بارها به طرز خشونتآمیزی با سایر گروهها به مبارزه برخاستهاند. تداوم حضور و تاثیر شبه نظامیان و گروههای مسلح که اغلب به احزاب سیاسی وابستهاند، برقراری حکومت قانون را در برخی مناطق عراق مختل کرده است.
این گروهها گاه به درون نیروهای پلیس نفوذ کردهاند و در مناطقی از کشور آتش خشونت و نزاع را برافروختند. اقتصاد عراق همچنان از وجوه مختلف اسیر اقتصاد به شدت متمرکز و نهادهای متزلزل و فاسد است. ساخت نهادهای جدید، اصلاح نهادهای قدیمی و اتخاذ سیاستهای جدید برای تقویت رشد اقتصادی لازم است. طبقه متوسط عراق تنها در صورتی موفقیت را تجربه میکند که دولت از حجم عظیم یارانههای پرداختی خود که سرباز اقتصاد شدهاند بکاهد.
چرا استراتژی ما مشروط است (و باید باشد)
پیروزی در کوتاه مدت، میانمدت و بلندمدت بسته به پیشرفت ما در غلبه بر چالشهای زیر و شرایط میدانی کشور عراق دارد. استراتژی ما در مسیرهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی در حال مهیا ساختن شرایط برای پیروزی است.
این شرایط مشتمل است بر:
- پیشرفت در روند سیاسی عراق و افزایش تمایل عراقیها به مصالحه سیاسی
- یکپارچگی در فرآیند تربیت نیروهای امنیتی عراق
به کار بستن اصلاحات اقتصادی و تعهد به آن توسط رهبران عراق
- افزایش همکاری همسایگان عراق
- افزایش کمک جامعه بینالمللی
- تداوم کمک مردم آمریکا
اگرچه به پیروزی در عراق مطمئنیم، زمان خاصی را برای تحقق هر یک از مراحل در نظر نمیگیریم. زیرا زمانبندی پیروزی به تحقق شرایط خاصی وابسته است و نه زمانبندیهای اجباری. تعیین ضربالاجل یا جدول زمانی برای عقبنشینی نیروهای ائتلاف بدون در نظر گرفتن شرایط میدانی غیرمسئولانه و مرگبار است زیرا این امر به تروریستها، صدامیان و مخالفان رادیکال امید میدهد که برای پیروزی تنها لازم است اندکی صبر کنند.
هیچ جنگی تاکنون طبق یک جدول زمانی به پیروزی نرسیده است و این یکی نیز از همین قاعده پیروی میکند.
البته نباید از نظر دور داشت که قرار نیست وضعیت نیروهای ائتلاف در عراق (چه نظامی و چه سیاسی) یکنواخت باقی بماند. برعکس، ما مداوماً چگونگی استقرار و عملکرد خود را طبق تغییرات در اوضاع و قابلیتهای عراق ارتقا میبخشیم. شمار نیروهای حاضر در صحنه ائتلاف جایی که برای شکست دشمن یا اتخاذ تدابیر شدید امنیتی برای برگزاری رویدادهای سیاسی عمده مانند رفراندوم و انتخابات لازم است افزایش مییابد. با این حال حجم نیروها با گذشت زمان کاهش خواهد یافت زیرا عراقیها به تدریج مسئولیتهای امنیتی و مدنی بیشتر و بیشتری را به عهده میگیرند.
توقع داریم با پیشرفت اوضاع سیاسی و رشد و افزایش کسب تجربه نیروهای امنیتی عراق چگونگی استقرار نیروهای ما در سال آینده تغییر کند، اما نمیتوانیم در این باره ضمانت دهیم. به تدریج با بر عهده گرفتن مسئولیت بیشتر از سوی نیروهای امنیتی عراقی، نیروهای ائتلاف برای ایفای نقش حمایتی در اکثر نقاط آماده خواهند شد. ماموریت نیروهای ما تغییر خواهند کرد؛ از اجرای عملیات و حفظ صلح به عملیات تخصصیتر و با هدفگیری خطرناکترین تروریستها و شبکههای رهبری تبدیل خواهد شد.
با بهبود شرایط امنیتی و افزایش توان نیروهای امنیتی عراق، برقراری امنیت در کشور سهلتر خواهد بود و نیروهای ما به گونهای روزافزون از شهرها خارج خواهند شد، شمار پایگاههایی که اداره میکنیم کاهش خواهد یافت و از شمار گشتهای نیروهای نظامی و انتظامی کم خواهد شد. در حالی که حضور نظامی ما کمتر قابل رویت خواهد بود، برای رویارویی با دشمن در هر زمانی که تجمیع یابد و سازماندهی شود مرگبار و قاطع باقی خواهند ماند.
با تغییر آرایش سربازان ما آرایش نظامی سایر اعضای ائتلاف نیز تغییر خواهد یافت. ما و عراقیها باید برای کار با آنها و هماهنگ کردن تلاشهایمان در جبهههای مختلف تلاش کنیم.