تاریخ انتشار : ۱۵ اسفند ۱۳۸۷ - ۰۷:۴۸  ، 
شناسه خبر : ۷۵۹۶۶
در گفتگوی رسالت با حجت الاسلام و المسلمین محمد ابراهیم نکونام نماینده مجلس شورای اسلامی مطرح شد:
سیدحسین نوری‌زاده اشاره: محمدابراهیم نکونام فرزند مرحوم حاج قنبرعلی 49 ساله اهل گلپایگان با تحصیلات حوزوی در خانواده‌ای متدین و مبادی آداب دینی متولد گردید با سختی‌های زمان طاغوت هر روز شاهد احضار به پاسگاه ژاندارمری به خاطر ارتباط با علما و روحانیون مرتبط با امام(رض) بوده است. اشتیاق به فراگیری علوم مذهبی راهی حوزه علمیه قم شده و با استعداد خدادادی که داشت دروس مقدماتی را سریعا طی کرده و با شرکت در دروس فقه و اصول علمای بزرگوار با مبانی مختلف اصول و فقه آشنا گردید. حجت‌الاسلام نکونام هم‌اکنون نماینده مردم گلپایگان و خوانسار در مجلس شورای اسلامی و نایب رئیس اول کمیسیون اصل نود و ناظر بر سفرهای خارجی مسئولان دولتی و عضو ستاد مبارزه با مفاصد اقتصادی است. گفتگوی رسالت با وی از نظرتان می‌گذرد.

* ارزیابی دقیق شما از طرح تحول اقتصادی چیست؟ و به نظر شما این تصمیم بزرگ تا چه اندازه ناظر به مسائل و موضوعات کشور است؟
** این اتفاق بزرگ خواه ناخواه یک روزی باید در کشور می افتاد ، یعنی در واقع ما با توجه به اینکه وابستگی مان به نفت از یک طرف جامعه ما را حسابی مصرف گرا بار آورده بود همگان منتظر این اتفاق بودند . اما به هر دلیل و به خاطر دیدگاه ها و دلایلی که دولت های قبلی داشتند این اتفاق رخ نداد . در این دولت و با عزم و اراده ای که داشت و مهمتر از این مسئله حمایت مقام معظم رهبری از اصل هدفمند کردن یارانه ها داشتند این اتفاق دارد می افتد. لایحه مذکور خوشبختانه به مجلس آمده که مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. حال بد نیست که بدانیم ضرورت هدفمند کردن یارانه ها چیست؟ این ضرورت از اینجا ناشی می شود که ما الان بخش عظیمی از سرمایه ملی مان صرف کسانی می شود که نیازمند چنین یارانه ای نیستند، یعنی در واقع هفتاد درصد درآمد کشور تقریبا صرف کمتر از سی درصد آحاد جامعه می شود که دوبله و سوبله دارند از این مواهب استفاده می کنند و این هدفمند کردن یارانه ها و تحول اقتصادی در این مقطع ضرورت دارد. منتهی چند مورد را ما باید در اینجا لحاظ کنیم : اول اینکه باید قبول کرد که ما نمی توانیم در یک جزیره محصور زندگی کنیم و باید بدانیم که در این دهکده جهانی طبیعی است که متاثر از فعل و انفعالات دنیا هستیم و تورم جهانی بر کشور ما هم اثر دارد ، گران شدن یا ارزان شدن نفت روی کشور ما قطعا اثر دارد. البته خدا رحمت کند حضرت امام را و خداوند حفظ کند مقام معظم رهبری را که در این مدت جامعه ما را به گونه ای هدایت کردند و رهبری نمودند که به آن اندازه که کشورهای اروپایی و حتی خود آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس متضرر شده اند از سونامی اقتصادی که در دنیا پیش آمد ، بحمدالله ما به آن اندازه متضرر و متاثر از آن قضایا در حد بالانشدیم . به هر حال این اتفاق باید بیفتد که مجلس هم بایستی با لحاظ کردن چشم انداز بیست ساله و کلیات برنامه چهارم و برنامه پنجم در جهت این امر پیش برود. خوشحالیم که باز هم مقام معظم رهبری سیاست های کلی برنامه پنجم را تصویب و ابلاغ فرمودند. طبیعی است با تغییری که در لایحه دولت پیش می آید متاثر از همین برنامه سیاست های کلی باشد که آقا برای برنامه پنجم تصویب فرمودند به اضافه اینکه تسریع در موضوع هم به خاطر اینکه ما برنامه بودجه سنواتی سال آینده را داریم با همه این اوصاف مجلس مصمم است که ان شاءالله موضوع را پیگری کند ولی همان گونه که عرض کردم آن چیزی که برای مجلس اولویت مضاعف دارد هدایت یارانه ها به سمت و سوی مستضعفین است و خدای ناکرده آن گونه که بعضی از تحلیلگران می گویند آسیب مضاعفی به قشر آسیب پذیر جامعه وارد نکند و اولویت دیگر اینکه منابع تولید در این لایحه باید مورد حمایت قرار گیرد و در واقع مجلس به گونه ای تصمیم گیری خواهد کرد که ان شاءالله این لایحه نه تنها اثر منفی روی تولید نداشته باشد بلکه به صورت مضاعف مشوق و محرک تولید باشد ، تولید در بخش های مختلف اعم از صنعت و کشاورزی و در همه ابعاد مورد توجه مجلس قرار خواهد داشت البته با فوریت و جدیت این طرح را مورد بحث و بررسی قرار خواهد داد.
* رابطه نمایندگان مجلس و دولت را چگونه ارزیابی می کنید، و پیشنهاد شما برای همگرایی و تعامل مثبت بین دولت و مجلس چیست این همگرایی چگونه می تواند به اجرای کم هزینه طرح تحول اقتصادی منجر شود؟
** ما خوشحالیم که در نظامی زندگی می کنیم که بر فراز آسمان این نظام خورشید ولایت پرتو افشانی می کند و علی رغم اینکه ما تفکیک قوا را در قانون اساسی پذیرفته ایم ، اما همه این قوا زیر نظر ولایت مطلقه فقیه انجام وظیفه می کنند و در هر کجا هر کدام از قوا بخواهد ساز جدایی سر دهد با هدایت و نهیب ، مقام معظم رهبری قطعا به مسیر اصلی خودش برمی گردد ، که خداوند غریق رحمت واسعه خویش قرار دهد. حضرت امام رضوان الله تعالی را که اصرار داشتند بر حاکمیت ولایت فقیه که شاکر این نعمتیم. در این بی سروسامانی جهانی ما بحمدالله بعد از سی سال توانسته ایم در خیلی از جاها حتی رهبریت و امامت جوامع مختلف را از نظر فرهنگی برعهده بگیریم که از برکت وجود ولایت مطلقه فقیه است. یا اگر توانسته ایم جان سالم به در ببریم از آن اتفاقاتی که در پاکستان و افغانستان و عراق افتاد ، آن هم علی رغم تنوع قومیتی که ما در کشورمان داریم ، تنوع مذهبی که در کشورمان داریم در هیچ کجا قومیت ها و مذاهب برروی یکدیگر شمشیر و یا اسلحه نکشیدند به خاطر نعمت بزرگ ولایت فقیه است . مطلب دوم اینکه بحمدالله مجلس و دولت در جهات گوناگون دارای دیدگاه مشترک هستند. در اصول دارای دیدگاه مشترکند ، در بحث حفظ ارزش ها دارای دیدگاه مشترکند ، در بحث کرامت مردم دارای دیدگاه مشترک اند و از همه مهمتر اینکه لباس خدمت به مردم برتن دارند و دیدگاه مشترکی دارند همین دیدگاه مشترک می تواند دیدگاه های اختلافی را خود به خود از بین ببرد ، گرچه گاهی اوقات طبیعی است که دولت یکسری اختیارات دولت دارد ، یکسری اختیارات هم مجلس دارد ، اما با توجه به تفکیک قوا ، مجلس بنای بر اینکه مستقیما در کار دولت دخالت کند ندارد ، همان گونه که دولت هم بنای دخالت در کار مجلس ندارد ، اگر هم گاهی اتفاق افتاده در جایی ، با توضیحاتی که مسئولین دو قوه دارند بحمدالله قضایا حل شده است. البته به خاطر نوع استنباط و نوع برداشتی که از قوانین و اختیارات می شود یکسری اختلافات بروز کرد که بهتر بود انجام نمی شد. با این اوصافی که عرض شد همگرایی دولت و مجلس قطعا به نفع جامعه خواهد بود و هر دو قوه هم مصمم هستند به اینکه دیدگاه و رویه واحدی را هم در عمل و هم در گفتار رعایت کنند. آثار زیادی را هم می بینیم که در بسیاری از جاها دولت با مجلس مشورت می کند و مجلس هم در کمیسیون های مختلف نمایندگان دولت را دعوت می کند ، کارشناسان را دعوت می کنند که خروجی مجلس یا خروجی دولت به گونه ای باشد که فرایند تصمیم گیری یک قوه نباشد بلکه فرایند تصمیم گیری دو قوه و به نفع اجتماع باشد.
در همین لایحه تحول اقتصادی و هدفمند کردن یارانه ها هم بنابر همین است و همین کار انجام می گیرد . بخش زیادی از دولتمردان در تهیه مسائل تئوریک و نظریه پردازی ضرورت هدفمند کردن یارانه ها صاحب نظر بودند و آن مسائل را نوشته اند و به عنوان جزوه تحویل مجلس داده اند و یا به عنوان کسانی که کارشناس اجرایی موضوع بودند خوشبختانه در جلسات عدیده در کمیسیون های مختلف دعوت شدند ، نظرات خودشان را می دهند ، یا اگر جلساتی در دولت باشد ، در وزارت اقتصاد و دارایی باشد ، بخشی از نمایندگان حضور پیدا می کنند و این حضور و این تفاهم ها و این مشورت ها ودر نظر گرفتن مسائل سیاسی و مسائل کارشناسی اقتصادی و البته به آن اهداف کلانی که به هر صورت ما یک روز باید از نفت ببریم و کشور را با مالیات اداره کنیم. پول نفت بایستی در زیر ساخت های کشور هزینه شود و در پروژه هایی صرف شود که حالت ماندگاری برای نسل های آینده هم داشته باشد ، چون نفت انفاق است برای عموم مردم . ان شاءالله با در نظر گرفتن محاسن قانون مالیات برارزش افزوده درآمد دولت در بخش هایی افزایش پیدا می کند و اینها ان شاءالله در جهت اجرای طرح تحول اقتصادی به صورت هماهنگ توسط دو قوه مفید و موثر خواهد بود. هزینه ای هم که شما اشاره کردید ، یک بخش هزینه ریالی است و یک بخش هم هزینه سیاسی و اقتصادی است. اگر منظور هزینه سیاسی باشد ، طبیعی است که همگرایی و بالابردن باز کارشناسی موضوع در دو قوه هزینه سیاسی و اقتصادی موضوع را خیلی کم می کند و می کاهد ، اما اگر هزینه ریالی باشد ، یادتان باشد که در واقع ایجاد درآمد فراوان می کند ، این نیمه دیگر لیوان را هم باید دید ، آن هفتاد درصدی را که عرض کردم از یارانه ها استفاده می کنند ، اولاآنها به صورت صحیح هدایت می شوند یا مصروف جاهایی که نباید بشود نمی شود. ثانیا درآمدهای جنبی دیگری برای دولت به وجود می آید . یعنی آن یارانه هایی که ما اکنون به صورت متفرقه در همه بخش ها می پردازیم ، اینها دیگر پرداخت نمی شود و همین منبع درآمدی است برای دولت. به اضافه اینکه اگر شما سیاست های کلی که حضرت آقا برای برنامه پنجم توسعه مطرح فرمودند طبیعی است که ایجاد تغییر در لایحه دولت را ضروزی می کند ، چون آنجا مثلادر بحث قیمت حامل های انرژی ما می خواستیم که به قیمت فوب خلیج فارس برسد تا سه سال در حالی که الان براساس نظر حضرت آقا تا پنج سال آینده این اتفاق باید بیفتد ، یعنی ما می خواستیم تا سه سال کلیه یارانه ها را از کالاها برداریم ، با این برنامه ای که مقام معظم رهبری فرمودند ، زمان تدریجی بیشتر شد. وقتی زمان بیشتر شد در واقع هزینه ها به طور طبیعی کمتر می شود.
* دستاوردهای دولت نهم در سه سال و نیم گذشته در مقایسه با دولت های گذشته را چگونه تحلیل می کنید و به نظر شما بی بندوباری در نقد دولت و سیاه نمایی علیه دولت توسط برخی رسانه ها و محافل سیاسی با چه هدفی صورت می گیرد؟
** عملکرد دولت ، دولت به معنای عام را عرض می کنم ، نه این دولت را ، چون دولت مسئول اجراست . یعنی در واقع قوه مجریه در همه زمان ها مسئولیت اجرا دارد و مسئولیت اجرا با دولت یا همان قوه مجریه است. طبیعی است که در اجرا یک سری نواقص پیش می آید . همان گونه که محسناتی دارد ، معایبی هم پیش می آید . یکی از از نقایص و خلاءها این است که ما در کشورمان ثبات مدیریت نداریم . این یک اشکال عام در کشور ماست یعنی مدیران ما با تغییر دولت تغییر می کنند که این چیز خوبی نیست برای کشور ، یعنی پس از سی سال ما تغییر مدیران را مکرر در مکرر شاهیدم ، البته جای شکر دارد که دولت ها در ایران اغلب هشت ساله هستند ،مشکل زمانی بود که یک دوره باشند و چهارساله ، آن وقت دیگر اصلاثبات مدیریتی ایجاد نمی شد. مسئله دوم که بایستی اشاره شود ، این است که در کشور ما دولت در واقع نتیجه عملکرد و احزاب نیست ، اگر احزاب به جایی می رسیدند و یا به جایگاهی می رسیدند که وقتی دولت را در اختیار می گرفتند برنامه اداره کشور هم می داشتند ، این خیلی خوب بود . یعنی الان احزاب ما تلاش می کنند که مجلس را بگیرند ، تلاش می کنند که دولت را بگیرند ، تازه بعد از اینکه غلبه پیدا کردند بر رقبا می نشینند و می گویند : حالاکه ما مجلس را گرفتیم ، حالاکه دولت را گرفتیم، اقتصادمان چی باشد؟ فرهنگ مان چگونه باشد ؟ رفتار و اخلاق اجتماعی مان چگونه باشد ؟ این بدترین وضعی است که ما داریم . این دولت هم مستثنی از این قاعده و قانون نیست . اما واقعیت این است که این دولت، دولت ساده زیستی است، یعنی می توانیم به عنوان شاه بیت ممتاز دولت جناب آقای احمدی نژاد ساده زیستی و نچسبیدن به قدرت و حکومت را نام ببریم ، از طرفی دیگر خدمات رسانی به مردم از نزدیک ، سفرهای استانی انصافا وجه ممتازی است که ایشان در سه سال و نیم همه استان ها را برای بار دوم بازدید کرده و از نزدیک مردم با او درددل کرده اند و اعتبارات تخصیصی را با نظارت خود هدایت کرده است که بسیار عالی است و نمی توان با عینک بدبینی نگاه کرد. توده های مردم هم از ایشان و این سفرها راضی هستند. البته نداشتن سازوکار اقتصادی در این دولت و دولت های قبل هم مطرح بوده است. امیدواریم با طرحی که به مجلس ارائه کرده است و اهدافی که دارد بتواند برمشکلات غلبه کند. بخش تولید و صنعت به حمایت ویژه ای نیاز دارد که عدم ثبات مدیریتی در بخش های مهم اقتصادی مثل وزارت اقتصاد و دارایی که در دوره سه ساله چند نفر عوض شدند و یا بانک مرکزی که می خواهد اقتصاد کشور را بالانس کند ثبات نداشته باشد ، اینها ایرادی است که به دولت وارد بوده و امیدواریم که هرچه زودتر دراین بخش ها هم به ثبات برسیم.
* اکنون که در ایام الله دهه مبارک فجر هستم اگر خاطره ای از دوران قبل از پیروزی انقلاب و یا بعد از آن دارید بیان کنید؛
** خاطرات زیاد است اما آنچه که در خاطرم هست این است که در قم گذری است بنام گذر خان از این گذر رد می شدم که یک استوار و یک گروهبان بدون هیچ حرف و حدیثی جلوی من آمدند و شروع کردند با باتوم مرا زدن خصوصا دست های من تا مدت زیادی متورم بود ، هر چه هم می گفتم که مگر من چه کرده ام چیزی حالیشان نمی شد، حرفشان این بود که مگر با قبا و عبا و عمامه می توانید مملکت داری کنید ؟ آن وقت شما می خواهید شاه را از مملکت بیرون کنید؟ دیدگاه آن دو نفر این بود ، در حالی که همین روحانیت به رهبری امام خمینی(رض) نه تنها شاه را بیرون کرد ، بلکه بحمدالله در پرتو حاکمیت ولایت مطلقه فقیه امروز جامعه ما رفته رفته رهبری فکری جهان را چه از نظر فرهنگی و فکری برعهده می گیرد.
* محبوبیت دولت نهم را در شهرستان ها چگونه ارزیابی می کنید و این دولت تا چه اندازه توانسته پایگاه اجتماعی خود را در بطن توده های مردم تقویت کند؟
** وجه ممتاز دولت که زبانزد عامه مردم است و معمولامی گویند ، چون ما حوزه های شهرستانی و روستایی داریم صداقت دولت آقای احمدی نژاد ودولت ایشان است . هر چه را که ایشان می گویند؛ مردم می گویند، راست می گوید. حتی اگر ما هم بخواهیم در مخالفت با دولت حرفی بزنیم جرات نمی کنیم. یعنی آن قدر اعتقاد دارند به صداقت و منش آقای احمدی نژاد. گرچه خبرگان جامعه هم یکسری ایراداتی دارند که امید است آن ایرادات در مباحثی که بین مجلس و دولت و در محافل علمی بحث می شود مرتفع شود.
* شما به عنوان یکی از اعضای کمیسیون اصل 90 در مجلس هشتم روند شکایات مردمی را چگونه تحلیل می کنید و مهمترین پرونده هایی که در این کمیسیون طرح شده از آغاز مجلس هشتم مرتبط با چه حوزه هایی بوده است؟
** کمیسیون اصل 90 یک کمیسیون نظارتی است که به طرز کار مدیران باید رسیدگی کند، منتها سازوکار شخصی متاسفانه نداشته، نیروی کارشناسی قوی نداشته و الان که با ارائه طرحی که به مجلس داده شده و خوشبختانه مجلس استقبال کرد از تغییر ماهوی در کمیسیون اصل 90 در هفته های آتی آن اصلاحات اجرایی می شود. قطعا سازو کار قوی تری را برای امر نظارت بر رفتار مدیران و طرز کار مجلس و دو قوه دیگر ان شاءالله فراهم می کند و به وظیفه نظارتی خودش ان شاءالله عمل خواهد کرد. البته این را هم عرض کنم که اصولابخش نظارتی در مجلس متاسفانه متمرکز نیست و این پیام آور خوبی برای مجلس نمی تواند باشد، یعنی اینکه بخش نظارتی مورد تاکید مقام معظم رهبری و مردم به صورت متمرکز و موضوعی و مصداقی در مجلس کمتر رعایت می شود. یعنی ما الان نمی توانیم کارنامه نظارتی مثلادولتهای گذشته را به صورت دفترچه و یا کتابچه ارائه دهیم و بگوییم در این بخش این گونه بود آن هم براساس ارقام و آمار و به صورت ریز عملکرد وزرا و عملکرد مدیران در اینجا بانک اطلاعاتی مدیران وجود ندارد ، در حالی که ما ناظر برطرز رفتار آنها هستیم باید بانک اطلاعاتی رفتاری نسبت به مدیران در اینجا می داشتیم . بازرسی ها و نظارت های موضوعی ما باید به صورت منسجم در یک جایی بایگانی می شد که قابل دسترسی باشد که متاسفانه نیست و امیدواریم که با اصلاحی که در آیین نامه داخلی مجلس پیش آمد و اختیارات زیادتری به کمیسیون اصل 90 داده شد این مشکلات رفع شود. اولین اصلاحی که صورت گرفت این است که رئیس کمیسیون اصل 90 به وسیله خود مجلس انتخاب شود، چون در قانون اساسی آمده است که طرز رفتار مدیران با نظارت مجلس صورت می گیرد و یک کمیسیون نمی تواند با انتخاب چند نفر این وظیفه را انجام دهد. با این مصوبه همه نمایندگان دخیل در امر نظارت می شوند. از طرف دیگر در واقع اعضای کمیسیون را ما در این طرحی که ارائه کردیم و تصویب شد در دو بخش دیدیم، یک بخش ثابت و یک بخش غیرثابت.
آنها که ثابت هستند هشت نفرند که در هیچ جای دیگر عضویت ندارند و با توجه به تخصص شان مستمرا در کمیسیون اصل 90 بایستی حضور داشته باشند و مسئولیت کمیته های تخصصی خود اصل90 را بر عهده بگیرند و بعد برای جلسات کمیسیون از تخصص سایر کمیسیون ها استفاده می شود، یعنی از هر کمیسیون به انتخاب آن کمیسیون یک نفر می شود عضو غیر ثابت کمیسیون اصل 90 که در جلسات حضور پیدا می کنند و اظهار نظر می کنند یا موارد تخصصی به آنها ارجاع می شود که اعلام نظر کنند یا اگر خواستیم در وزارتخانه ای ، اداره کلی برویم باز از آنها استفاده کنیم. از تخصص آنها استفاده کنیم در امر نظارت مستمر مجلس ان شاءالله .
مراجعه مردمی به کمیسیون اصل 90 زیاد است و همه هم شکایات موردی است در حالی که درکمیسیون اصل 90 شکایت موردی قابل رسیدگی نیست ، مگر اینکه واقعا طرز رفتار مدیران کشوری مورد شکایت باشد ، ولی مجلس مسئولیت احقاق حق فردی را ندارد . شاید در مسیر بررسی و ، رسیدگی ما یک نفر هم منتفع شود ولی تلاش کمیسیون اصل 90 این است که خروجی کارهایش نتیجه کارهایش به کل جامعه و سیستم باشد.
* با توجه به جو انتخابات شایعات زیادی در مورد آمدن یا نیامدن افرادی مطرح می شود از جمله اینکه گفته می شود سید محمد خاتمی و یا میرحسین موسوی و ... کاندیدای ریاست جمهوری خواهند شد. برآورد شما از آمدن یا نیامدن این افراد چیست؟
** من نسبت به آقای خاتمی علاقه شخصی دارم ، اما فکر می کنم و قطعا هم همین طور است که آقای خاتمی بعد از هشت سال ریاست جمهوری در نظام جمهوری اسلامی ایران جزء سیاستمداران کشور محسوب می شوند و یک سیاستمدار در این دوره قطعا کاندیدا نخواهد شد. چون در جمهوری اسلامی ایران دوره ها علی رغم اینکه در قانون اساسی چهار ساله است اما طبیعتا هشت ساله است و اگر ایشان در این دوره کاندیدا بشوند حتی اگر هم برنده شوند بزرگترین گاف سیاسی خودشان را در طول دوران زندگی سیاسی شان خودشان داده اند. نفرات اول اگر دید سیاسی داشته باشند . کاندیدا نخواهند شد. آینده انتخابات را باید به دست زمان بسپاریم چون من آثار وحدت اصولگرایان را برروی کاندیدایی آقای احمدی نژاد می بینم و احتمال دارد که این نشانه ها به واقعیت مبدل شود.
* سخن آخر؛
** تشکر می کنم از شما که زمینه این مصاحبه را فراهم کردید. رسانه ها و روزنامه ها نقس اساسی و مهمی در کشور دارند البته ما هم به صورت ناگفته و نانوشته در حال یک جنگ فرهنگی با استکبار جهانی هستیم و روزنامه ها نقش اساسی در حمایت از تفکر دینی جامعه ، انقلابی جامعه ، معیارها و اهدافی که به پای آن خون ها ریخته شده است دارند و من امیدوارم همان گونه که روزنامه وزین رسالت تاکنون به وظیفه خودش عمل کرده باز هم به وظیفه خودش عمل کند و موفق باشد.