ویلیام دروزدیاک / رئیس شورای آمریکایی آلمان
مترجم: فرزانه سالمی
سال ها پیش -مثلادر دهه 1970 میلادی- خیلی از اروپایی ها آرزوی تشکیل ایالات متحده اروپا را داشتند و فکر می کردند اروپا باید به یک ابرقدرت جهانی تبدیل شود اما تحریم نفتی اعراب در سال 1973 میلادی رویاهای آنها را نقش بر آب کرد. در جریان آن بحران، هر یک از کشورهای اروپایی راه خودشان را رفتند و اتحادی در کار نبود. دو دهه بعد، دیوار برلین فرو ریخت و باز هم کلمه جادویی <اروپای متحد> بر سر زبان ها افتاد. همین شد که به تدریج در بیست سال اخیر، تعمیق و گسترش روابط میان کشورهای اروپایی به استراتژی واحد این قاره تبدیل شد و مثلاسیاست های مشترکی در مورد واحد پول یورو به اجرا درآمد. اما این روزها ناگهان حباب خوشبینی درخصوص وحدت اروپا ترکیده است. آسیب پذیری اقتصادی کشورهای اروپای شرقی در بحران کنونی جهان بسیار بالارفته و شکاف بین شرق و غرب اروپا هم به شدت افزایش یافته و این همزمان شده با تشدید احساسات ناسیونالیستی در کشورهای اروپای شرقی. واقعیت این است که در گذشته، بروز رکود اقتصادی باعث تشدید افراط گرایی سیاسی و قدرت گرفتن دیکتاتوری های فاشیستی و کمونیستی در برخی نقاط جهان شد و حالاهم احتمال تکرار تاریخ وجود دارد. رابرت زولیک رئیس بانک جهانی که خودش در مذاکرات وحدت دو آلمان در سال 1990 میلادی نقش مهمی بازی می کرد اخیرا طی مصاحبه ای گفته است: <بیست سال از وحدت اروپا می گذرد و تکه تکه شدن دوباره این قاره بزرگ ترین تراژدی است.> واقعیت این است که در دو دهه اخیر، کشورهای کمونیستی سابق در شرق اروپا شکوفایی اقتصادی خوبی را تجربه کرده اند. ورود سرمایه گذاران خارجی به این کشور باعث ایجاد هزاران شغل جدید شده و فضای آرام اجتماعی و ثبات سیاسی نیز در نتیجه عضویت کشورهای اروپای شرقی در اتحادیه اروپا و ناتو به وجود آمده است اما تمام این دستاوردها با بروز بحران اقتصادی دود هوا شده اند و حالاکشورهایی مثل لهستان، مجارستان، لتونی، بلغارستان و رومانی در معرض آسیب های جدی قرار گرفته اند. این کشورها باید در سال جاری میلادی بدهی های چهارصد میلیارد یورویی خود را بپردازند اما توانایی این کار را ندارند و همین مساله باعث شده که صندوق بین المللی پول و بانک جهانی نیز از این بابت دچار نگرانی های جدی شوند. بر اساس آمار موجود، فروش خودرو در کشورهای حوزه بالتیک در آخرین ماه های سال 2008 میلادی کاهشی 57 درصدی داشته است. حالادیگر وقتی به شهرهای اروپایی سفر کنید شاهد بالاگرفتن احساس بدبینی به وحدت اروپا خواهید بود و شکی نیست که دوران طلایی اروپا سپری شده است. جمهوری چک را در نظر بگیرید. نسل جوان شاید حتی دوران رژیم کمونیستی را به یاد هم نیاورد اما سیاست های اتحادیه اروپا را به ضرر کشور می داند. شاید سخنان واسلاو کلاوس رئیس جمهوری چک در مورد اتحادیه اروپا بهترین نمونه باشد از دیدگاه فعلی برخی از کشورهای اروپای شرقی به ایالات نامتحد اروپا: <تا همین چند وقت پیش، ما نظام سیاسی ای را تجربه کردیم که هیچ نوع آلترناتیوی را نمی پذیرفت و در نتیجه هیچ اپوزیسیون پارلمانی هم در آن جایی نداشت. درس تلخ آن دوران را فراموش نکرده ایم و نمی خواهیم این تجربه را تکرار کنیم.> این روزها ظاهرا اروپای شرقی به شدت این تلخی را حس می کند.
سرمقاله دیروز روزنامه واشنگتنپست