تاریخ انتشار : ۰۱ اسفند ۱۳۸۷ - ۰۸:۵۹  ، 
شناسه خبر : ۷۷۲۲۴
نگاه جانشین رایس به ایران
اعظم گل‌محمدی اشاره: انتخاب هیلاری کلینتون به عنوان وزیر امور خارجه‌ی دولت باراک اوباما که با شعار "تغییر" در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به پیروزی دست یافت، تعجب بسیاری، از جمله حامیان اولین رییس سیاه پوست کاخ سفید را برانگیخته است.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این تعجب از آن رو است که سیاست‌های کلینتون، که در رقابت‌های مقدماتی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا رقیب اصلی اوباما بود، درباره مسایل مربوط به سیاست خارجی آمریکا ـ از جمله مسایل مربوط به ایران ـ که قرار است از این پس او سکان دارش باشد، بسیار سرسختانه‌تر و جنگ‌طلبانه‌تر از اوباما به نظر می‌رسید.
با این حال اوباما که در مبارزات انتخاباتی‌اش، از قضاوت‌ها و اعتقادات هیلاری در حوزه‌ی سیاست‌ خارجی به شدت انتقاد کرده بود، پس از اعلام انتخاب همسر بیل کلینتون، رییس جمهور پیشین آمریکا برای نشستن بر کرسی وزارت امور خارجه‌ی دولتش گفت که آمریکایی‌ها نباید برخی مسایل را که در بحبوحه‌ی مبارزات انتخاباتی مطرح شده است، جدی بگیرند و با وجودی که ستاد انتخاباتی باراک، سیاست خارجی کلینتون را "بسیار اغراق آمیز" خوانده بود، اوباما پا را فراتر گذاشت و تا آن جا پیش رفت که گفت او و کلینتون درباره منافع آمریکا نقطه نظرات مشترک بسیاری دارند.
سیاست‌کلینتون در قبال ایران
با توجه به این که از این پس کلینتون به جای کاندولیزا رایس، وزیر امور خاجه‌ی فعلی آمریکا راهبری مسایل مربوط به ایران را در دستگاه سیاست خارجی آمریکا دنبال می‌کند، اظهارات و سیاست‌های اعلام شده‌ی هیلاری در قبال ایران در طول مبارزات انتخاباتی و پیش از آن می‌تواند راهنمایی برای یافتن مسیری باشد که احتمال می‌رود در قبال تهران دنبال کند.
در اردیبهشت ماه سال جاری بود که کلینتون سیاست ایران‌هراسی را در قبال ایران پیش گرفت و بدون توجه به تاکید ایران بر صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌یی و با طرح این فرض که ایران آغاز گر یک حمله به رژیم صهیونیستی باشد، در اظهاراتی غیرمسوولانه گفت که اگر ایران با تسلیحات هسته‌یی به رژیم صهیونیستی حمله کند، آمریکا نیز با تسلیحات هسته‌یی‌اش به آن واکنش نشان خواهد داد.
اظهارت غیردیپلماتیک وی با انتقادات شدید اوباما که گفته بود حاضر است بدون پیش شرط با ایران وارد مذاکره شود روبرو شد؛ اما کلینتون در پاسخ به این انتقادات گفت که "هشدار به تلافی در رابطه با ایران لازم است" و حتی در گفت‌وگوی دیگری تاکید کرد که از آن چه گفته است متاسف نیست.
کلینتون هم‌چنین در ادامه‌ی سیاست ایران هراسی که در پیش گرفته بود، ادعا کرد که ایران متحدان آمریکا را در خاورمیانه به وحشت انداخته و با زورگویی آن‌ها را به اطاعت وامی‌دارد.
او مدعی شده است که "به این ترتیب دورنمای یک رقابت تسلیحاتی شدیدا بی‌ثبات کننده در منطقه به وجود می‌آید."
هیلاری از طرح این ادعا برای تاکید بر این که "لازم است آمریکا یک چتر امنیتی را برای محافظت از رژیم صهیونیستی و سایر متحدان آمریکا در منطقه در برابر تهدیدهای ایران ایجاد کند"، استفاده کرد.
این در حالی است که اوباما در گفت‌وگویی با شبکه‌ی خبری ABC سخنان هیلاری کلینتون را تداوم "سیاست گاوچرانی جورج بوش" دانسته و گفته بود: "مهم آن است که از زبانی استفاده کنیم که علامتی را به جامعه جهانی بفرستد مبنی بر این که ما از سیاست دیپلماسی گاوچرانی و یا از فقدان دیپلماسی که در دوران جورج بوش شاهد بودیم فاصله گرفته‌ایم."
سخنان تند و نسنجیده‌ی کلینتون حتی با انتقاد روزنامه‌ی‌بوستون گلوب روبه‌رو شد. این روزنامه از "سخنان بی‌قید" کلینتون انتقاد کرد و نوشت: برخی خطوط قرمز وجود دارند که نباید از آن‌ها گذشت و این دقیقا کاری است که کلینتون انجام داد و گفت که اگر ایران به اسراییل حمله کند وی این کشور را کاملا نابود خواهد کرد.وزیر امور آسیایی وزارت خارجه انگلیس این اقدام کلینتون را نسنجیده خواند. روزنامه عرب‌نیوز، چاپ عربستان واکنش شدیدتری نشان داد و تهدید هسته‌یی کلینتون را "سیاست‌های خارجی یک دیوانه‌ خانه" خوانده و نوشت: "این نشان دهنده همان نادانی احمقانه‌یی است که شاخصه اصلی روابط خارجی جورج بوش بود."
سکان دار آتی سیاست خارجی آمریکا هم‌چنین موضع گیری خصمانه‌ای در قبال سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اتخاذ کرده و به لایحه خصمانه سنای آمریکا مبنی بر "تروریست" خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران رای مثبت داده است. کلینتون دی ماه سال گذشته در پاسخ به انتقادات از او در این باره، بار دیگر از تصمیمش دفاع کرد و آن را تلاشی برای به دست آوردن اهرم در قبال ایران دانست.
در عین حال بر اساس گزارشی که اردیبهشت‌ماه و در زمان رقابت‌های اوباما و کلینتون برای حضور در کاخ سفید از سوی موسسه علوم و امنیت بین‌المللی واشنگتن درباره‌ی مواضع‌شان در قبال برنامه‌ی هسته‌یی ایران و بحث تعلیق منتشر شد، "کلینتون نزدیک‌ترین دیدگاه را به دیدگاه جورج بوش، رییس‌جمهور فعلی آمریکا دارد اما باراک اوباما با سیاست فعلی آمریکا تضادی چشم‌گیر دارد."
کلینتون گفته است که ایران "باید تعلیق کند" و در عین حال تاکید کرده است که اگر ایران به برخی شرایط خاص عمل کند، وی با تهران مذاکره خواهد کرد. و این در حالی است که اوباما گفته است، بلافاصله با هدف دستیابی به تعلیق، مذاکره با ایران را آغاز خواهد کرد، یعنی وی الزامات سازمان ملل را که متحدان اروپایی آمریکا آن‌ را ترجیح می‌دهند، رها خواهد کرد.
مواضع ضد و نقیض کلینتون در قبال ایران
کلینتون در رقابت‌های مقدماتی انتخابات که در نهایت به شکست وی منتشر شد، اظهارت ضد و نقیضی درباره‌ی مواضعش در قبال ایران داشته است. با وجودی که از نظر بسیاری دیدگاه وی به دیدگاه دولت بوش نزدیک است، او در تلاش برای جلب آراء می‌کوشید از سیاست خارجی جورج بوش فاصله بگیرد. هیلاری که زمانی باراک اوباما را به خاطر اعلام آمادگی برای مذاکرات بدون پیش شرط با مقامات ایران،" ساده‌اندیش" و سخنانش را "غیر مسوولانه" می‌خواند، در تیرماه سال جاری، سیاست بوش در قبال ایران را "بازنده"خواند و پیشنهاد داد واشنگتن مذاکراتی در سطوح پایین با تهران داشته باشد.
او گفت: رویکرد دولت بوش نه موجب تغییر رفتار (ایران) شده است و نه نتایجی به دنبال داشته است؛ من خود طرفدار هویج و چماق هستم.
او مرداد ماه سال گذشته نیز دولت بوش را به خاطر استفاده نکردن از دیپلماسی در حل مساله‌ی هسته‌یی ایران شدیدا سرزنش کرد و اظهار کرد که گفت‌وگوی دولت آمریکا با ایران "باید سال‌ها پیش انجام می‌گرفت".
رودی جولیانی که او هم از نخستین نامزدهای حزب جمهوری‌خواه در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا بود با انتقاد از مواضع کلینتون در قبال ایران و مغایرت‌های آن گفته است که کلینتون به روشنی مشخص نکرده است که به ایران اجازه‌ی تبدیل شدن به یک قدرت هسته‌یی را نخواهد داد و از سوی دیگر اقدام نظامی را برای جلوگیری از چنین مساله‌ای منتفی نکرده است.
کلینتون سال گذشته نیز در مقاله‌ای که در مجله "فارین افرز" منتشر شد، تهران را "یک چالش استراتژیک دراز مدت برای آمریکا و متحدان آن " خواند و افزود "نباید به ایران اجازه داد به تسلیحات هسته‌یی دست یابد."
او هم مانند بسیاری دیگر از مقامات آمریکایی از جمله باراک اوباما زمانی که در منهتن در برابر اعضای بانفوذترین لابی رژیم صهیونیستی در آمریکا (آیپک) ـ که از نظر برخی تحلیلگران عروسک گردان سیاست‌های آمریکا است ـ قرار گرفت، نتوانست از گفتن جملاتی برای خوشایند آن‌ها خودداری کند و با تکرار سخنان بوش گفت: در برخورد با این تهدید (ایران)، هیچ گزینه‌ای نباید از روی میز حذف شود.
با وجودی که برخی از دموکرات‌ها از انتخاب کلینتون که تا چندی پیش رقیبی سرسخت برای اوباما بوده است ابراز نگرانی کرده و گفته‌اند احتمال می‌رود این دو قادر به همکاری با یکدیگر نباشند، با نگاهی به آن چه در گذشته‌ای نه چندان دور رخ داده است،‌ به نظر می‌رسد این انتخاب نشانه‌ای است از آن که کلینتون و اوباما درباره مسایل سیاست خارجی به ویژه مسایل مربوط به ایران آن اندازه که در قابت‌های انتخاباتی به نظر می‌رسید، تفاوت چندانی ندارند.
اوباما که در ابتدا بر گفت‌و‌گوی بدون پیش شرط با مقامات عالی رتبه‌ی ‌ایران و در سطح رییس جمهور تاکید داشت، پس از مواجهه با انتقادات تا حدودی پا پس نهاد و اعلام کرد که چنین گشایشی باید در ابتدا در سطوحی پایین‌تر انجام گیرد. اکنون نیز با انتخاب هیلاری کلینتون که حتی از نظر رسانه‌های غربی در قبال ایران دیدگاهی جنگ طلبانه‌تر دارد، و با توجه به سیاست‌های اعلام شده‌ی کلینتون در قبال ایران، برنامه‌ی هسته‌یی‌، موقعیت منطقه‌یی ایران، سپاه پاسداران و نیز سرسپردگی‌اش در برابر رژیم صهیونیستی به نظر می‌رسد جایی برای مشاهده‌ی "تغییر" در سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران باقی نمی‌ماند.