بنفشه رمضانی یگانه
سکه بهار آزادی به قیمت 150 هزار تومان رسیده است. این عدد قیمتی بیسابقه در طول معاملات هر سکه بهار آزادی در کشور به حساب میآید. بهمن خانزاده یکی از صرافان فعال بازار معتقد است: «کاهش عرضه سکه از سوی بانک مرکزی در آستانه شب عید که میزان تقاضای سکهها بالا میرود عامل این گرانی است.»
اما به نظر میرسد این دلیل برای رشد 3 هزار تومانی این سکه کافی نباشد. برخی از کارشناسان بازار میگویند: نامطلوب بودن اوضاع بورس تهران به دلیل مسائل ژئوپولتیک نیز میتواند عامل این افزایش قیمت و مراجعه بورس بازان به بازار سکهها باشد. البته دیروز انفجار در سامرا بر بروز نگرانی در میان معامله گران تاثیر گذاشت، احتمال شکل گرفتن درگیری تازهای از سوی جوامع غربی در منطقه خاورمیانه و بحرانی بودن اوضاع هستهای ایران عاملی است تا معامله گران داخلی به سوی خرید بیشتر سکهها روی آورند. هر چند که کارشناسان بین المللی معتقدند در پس تمامی این اتفاقات مذاکره و گفت و گویی در جریان است که مانع از بروز بحران که به نفع غربیها نیست، خواهد شد اما دلالان داخلی نگرانند تا اتفاقات رخ داده در مورد عراق و افغانستان برای کشودمان نیز بروز کند.
از طرف دیگر اسد پور رئیس صرافی بانک ملی ایران میگوید : افزایش قیمت سکه بهارآزادی به تغییرات نرخ جهانی طلا مربوط است معمولا برخی از کشورها برای بالا بردن قیمت طلا تلاش میکنند تا میزان طلای موجود در بازارهای جهانی را خریداری کنند. اما با نگاهی اجمالی به جدول تغییرات قیمت هر اونس طلا میتوان دریافت که این تحلیل کمی دور از واقعیت است و باید به دلایل دیگر برای افزایش قیمتهای سکه در بازار داخل اعتماد کرد. هر اونس طلا در آخرین بهای معاملاتی بر روی قیمت 551 دلار و 40 سنت بسته شده است که نسبت به روز سه شنبه در حدود 2 دلار و 20 سنت نیز افت کرده است. البته رئیس صرافی بانک ملی در عین حال به عدم ضرب سکه بهار آزادی و نوسانات پر دامنه این نوع سکه در بازار به عنوان دلایل موثر بر قیمتها اعتقاد دارد و میافزاید : بانک مرکزی در مورد ضرب سکه طرح جدید و عرضه دلار در بازار مشکلی ندارد و به راحتی میتواند روزانه 5 میلیون قطعه سکه را در حجم بسیار بالا به بازار انواع سکه عرضه کند اما ضرب نشدن سکه بهار آزادی همواره در این بازار مشکل ایجاد کرده است.
او ادامه میدهد: معمولا خرید سکه در روزهای پیش از عید مرسوم است و بر اساس تجربه سالیان انواع سکه در روزهای پایانی سال افزایش قیمت میدهند. البته نمی توان نقش مسائل سیاسی موثر در این بازار را از نظر دور داشت تا آنجا که حتی چشم انداز تورمی رسیدن قیمت هر سکه بهار آزادی به 165 هزار تومان هم وجود دارد. یکی از منابع آگاه بانکی نیز در خصوص افزایش قیمت سکهها میگوید: از آنجایی که عرضه سکه از سوی بانک کار گشایی صورت میگیرد هیچ بعید نیست که درحال حاضر این بانک عرضه خود را کاهش داده باشد. باید گفت همواره برنامههای بانک کارگشایی به تأسی از سیاستهای بانک مرکزی است و اینطور نیست که این بانک هر اقدامی را خود سرانه صورت دهد.
در واقع کارشناسان اقتصادی بر این باورند که رفتار واسطه گران داخلی از اصول منطقی الهام نمی گیرد و هر عامل داخلی و یا خارجی میتواند توجیهی برای ادامه روند افزایش قیمتهای بازار باشد. در حال حاضر این فروشندگان افزایش نرخ برابری دلار را عاملی برای گرانی قیمت سکهها میدانند. علاوه بر آنکه تغییرات هر اونس طلا در توجیه گرانی این باراز به یاری آنها میآید. افزایش نرخ برابری دلار و بالارفتن تقاضای واسطه گری نیز میتواند عاملی باشد تا قیمت سکهها را افزایش دهد و این به معنای افزایش تقاضای واسطه گری این نوع سکه در بازار است. کارشناسان اقتصاد بین الملل میگویند: نباید فراموش کرد که روند تغییرات قیمت جهانی طلا روبه بالاست اما این افزایش زمانی به پایین بر میگردد. در حال حاضر کسی به این پیشبینیها نمی اندیشد، نزدیک شدن به مهلت ماه مارس، دستکاری قیمتها در بورس تهران و بهبود چشم انداز آینده بازار طلا و سکه دلیل اصلی گرانی در بازار سکه هاست. درحال حاضر سکههای طرح جدید نیز به رغم عرضه آن از سوی بانک مرکزی گران شده اند. فرهادی یکی دیگر از معامله گران بازار میگوید: این روزها تعداد فروشندگان از خریداران بیشتر است اما تغییر جهت روند معاملات که تنها بر پایه قیمت فروش سکههای سرمایه گذاران بازار میگردد دلیلی شده تا دارندگان سکهها که به قصد فروش به این بازارها آمده اند در کسب اهداف خود ناکام بمانند.
در اصل باید گفت در بازار سکه اجماعی برای افزایش قیمتها شکل گرفته است که هیچ گونه امکانی برای کنترل این اجماع وجود ندارد. به نظر میرسد سرمایههای سرگردان در سطح جامعه که در قالب طرحهای مشارکتی و یا ثبت نام سیم کارت هدفمند شدند بخش کوچکی از حجم نقدینگی پراکنده در جامعه بوده است و هنوز هم تعدادی از مردم وجود دارند که نگران آینده سرمایههای خود هستند. قیمت انواع طلا در شرایط کنونی هیچ گونه تغییری نکرده و طلا فروشان نیز ترجیح میدهند اوقات خود را بیشتر با معاملات سکهها سپری کنند. از همین رو هر مثقال طلای 18 عیار در همان قیمت 54 هزار و 787 تومان فروخته میشود و قیمت هر گرم آن نیز 11 هزار و 888 تومان است.
بسیاری از کارشناسان معتقد از زمان تاسیس بورس تهران هر4 سال یکبار این بازار در شرایط نامطلوب قرارگرفته است و سهامداران آن به بازارهای موازی هجوم آورده اند اما همواره این شرایط کاملا موقتی بوده است و در نهایت هر دو بازار به یک تعادل نسبی دست یافته اند.
نکته اصلی دراین میان، اثرگذاری قیمت سکه بهار آزادی به عنوان شاخص برای قیمت دیگر کالاهاست. افزایش قیمت سکه در بازار با توجه به تورم سنتی روزهای پایانی سال اهداف دولت و وعدههای دولتمردان و مجلس در کنترل تورم و تثبیت قیمتها را به چالش جدی میکشد.