2 تن از مقامات سابق امریکایی بر ضرورت تغییر سیاست های امریکا در خاورمیانه تأکید کردند و از صلح با سوریه، گفتگوی رسمی و بی قید و شرط با ایران و حل نزاع فلسطینی- اسرائیلی به عنوان کلیدهای حل مشکلات خاورمیانه در دستان باراک اوباما رئیس جمهور منتخب امریکا نام بردند.
به گزارش رجانیوز به نقل از هفته نامه امریکایی Foreign offairs، "ریچارد هاس" و "مارتین ایندیک"، به اوباما توصیه کردند سیاستهای امریکا را در خاورمیانه تغییر دهد.
در این گزارش آمده است: از زمان فروپاشی شوروی سابق در سال 1991، امریکا به تنها قدرت با نفوذ در خاورمیانه تبدیل شد اما طی 6 سال گذشته، قدرت تأثیرگذاری امریکا به سبب شکست در حل و فصل نزاع اسرائیلی- عربی، جنگ عراق و ناکامی در گسترش دمکراسی در خاورمیانه روبه افول نهاد و از بین رفت و وجهه این کشور بر اثر سیاست های زورگویانه و معیارهای دوگانه تخریب شد. ضمن آنکه تلاشهایش برای حل اختلافات منطقه ای نیز به نتیجه ای نرسید. سیاست های دولت بوش نیز باعث شد نفوذ امریکا به شدت تحت تأثیر منفی قرار گیرد چراکه دولت وی نشان داد، در عمل به تعهدات خود ناتوان است و با تلاش برای حل یکجانبه مسائل، آنها را بدتر پیچیده می کند.
ایندیک و هاس در این گزارش تصریح کرده اند لازمه موفقیت در خاورمیانه این است که دولت جدید امریکا، فراتر از چارچوب عراق فعالیت کند و راه جدیدی را در برقراری رابطه با ایران و سوریه و روند صلح فلسطینی- اسرائیلی در پیش گیرد.
اوباما با چالش های دشوار و پیچیده ای در منطقه خاورمیانه روبروست که نیازمند توجه و مداخله سریع است. از مهمترین این چالشها می توان به توقف شکننده موج خشونت ها در عراق که خسارت های سنگینی برای امریکا به همراه داشته است و همچنین قرار داشتن ایران در آستانه ساخت بمب اتم و عملیات شکننده صلح میان فلسطینی ها و اسراییلی ها، دولت های ضعیف لبنان و اراضی فلسطین اشاره کرد که موضع ضعیف امریکا درخصوص شکست درعراق طی سالیان گذشته نیز مزید بر علت خواهد بود.
این دو کارشناس امریکایی با اشاره به اوضاع عراق و تصمیم اوباما برای خارج کردن نیروهای امریکایی از این کشور خاطرنشان کردند: اوضاع باثبات درعراق به امریکا این امکان و مجال را خواهد داد تا روی ایران که در آستانه دستیابی به برنامه هسته ای است، تمرکز کند. اوباما باید فوراً به گشودن باب مذاکره مستقیم، رسمی و بی قید و شرط با ایران اقدام کند و به این کشور، در قبال عدم گسترش برنامه هسته ای اش، مشوق ها و پاداش های درخوری اعطا کند اما در عین حال، اگر ایران همکاری لازم را انجام نداد، جامعه جهانی را به اعمال تحریم های اقتصادی بر این کشور ترغیب کند.
این 2 سیاستمدار کهنه کار امریکایی در این گزارش تأکید کردند: اقدام نظامی پیشگیرانه علیه ایران از جانب اسرائیل یا امریکا گزینه ای نامطلوب است و باید با احتیاط کامل، میزان زیان ها و دستاوردهای ناشی از آن را برآورد کرد.
در ادامه این گزارش، به دولت جدید امریکا توصیه شده است روند صلح بین اسرائیل و کشورهای عربی، به ویژه سوریه را با جدیت دنبال کند زیرا صلح اسرائیل با سوریه، تأثیر ایران در منطقه و حمایت سوریه از جنبش حماس و حزب الله لبنان را کاهش خواهد داد و به استقرار ثبات در لبنان کمک خواهد کرد.
تمامی این تلاش ها، جز با تکیه و تمرکز روی دیپلماسی امریکا که ابزاری در خدمت سیاست امنیت ملی امریکا خواهد بود، میسر نخواهد شد، ضمن آنکه امریکا برای تحقق اهداف خود باید حمایت همپیمانان منطقه ای را افزون بر حمایت چین، اروپا و روسیه به همراه داشته باشد. این درحالی است که برخی معتقدند اوباما روی برخی موضوعات داخلی تمرکز خواهد کرد اما مسائل خاورمیانه آنقدر مهم هستند که خود را بر برنامه های اوباما تحمیل خواهند کرد زیرا آنچه در خاورمیانه در حال وقوع است، صرفاً به این منطقه محدود نخواهد شد و خیلی سریع ممکن است به شکل موج خشونت یا تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای و تهدید امنیت انرژی به دیگر مناطقه جهان نیز گسترش یابد. بنابراین، برخورد با چالش های جدید جهانی، نیازمند تعامل با مسائل خاورمیانه است.
این 2 سیاستمدار امریکایی با تأکید بر لزوم پیگیری گفتگوی صلح میان سوریه و اسرائیل افزودند: دمشق تا زمانی که مطمئن نشود، روابطش با امریکا عادی شده است، از روابط خود با ایران دست نخواهد کشید و بنابراین، قدرت بازگشایی صفحه جدید روابط میان سوریه و امریکا به اوباما، فرصت خواهد داد تا سوریه را درخصوص احترام گذاشتن به استقلال لبنان و کنترل بهتر مرزهای خود با عراق متقاعد کند، ضمن آنکه موفقیت در ایجاد صلح بین سوریه و اسرائیل روند صلح میان دیگر طرف ها را نیز تحت تأثیر مثبت قرار خواهد داد.
در ادامه این گزارش آمده است: اگر دولت اوباما بتواند ثابت کند که با سیاست میانه روی، گفتگو و اصلاح سیاسی و اقتصادی می توان حمایت همگان را جلب کرد، آنگاه امریکا نفوذ خود را در منطقه باز خواهد یافت اما اگر بر خلاف این باشد، ایران در صورت ادامه فعالیت های هسته ای خود، ظرف یک یا دو سال به قدرت نظامی هسته ای دست پیدا خواهد کرد و آن زمان است که نفوذ خود را در منطقه گسترش خواهد داد و امریکا و کشورهای همسایه مجبور به بازنگری در محاسبات و معادلات خود خواهند شد.
این 2 کارشناس و سیاستمدار امریکایی تصریح کردند: اسرائیل که در منطقه از سلاح هسته ای برخوردار است، به حملاتی پیشگیرانه علیه عراق و سوریه دست زده است؛ می تواند باردیگر این توپ را در زمین ایران به گردش درآورد اما باید توجه داشت که واکنش ایران در منطقه، و اکنشی سخت و تند خواهد بود که منجر به بروز جنگ در لبنان و افزایش شدید قیمت نفت و بسته شدن تنگه هرمز و حمله به نیروهای امریکایی مستقر در عراق و افغانستان خواهد شد. اگر اسرائیل به ایران نیز حمله نکند، 2 طرف با ترس و احتیاط شدیدی به مسئله وقوع جنگ بین خود نگاه می کنند.
این 2 سیاستمدار افزودند: برای تغییر در موضع ایران و خصوصاً پرونده هسته ای این کشور، باید دولت اوباما رویکرد گفتگوی مستقیم با رهبران ایرانی را دنبال کند و ایران را از طریق مذاکره و اعطای پاداش های مناسب مانند بازگرداندن این کشور به نظام جدید منطقه ای، دادن نفوذ به این کشور با ابزارهای مسالمت آمیز، عادی سازی روابط میان ایران و امریکا و جامعه بین الملل و لغو تحریم ها، به همکاری دعوت کند. موفقیت در این امر دشوار خواهد بود اما شایسته است امریکا به اعمال تحریم های اقتصادی بیشتری حتی تا مرز تحریم صادرات نفت ایران توجه داشته باشد.
در ادامه این گزارش آمده است: واشنگتن نباید در تعامل با این پرونده ها درنگ کند و به عنوان مثال، گفتگوی با ایران با توجه به نیاز مبرم برای متوقف کردن برنامه غنی سازی هسته ای و قبل از ایجاد تحول و انقلاب در توانمندی هسته ای این کشور، باید با سرعت هرچه تمام تر آغاز شود، ضمن آنکه وقت اندکی نیز برای ادامه روند صلح میان فلسطینی ها و اسراییلی ها باقی است.