امسال برای روسیه و آمریکا سالی بسیار حساس از لحاظ روابط میان دو کشور است، زیرا این دو دشمن دوران جنگ سرد در تلاشند تا اختلافات خود را مانند طرح واشنگتن برای استقرار سامانه سپر دفاع ضد موشکی در اروپای شرقی و اصرار روسیه برای استقرار پایگاه های نظامی در آبخازیا و اوستیای جنوبی حل کنند.
خبرگزاری اسوشیتدپرس در بررسی روند این مذاکرات و آینده آن نوشته است: با وجود روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا و تبادل الفاظ نرم میان مسکو و واشنگتن در روزهای اخیر، احتمالاپیشرفت در روابط آنها - اگر اصلاچنین چیزی وجود داشته باشد - کند خواهد بود. این روند حتی با وجود داشتن منافع مشترک برای دو طرف بسیار سخت خواهد بود. به گزارش ایسنا به نقل از این خبرگزاری، سرگئی ایوانف، معاون نخست وزیر روسیه در نشست امنیتی مونیخ آمادگی واشنگتن را برای آغاز دوباره روابط روسیه - آمریکا و مذاکرات مستقیم دو کشور ستود. جو بایدن، معاون رئیس جمهور آمریکا نیز در این نشست اعلام کرده بود که هم اکنون زمان آن فرارسیده تا روابط روسیه - آمریکا از سر گرفته شود. اما این واژه های شیرین در زمانی ادا می شوند که روابط دو کشور رو به تلخی گراییده است؛ هر دو طرف بر سر یکسری مسائل به ویژه تلاش روسیه برای استفاده از نفوذ سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک خود برای ایجاد دوباره نفوذش در کشورهای پیشین عضو اتحاد شوروی در آسیای میانه، قفقاز، اوکراین و اروپای شرقی اختلاف نظر شدید دارند. این اشتیاق روسیه برای این امر به گفته بعضی از تحلیلگران به حمله ماه آگوست روسیه به گرجستان، قطع گاز صادراتی روسیه به اروپا از طریق اوکراین و تاثیر کرملین در تصمیم دولت قرقیزستان برای تعطیلی پایگاه هوایی نیروهای آمریکایی در ماناس منجر شده است. اندرو کوچینس، مدیر برنامه روسیه در آ سیا در مرکز مطالعات استراتژیک و بین الملل در واشنگتن معتقد است که امکان آن وجود دارد که روابط منفی روسیه - آمریکا مثبت شود. کوچینس می گوید دلیل این امر نسبتا به وضعیت بد این رابطه بستگی دارد. روابط این دو کشور در پاییز سال 2008 به پایین ترین سطح خود رسید. مشکل ترین مساله احتمالاچگونگی رفتار روسیه در احیای نفوذ خود در کشورهای سابق اتحاد شوروی خواهد بود. بایدن اما این تلاش کرملین را یک روز پس از آنکه مسکو به قرقیزستان دو میلیارد دلار کمک کرد و بیشکک مصمم به بستن پایگاه ماناس شد، رد کرد. در زمینه ای دیگر به گفته کرملین، دیمیتری مدودف، رئیس جمهور فدراسیون روسیه آماده است تا با واشنگتن بر سر خلع سلاح هسته ای کاری مشترک و کامل انجام دهد.
امید دستیابی به یک پیمان جدید کاهش تسلیحات هسته ای اخیرا بیشتر شده است، زیرا به نظر می رسد اوباما از درخواست مستمر برای ایجاد یک روند راستی آزمایی قوی حمایت کرده است.
اما ولادیمیر دوورکین، یک ژنرال بازنشسته ارتش روسیه که در مذاکرات کنترل تسلیحات در دوران جنگ سرد با آمریکا شرکت داشته، پیش بینی کرده است که احتمال موفقیت این مذاکرات در این رابطه که انتظار می رود ظرف چند ماه آینده آغاز شود، 50-50 است. وی می گوید: این گفت وگو تقریبا مشکل خواهد بود. دوورکین می افزاید که عدم اعتماد دوطرفه بسیار عمیق تر از آن چیزی است که انتظار می رود. الکساندر گولتس، یک تحلیلگر مستقل نظامی نیز در مقاله ای برای مجله ژورنال روزانه - چاپ روسیه - نوشته است که به محض اعلام پیشنهاد اوباما برای تسریع در روند مذاکرات خلع سلاح هسته ای، روسیه درخواست های جدیدی ارائه کرد.
گولتس خاطرنشان می کند که ایوانف در مونیخ به طور ضمنی اعلام کرد که آمریکا و روسیه باید برای توقف استقرار تسلیحات هسته ای در خارج از مرزهایشان توافق کرده ارسال تسلیحات به فضا را ممنوع کنند. گولتس در این باره می گوید: روسیه با مطرح کردن این شرایط می خواهد این مذاکرات را طول بدهد. این تحلیلگر بر این اعتقاد است که روسیه در پی آن است تا غرب را از سوابق مورد مناقشه حقوق بشری خود منحرف کند.
جیمز اف کالینز، از موسسه کارنگی در واشنگتن که طی سال های 2001 - 1997 سفیر آمریکا در روسیه نیز بوده، از سوی دیگر اعلام کرده است که در مورد موفقیت دستیابی روسیه و آمریکا به یک توافق برای کاهش زرادخانه های هسته ای تقریبا خوشبین است. وی در این باره می گوید: به طور اساسی این دو قدرت بزرگ هسته ای تاریخچه ای بلند در درک متقابل یکدیگر در این باره دارند و موارد مشترک آنها زیاد است.
کالینز اما هشدار می دهد که توافق بر سر ایران دشوارتر خواهد بود زیرا روسیه تهران را پاسدار ثبات در یک منطقه ناامن می داند ولی آمریکا معتقد است ایران را به حمایت از تروریسم متهم می کند. در پایان این گزارش به نقل از چند کارشناس آمده است که بدون توجه به این مساله، مذاکرات میان روسیه و آمریکا کار شاقی خواهد بود زیرا تاکنون اینگونه بوده است. در همین میان وزیر امور خارجه روسیه اظهار داشته که مسکو برای مذاکره با دولت جدید آمریکا در مورد کاهش سلاح های تهاجمی استراتژیک آماده است. سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه در گفت وگو با یک شبکه تلویزیونی روسیه گفت: ما برای مذاکره در مورد چگونگی محدودیت ها و یا کاهش سلاح های تهاجمی استراتژیک آمادگی کامل داریم. وزیر امور خارجه روسیه افزود: ما از اینکه دولت جدید واشنگتن به حل این مشکل توجه خاصی دارد، رضایتمندیم. لاوروف اظهار داشت: طی دو سال و نیم گذشته بسیار تلاش کردیم با واکنش مناسبی از سوی دولت قبلی آمریکا در مورد پیشنهادهایی که ارائه داده ایم، روبه رو شویم و بتوانیم کار روی قرارداد جدید START ، قراردادی که در دسامبر سال جاری منقضی خواهد شد، را از سر بگیریم. اکنون ما آماده هستیم مسیر کاهش و محدود کردن سلاح های استراتژیک و تهاجمی را ادامه دهیم و مسلما این ادامه مسیر ما با در نظر گرفتن منافع امنیت ملی روسیه خواهد بود. وزیر امور خارجه روسیه خاطرنشان کرد: تیم باراک اوباما آماده است تا در مورد مجموعه ای از سوالات و مسائل بحث و گفت وگو کند، در حالی که دولت بوش از بحث و مذاکره در این موارد اجتناب کرده بود. در نشست گروه هشت در تابستان سال 2006 در سن پترزبورگ ولادیمیر پوتین و بوش توافق کردند که گفت وگو در مورد سرنوشت توافقات استراتژیک را دوباره از سربگیرند. در سال 2008 نیز دو طرف در بیانیه ای بر لزوم کاهش سلاح های تهاجمی استراتژیک به گونه ای که با خواسته های امنیت ملی و تعهدات بین المللی سازگار باشد، توافق کردند.