سفرهاى متعدد مقام هاى عراقى در سطوح مختلف که پس از فروپاشى نظام دیکتاتورى صدام و تشکیل دولت ملى عراق در سال ۲۰۰۴ مرتبا در جریان بوده است، اگر چه حاکى از تصمیم دولتمردان هر دو طرف براى پایه گذارى روابطى غیر قابل گسترش میان دو کشور است اما سیاستگذاران در تهران و بغداد به خوبى مى دانند که بر اساس شرایط ویژه منطقه اى- جهانى عراق و ایران رابطه با طرف مقابل منافعى بیش از منافع معمول موجود در روابط دو جانبه را به ارمغان خواهد آورد .
سفرهاى مکرر عراقى ها از جمله سفر دو روزه جلال طالبانى رئیس جمهور این کشور نشان مى دهد که بغداد و به ویژه شخص طالبانى بنا به سابقه دوستى با ایران در طول دوران مبارزه طولانى علیه رژیم بعث عراق با تدبیر و دوراندیشى عالمانه اى به درک عمیقى از اهمیت استراتژیک ایران در منطقه رسیده اند و از این نظر روابط ایران براى عراق امروز فقط بر مبناى الزامات برخاسته از حسن همجوارى شکل نمى گیرد. امروز رابطه با ایران به عنوان قدرت بالنده منطقه اى نه تنها استفاده از امکانات و تجربیات و ظرفیت هاى ایران در روند توسعه عراق ویران از استبداد صدام و اشغال آمریکا را به دنبال دارد بلکه مى تواند دروازه هاى امکانات و ظرفیت هاى منطقه اى و جهانى را به روى عراق بگشاید. همچنین دولت عراق به خوبى از تاثیر معنوى ق€… فرهنگى ایران بر بخش عظیمى از ملت خود آگاه است.
این تاثیرتهران به سبب همبستگى هاى تاریخى و مذهبى قوى نیست بلکه ایران به عنوان یک کشور منطقه اى مستقل که روند شتابان توسعه همه جانبه را پیگیرى مى کند در حال ارائه الگوى جدید زندگى در برابر چشمان مردمان منطقه است. بى شک در این میان احساس نزدیکى برخى از گروه هاى عراقى به ایران که علاوه بر مشترکات مذهبى از حمایت ایران در طول مبارزه با رژیم صدام معدوم برخوردار بودند بر میزان تاثیر خواسته- ناخواسته ایران مى افزاید.
بدین ترتیب یکى دیگر از مزایاى روابط مستحکم و ویژه دولت عراق با ایران علامتى روشن به چنین گروه هایى است که مواضع مقامات ایرانى در همکارى با دولت عراق را سرلوحه رفتار سیاسى خود در درون قرار دهند. از این نظر ایران تاثیرى غیر مستقیم در گسترش روح همکارى و همیارى میان گروه هاى گوناگون عراق دارد. بدین ترتیب باید گفت: دولت عراق به درک کاملى از نقش مثبت ایران در روند دولت سازى در عراق نائل شده و تلاش وافرى در مسیر پر رنگ ترشدن این نقش انجام داده است. ارزیابى واقعى تلاش دولت عراق در گسترش روز افزون مناسبات خود با طرف ایرانى زمانى میسر است که بدانیم این کوشش در طول سال هاى گذشته همراه با کارشکنى ها، فریب کارى ها و فشار دولت آمریکا براى محدود سازى بوده روابط با ایران است. نکته دیگرى که نباید از یاد برد توجه عراقى ها به تبدیل کردن روابط ویژه خود با ایران به عنوان ویترینى از یک همکارى پرمنفعت دو جانبه- منطقه اى در نظر برخى کشورهاى عربى منطقه اى است که موضعى انفعالى و شاید هم نه چندان مثبت به گسترش همکارى هاى خود با عراقى ها دارند. این کشورها از سویى نگرانى بى جایى از تضییع حقوق اقلیت سنى در عراق را در دل دارند و از سوى دیگر توهم شکل گیرى اتحاد شیعى علیه کشورهاى سنى منطقه اى را در سر مى پرورانند .
در این راستا گهگاه به دام تبلیغات نفاق افکن صهیونیستى گرفتارند. دولت عراق در واقع از طریق ارائه ویترین همکارى هاى موفق خود با ایران سعى در تشویق و تحریک این کشورها براى گشودن باب مراودات خود با بغداد دارد. اما سفر طالبانى از منظر دیگرى براى عراقى که آماده مى شود پروسه امنیت سازى را بدون حضور نظامیان تجربه کند قابل بحث است. طبیعى است که مفهوم امنیت امروزه به عنوان مفهومى چند بعدى طبعا متکى بر حضور فیزیکى نیروهاى نظامى-انتظامى کارآمد در یک کشور نیست. از این منظر تقویت روابط عراق با همسایگان در سطوح گوناگون به تثبیت امنیت چه به لحاظ اقتصادى و چه از منظر سیاسى اهمیت ویژه اى به خود مى گیرد. دولت عراق دریافته است که یک دیپلماسى پویاى منطقه اى به اندازه تدبیر در امور داخلى در نهادینه کردن امنیت مهم است. مضاف بر اینکه چنین دیپلماسى مى تواند نمایش اقتدار دولت عراق براى اشغالگران آمریکایى باشد که براى توجیه ادامه حضور خود خلاء امنیتى احتمالى ناشى از ضعف دولت عراق در اداره امور اشاره مى کند.