اسدالله بادامچیان
در سرمقاله شماره 445،17 دی ماه نشریه نوشتم:
با روسیه چگونه رفتار کنیم؟
بحمدالله روابط و نوع رفتار مطبوعاتی و سیاسی در این چند ماه در برخورد با روسیه بطور نسبی شکل مناسب دو کشور قدرتمند و همسایه را یافت.
حال که در مراحل آخر مذاکرات با روسیه هستیم، ضروری به نظر میرسد که به بررسی دستاوردهای
این گونه رفتارها برای طرفهای موضوع بپردازیم تا براساس آن مراحل بعدی را شکل دهیم.
1 - روسیه
روسیه در صحنه بین المللی به عنوان یک قدرت میانجی در این مسئله جهانی، مطرح شد.
روسیه بجای سه قدرت اروپایی در مسئله هستهای ایران، وارد مذاکره گردید.
آمریکاییها که با اوج گیری دوباره روسیه در عرصه جهانی مخالف هستند، مجبور به تایید نقش روسیه شدند و بوش گفت از طرح روسیه حمایت میکند!!
روسیه در منطقه استراتژیک خاورمیانه، حضوری دوباره یافت که برای سیاستهای حال و آینده این کشور مهم است.
زمینه برای امتیازگیری روسیه از اروپا و آمریکا مساعد گردید.
2 - ایران
ایران، استقلال خود را در صحنه بینالمللی دوباره تثبیت کرد.
ایران، به صورت قدرتی درآمد که آمریکا و اروپا نمیتوانند بر او خواستهای سلطهگرانه خود را دیکته کنند و روسیه را واسطه قرار دادهاند.
ایران روابط جدید و خوبی را با روسیه که همسایه اوست شروع کرد.
اقتدار ایران در منطقه حساس خاورمیانه افزایش یافت.
مواضع منطقی و مستقل و خرد ورزانه ایران بهتر مطرح شد.
3 - سه کشور اروپایی
اما در این میان سه کشور اروپایی به شدت ضرر کردند، آنها بجای اتخاذ مواضع بیطرفانه و طرفدار راه حل مسالمت آمیز، به صورت قدرتهای استعماری تحمیل کننده درآمدند و از مذاکرات، به طرف مخاصمه با ایران روی آوردند که در آینده ضررهای بیشتری را بر آنها تحمیل خواهد کرد.
آنها بجای سیاست مستقل اروپایی، به صورت پادوهای آمریکا جلوه کردند که برای آینده در سیاست کشورهای خاورمیانه و سایر نقاط جهان، این عدم استقلال اروپاییها زیانهای سنگینی را بر آنها وارد خواهد کرد و بیش از همه فرانسه و آلمان ضرر خواهند کرد.
اروپاییها بجای امتیاز گیری از ایران، در حال از دست دادن امتیازات فراوانی هستند که قبلا در ارتباط با ایران داشته اند که ضرر این حالت در آینده بیشتر نمایان خواهد شد.
اروپایی ها، با عقب افتادن از میز مذاکره، صحنه را به روسیه که رقیب آنها در اروپای شرقی است واگذار کردند که سیاست غلطی در استراتژی سیاسی اروپای غربی در قاره اروپاست.
4 - آمریکا
بیشترین ضرر را آمریکا کرد.
شریک و متحد خود یعنی سه کشور اروپایی به ویژه انگلیس را بی اعتبار کرد.
اقتدار و موقعیت روسیه را در منطقه بالا برد که ضد سیاست استراتژیک خاورمیانهای آمریکاست، آن هم در زمانی که آمریکا در عراق، فلسطین، لبنان، سوریه و افغانستان دچار مشکلات فراوانی است.
روسیه را شریک ایران نمود که شراکت دو قدرت منطقهای و همسایه با یکدیگر بویژه در منطقه سرنوشت ساز خاورمیانه، ضد منافع آمریکاست.
همراهی ایران و روسیه، نقش روسیه را در استفاده از حق و تو در شورای امنیت بالا برد و اگر روسیه از این حق و تو استفاده کند موقعیت خاصی در منطقه و در سیاستهای ایران بدست میآورد.
قدرت روسیه را در شورای امنیت و در سازمان ملل و در معادلات جهانی افزایش داد که ضد سیاست هژمون آمریکاست.
آشکار کرد که آمریکا آنقدر در برابر ایران اسلامی، دچار ضعف شده است که حتی به ناچار متوسل به روسیه، که رقیب دیرین او بوده میشود تا راه چارهای بیابد.
یک سیاست صحیح و خردمندانه، همین نتایج را دارد و ایران و روسیه میتوانند همین سیاست را برحسب شرایط و طرفهای صحنه، در روزهای آینده نیز ادامه دهند.
اما شرایط فعلی:
ایران، در بهترین شرایط است.
ایران مایل نیست پرونده هستهای ایران، به صورت چالشی در شورای امنیت مطرح شود و این در حالی است که ایران هیچگونه بیمی از طرح پرونده در شورای امنیت ندارد و هر پایانی بر این پرونده متصور شویم، بنفع ایران است.
شورای امنیت حداکثر میتواند ایران را تحریم کند که ایران آمادگی برای آن را دارد ونتیجه آن نیز از همین حالا منفی است.
شورای امنیت فرصت مناسبی را برای آگاهی بخشی به جهانیان در جهت اثبات حقانیت خود و زورگویی دولتهای بزرگ به ایران میدهد.
2 - روسیه
روسیه در مرز تصمیم گیری سود یا زیان است:
اگر روسها بتوانند با تدبیر این مرحله را بگذرانند موقعیت خوبی در منطقه و جهان خواهند یافت.
موفقیت روسها بستگی به پذیرش ایران دارد.
ایران مسلما هر طرحی که منافع ملی اش را تامین نکند نخواهد پذیرفت چه برسد به اینکه منافع حیاتی ایران در آن طرح نباشد.
ایران قبول نخواهد کرد که:
سرمایه گذاری در خاک روسیه کند در حالی که اختیارش دست روسها باشد و ایران مسلوب الاختیار باشد.
اگر روسیه بخواهد شرایط و نظرات آمریکا و همدستانش را برآورده سازد در این صورت ایران سرمایه گذاری در روسیه نخواهد کرد. زیرا میتواند خودش با تعلیق تحقیقات هستهای، مشکل را حل کند و بلکه از آمریکا و اروپا هم امتیاز بگیرد و نیازی به روسیه نیست.
اینکه گمان شود ایران برای آنکه پرونده اش به شورای امنیت نرود طرح روسیه را حتی اگر بر خلاف مصالح ملی ایران باشد بپذیرد، امری غیرقابل تحقق است.
پس در رابطه با ایران و روسیه، ما میتوانیم:
1 - براساس منافع متقابل ملی، سرمایه گذاری مشترک با مسئولیت و اختیارات مشترک داشته باشیم.
2 - دو کشور براساس استقلال خود تصمیم بگیرند نه اینکه روسیه، بخواهد پادوی آمریکا و غربیها شود.
3 - در هر حالتی اصل اساسی حفظ دانش سوخت مستقل هستهای صلح آمیز، برای ایران محفوظ بماند.
همه میدانند که ما ذرهای از منافع حیاتی و شرف و عزت خود کوتاه نخواهیم آمد و باز همه میدانندکه ایران را هیچ قدرت و کشوری نمیتواند نادیده بگیرد.