تاریخ انتشار : ۰۱ اسفند ۱۳۸۷ - ۰۷:۳۱  ، 
شناسه خبر : ۷۵۸۷۷
گفت‌وگو با دکتر مسعود اسداللهى درباره بازتاب جنگ غزه در داخل جامعه اسرائیل
امیرعلی اشراقی مقدمه: ایهود باراک مجرى جنگ غزه در ابتداى حمله اعلام کرده بودکه جنگ تا پایان تلخ خود ادامه خواهد داشت. تزیپى لیونى ، دیگر طراح جنگ وعده پایان ۳ روزه نبرد را داده بود اما این پیشگویى خوشبینانه غائله آفرینان هیچ یک به بار ننشست. دست آخر پس از ۲۲ روز حمله بى امان و کشته شدن صدها کودک و شهروند غیرنظامى ، این رژیم بدون دستیابى به اهداف خود مجبور به پذیرش آتش بس شد . اسرائیل در مدت زمانى کمتر از ۳ سال دو جنگ بى حاصل را در کارنامه خود ثبت کرد ‎/ نتایج دو جنگ لبنان و غزه تصویرى واقعى از اسرائیل با پیکره اى ضعیف در میان جهانیان ساخت. جنگ ۳۳ روزه لبنان با اعلام رسمى شکست اسرائیل ، حزب الله را به قدرتى بزرگ در منطقه تبدیل کرد. در پایان نبرد غزه نیز جنبش تحریم شده حماس نام محبوب ترین جریان جهان عرب را به خود گرفت. چنان که اغلب ناظران خاورمیانه گفته اند مجموعه اى از انگیزه ها و محرک ها، سران تل آویو را به طراحى سناریو خونین غزه واداشت و با توجه به همین انگیزه هاى آشکار و پنهان است که مى بایست عمیق ترین تأثیرات این نبرد را در ساختار سیاسى و اجتماعى درون رژیم صهیونیستى جست وجو کرد. دکتر مسعود اسداللهى تحلیلگر خاورمیانه بنابر مطالعاتى که درباره اوضاع اجتماعى و سیاسى جامعه اسرائیل نسبت دارد از همین منظر نتایج جنگ ۲۲ روزه غزه را مورد کاوش قرار داده است. ‎گفت وگوى ما با این صاحبنظر اکنون پیش روى شما است.

* آقاى اسداللهى تاکنون دربحث مربوط به جنگ غزه کمتر به پیامدهاى این رویداد در داخل اسرائیل توجه شده، فکر مى کنید این جنگ چه بخشى از تصورات شهروندان اسرائیل را دگرگون مى سازد؟
** با این که مردم اسرائیل با اصل جنگ و ادامه آن براى دستیابى قطعى به اهداف از پیش تعیین شده موافق بودند اما شکست اسرائیل دراین تهاجم موجبات نارضایتى مردم را فراهم کرد. اسرائیل در جنگ غزه پیروزى واضحى به دست نیاورد و اهداف اولیه اش وصول نشد. یکى از این اهداف توقف پرتاب موشک از غزه و از بین بردن توان موشکى حماس بود که حتى پس از پذیرفتن آتش بس یکجانبه مشخص شد رژیم صهیونیستى نتوانسته به این مقصد خود دست یابد و حماس همچنان به پرتاب موشک به فلسطین اشغالى ادامه داد. هدف دیگر اسرائیل از بین بردن دولت منتخب حماس بود. ولى در ۲۲ روز جنگ خونین غزه این رژیم نه تنها نتوانست دولت حماس را سرنگون کند، بلکه این دولت قانونى پس از آتش بس دوباره فعالیت هاى خود را از سر گرفت و حتى توانست محبوبیتى بیش از قبل در میان جهان اسلام و حتى فلسطینیان ساکن رام الله کسب کند.همچنین ارتش اسرائیل مأموریت داشت گلعاد شالیت سرباز اسرائیلى را که توسط نیروهاى مقاومت به گروگان گرفته شده را آزاد کندکه این مأموریت نیز ناکام ماند. در کنار همه اینها اسرائیل جنایات زیادى علیه غیرنظامیان در غزه مرتکب شد و این جنایات تأثیرات بسیار منفى در افکار عمومى جهان برجاى گذاشت و آنان را در برابر اسرائیل بسیج کرد. به همین خاطر مردم اسرائیل دچار سرخوردگى شدند و معتقدند که برخلاف گفته هاى اخیر اولمرت، سردمداران این رژیم به مقاصدى که ذکر شد نرسیدند. این در حالى است که جامعه اسرائیل با وجود آتش بس به دلیل ماهیت افراط گرا و توسعه طلب خود تمایل داشت جنگ تا تحقق اهداف اعلام شده ، ادامه یابد.
* پس معتقدید پذیرش آتش بس از سوى دولت اولمرت به هیچ وجه تحت تأتیر فشارهاى داخلى نبود؟
** همانطور که گفته شد گروه هاى اجتماعى اسرائیل خواهان ادامه جنگ بوده و فقط جامعه جهانى بود که خواستار توقف جنایات در غزه بود. مثلاً کشورهاى اروپایى، جهان عرب و امریکا تحت تأثیر اعتراضات و افکار عمومى داخل کشورشان به اسرائیل و اولمرت فشار مضاعف وارد کردند تا حمله به غزه را متوقف کند. از طرفى اسرائیل مى خواست قبل از روى کار آمدن رسمى اوباما به جنگ غزه خاتمه دهد. زیرا تداوم جنگ در آغاز ریاست جمهورى اوباما حاوى یک پیام منفى و چالش بزرگ بود.
* ولى ما در خبرها و تصاویر دیده ایم که شهروندان خود اسرائیل نیز در تل آویو دست به تظاهرات زدند و حتى برخى از آنان خواهان تحریم این رژیم شده اند.
** اعتراضات به وجود آمده در داخل جامعه اسرائیلى بیشتر از جانب گروه هاى چپگراى روشنفکر بود. این گروه ها در اسرائیل تأثیرى بر شکل گیرى سیاست ها ندارند. گروهى هم که خواهان تحریم اسرائیل شد به ارسال نامه به سفراى کشورهاى خارجى در اسرائیل اکتفا کرد.
* از سرخوردگى شهروندان رژیم صهیونیستى به عنوان مهمترین عارضه اجتماعى جنگ یاد مى شود. در عرصه سیاسى و بحث آرایش احزاب و انتخابات آتى اسرائیل فکر مى کنید نتایج چگونه نمایان خواهد شد؟
** به دلیل نارضایتى مردم اسرائیل از نتیجه حمله به غزه، وضعیت حزب لیکود و بنیامین نتانیاهو رهبر این حزب در نظرسنجى ها تقویت شده است. این جنگ و شکست در آن موقعیت اولمرت و تزیپى لیونى وزیر خارجه این رژیم و رهبر حزب کادیما را در انتخابات به خطر انداخته است؛ به طورى که نظرسنجى ها حاکى از آن است که حزب کادیما در رتبه دوم و پس از حزب لیکود قرار دارد. وقتى اسرائیل مجبور به پذیرش آتش بس شد، نتانیاهو با این کار بشدت مخالفت کرد و چون جامعه اسرائیل هم با این اعمال آتش بس مخالف بود مقبولیت لیکود در میان مردم افزایش یافت.
* بسیارى از ناظران از جنگ ۳۳ روزه لبنان و جنگ غزه این نتیجه را گرفته اند که رژیم صهیونیستى با بحران مدیریت و رهبرى روبه رو است اکنون مردم و نخبگان در فلسطین اشغالى درباره مدیریت نسل جدید زمامداران رژیم صهیونیستى چگونه مى اندیشند پس از حذف شارون از صحنه سیاسى رژیم صهیونیستى، مردم معتقدند که سیاستمداران فعلى کوتوله هاى سیاسى هستند و سطح مدیریت آنها فاصله اى عمیق با نسل بنیان گذاران اسرائیل دارد؟
** نسلى که رژیم صهیونیستى را بنیان نهاد و داراى قدرت فراوانى بود با رفتن شارون تمام شد. به باور جامعه اسرائیل زمامداران کنونى این رژیم هیچ بهره اى از فرماندهى نسل اول آن نبرده است و از نظر قدرت مدیریتى بسیار ناتوان هستند. همین امر موجب به وجود آمدن بحران رهبرى در رژیم صهیونیستى شده است.
* با این وضعیت فکر نمى کنید پس از جنگ غزه طیف هاى افراطى اسرائیل نیز از تفکر توسعه طلبى فاصله بگیرند؟
** بحث اسرائیل بزرگ عملاً در میان مردم اسرائیل از میان رفته است. زیرا شکست اسرائیل در دو دهه اخیر ثابت کرد که رؤیاهاى سلطه جویانه این رژیم نقش بر آب شده است و اکنون دیگر از موضع به اصطلاح دفاعى دست به جنگ مى زند. زمانى اسرائیل آنقدر خود شیفته و مغرور به رؤیاهاى توسعه طلبانه و پیروزى هاى نظامى بود که شعار نیل تا فرات را مطرح کرد. ولى شکست در لبنان و غزه و بحث عقب نشینى از غزه و با کشیدن دیوار حایل در کرانه باخترى نشان مى دهد که اسرائیل بسیار تضعیف شده و مقاومت لبنان و فلسطین موجب انفعال و تدافعى شدن این رژیم شده است. سخنان چند ماه پیش اولمرت فقط اعتراف به واقعیاتى بود که قبلاً کسى جرأت به زبان آوردنش را هم نداشت.در جنگ غزه، اسرائیل در سوداى حذف حماس بود اما این جنبش همچنان قدرتمند به فعالیت خود ادامه مى دهد.
حال اسرائیل با فشار سیاسى بر مصر تلاش دارد تا آنچه را که از طریق نظامى نتوانست انجام دهد، از طریق سیاسى به مقصد برساند و امتیازاتى از حماس بگیرد.
* اگر قرار باشد تل آویو در شرایط استیصال پس از جنگ غزه نرمش نشان دهد، این عقب نشینى سیاسى و امتیازدهى از چه زمانى شروع خواهد شد؟
** تا انتخابات فوریه آینده بعید است تغییر محسوسى در سیاست تل آویو صورت گیرد زیرا به باور آنها در شرایط کنونى دادن امتیاز به حماس و احزاب کار به رهبرى ایهود باراک و کادیما به رهبرى لیونى در انتخابات آتى را به شکست خواهد کشاند ولى ممکن است پس از انتخابات براى حل مشکلات ، سردمداران اسرائیل مجبور شوند با شرایط حماس یعنى آزادى اسرا، رفع محاصره، خروج کامل از نوار غزه و توقف کامل حملات موافقت کنند.