گروه سیاسی: سوم اسفندماه سالگرد انتشار پیام امام خمینی به روحانیت است که «منشور روحانیت» نامیده شده است. این پیام از آخرین پیام های بنیانگذار جمهوری اسلامی در دوران حیات خود محسوب می شود که حدود چهار ماه قبل از درگذشت ایشان صادر شد.امام خمینی در سال ۶۷ در حالی این پیام را داد که برخلاف آنچه در ابتدای انقلاب به عنوان خواست ایشان مطرح بود، عملاً روحانیون بخش عمده مصادر حکومت از جمله ریاست قوای سه گانه و مسئولیت وزارتخانه های مهمی چون وزارت کشور و اطلاعات را در اختیار داشتند. ضمن آنکه نهادهایی چون مجلس خبرگان رهبری و شورای نگهبان یا به طور کامل در اختیار فقها قرار داشت و یا هژمونی آن در دست آنان بود. پیام بنیانگذار انقلاب در عین حال، یک سال پس از آن صادر می شد که ایشان با انشقاق روحانیون چپگرای عضو جامعه روحانیت از این تشکل و تشکیل مجمع روحانیون مبارز موافقت کرده بود. این پیام همچنین در شرایطی صادر شد که امام خمینی در سال های آخر حیاتشان به شدت نسبت به خطر متحجرین که نماد آن را «انجمن حجتیه» معرفی می کرد، هشدار می دادند، مطلبی که پس از درگذشت ایشان بارها مورد اشاره حواریون چپگرای وی (خط امامی ها) قرار گرفت.
نکات منشور روحانیت
«هادی قابل» عضو روحانی شورای مرکزی جبهه مشارکت درباره محتوای منشور روحانیت به خبرگزاری ایسنا توضیح داده: «از جمله پیام های این منشور آن است که روحانیت در فضای بحث های طلبگی، فقهی، حدیثی و منطقی نباید تنگ نظری، تکفیر و متهم کردن یکدیگر را دنبال و یا سعی کنند که مباحث کاملاً علمی و استدلالی باشد. دومین نکته ای که امام بر آن تاکید بسیار داشتند اتحاد بین نیروهای وفادار به انقلاب است تا مبادا دست دشمنان را به انقلاب باز کند و با ایجاد اختلاف سلیقه های عمیقی بین نیروهای وفادار به انقلاب، در نهایت از درگیری میان آنها سود ببرد. حضرت امام در این پیام نسبت به کسانی که با او و فرزندش برخورد و سعی کردند انقلاب را به انحراف بکشانند و حتی از دور دستی هم بر آتش نداشته و هیچ محرومیت و شکنجه ای برای انقلاب تحمل نکرده و آب به آسیاب رژیم پهلوی می ریختند هشدار می دهد که مبادا در فضایی که انقلاب به ثمر نشسته با نفوذ خود انقلاب و اسلام را استحاله کنند.»
محوریت جامعه مدرسین
«سیداحمد خاتمی» از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز با اشاره به بخشی از منشور روحانیت یعنی تاکید امام بر وحدت بین طلاب انقلابی حوزه علمیه قم و جامعه مدرسین اشاره کرد و گفت: «در آن نامه امام خطاب به طلاب گفتند که اگر از جامعه مدرسین جدا شوید گرفتار اسلام آمریکایی می شوید. در حقیقت این نامه در جهت دفاع از حیثیت جامعه مدرسین بود. در آن زمان ها بعضی به صورت شیطنت آمیز می گفتند که مصداق اسلام آمریکایی که امام مطرح می کند جامعه مدرسین، جامعه روحانیت و امثال اینها است و در همه جا این سخن نادرست را منتشر می کردند. در حقیقت امام با آن نامه از حیثیت جامعه مدرسین که بیش از چهل سال بود در عرصه مبارزات حضور داشت، دفاع کرد.»امام جمعه موقت تهران ادامه داد: «در جامعه مدرسین حوزه علمیه قم مجتهدان بزرگی حضور داشتند و به عنوان بازوی امام در صحنه عمل می کردند. بسیاری از آنها در جهت دفاع از امام و انقلاب سختی های زیادی را به جان خریدند و بعد از انقلاب نیز این نهاد در حد توان از آرمان های بلند امام بزرگوار دفاع کرد. البته دفاعی که امام در آن نامه از جامعه مدرسین کرد به معنای نقدناپذیری نیست ما معتقدیم که تمام جریان های پویا باید مورد نقد قرار بگیرند و خود به ارزیابی عملکرد خود بپردازند.»
اعضای کنونی مدرسین، اعضای دوره امام نیستند
در مقابل، «سیدحسین موسوی تبریزی» دبیرکل مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم و از افراد دارای حکم از رهبر انقلاب معتقد است: «در ارتباط با آن منشور باید به حال و هوای زمانی که امام چنین نامه ای را نوشتند توجه کنیم. امام در موقعی آن نامه را نوشتند که مسئله قطعنامه پیش آمده بود و پایان جنگ را به وسیله پذیرش آن قطعنامه پذیرفتند. در آن زمان مسائلی مانند سازندگی و همچنین مسئله متحجرین و شبهه افکنان مطرح بود.» موسوی تبریزی در مورد قسمت دیگری از نامه امام یعنی تاکید ایشان بر وحدت طلاب و جامعه مدرسین و محققین، اظهار داشت: «در آن زمان در جامعه مدرسین افراد بزرگی حضور داشتند که این افراد در انقلاب حضوری فعال و پررنگ داشتند که البته در حال حاضر تعدادی از آنها در این جامعه حضور دارند. عده ای دیگر فوت یا شهید شده اند و عده ای نیز به عنوان مراجع بزرگوار محسوب می شوند و عده ای دیگر به عنوان اعتراض از این تشکل جدا شدند و در حال حاضر چهره های جدیدی وارد این تشکل شده اند که بعضاً در مبارزات انقلابی حضور نداشته اند.» وی گفت: «پایه جامعه مدرسین آن زمان از سال ۴۲ ریخته شد. بعداً اساتیدی در حوزه حضور داشتند که با رژیم شاهنشاهی مبارزه می کردند و در جریان انقلاب به نام جامعه مدرسین متشکل شدند. البته در زمان پیروزی انقلاب برخی از اعضای جامعه مدرسین می خواستند به تنهایی اقداماتی انجام دهند و به نظر طلاب جوان آن زمان حرکت جامعه مدرسین کند بود. در آن زمان مسئله فقه پویا و فقه سنتی مطرح شد که امام در آن زمان خود وارد میدان شدند و بر مسئله فقه پویای جواهری تاکید کردند.» دبیرکل مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم، افزود: «با توجه به اختلافاتی که بعضاً بین طلاب و اعضای جامعه مدرسین وجود داشت امام به طلاب جوان توصیه می کردند که احترام اعضای جامعه مدرسین را نگه دارند و به اعضای جامعه مدرسین نیز توصیه می کردند که از جوانان استفاده کنند.»