محسن جندقی
طرح تفکیک پدافند هوایی از نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران از مدتها پیش در ستاد کل نیروهای مسلح کشور مطرح بود و عملاً با انتقال امیر سرتیپ خلبان احمد میقانی از ستاد فرماندهی نیروی هوایی به قرارگاه پدافند خاتمالانبیا(ص) به اجرا درآمد. این طرح در شهریور امسال با تأیید فرمانده کل قول به شکل رسمی ابلاغ شد و هماکنون به عنوان نیروی چهارم ارتش شناخته میشود.
با توجه به اینکه در مرامنامه نانوشته جنگهای نوین آفند، نیروی هوایی حرف اول را میزند و نیروی زمینی، آن وظیفه ذاتی خود را به نیروهای هوایی انتقال داده، تقویت نیروی پدافندی ضروری است. اگر نگاهی به جنگها و شبهجنگهای هزاره سوم بیندازیم، مشاهده خواهیم کرد که نیروی هوایی بار سنگین آغاز و پشتیبانی حملات را برعهده داشته و قطعاً یک پدافند قوی میتواند مانع نیروی هوایی قوی مهاجم شود. به همین علت استراتژیستهای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران همواره بر تقویت و پشتیبانی طرحهای نظامی ملی پدافند هوای تأکید داشتند که ساخت رادار، آتشبارها و گیرنده اطلاعات سیگنالی از نمونههای آن به شمار میرود.
تفکیک پدافند هوایی ارتش علاوه بر تقویت نیروی محافظ از پهنه آسمان کشور، میتواند نقش بازدارندگی را نیز ایفا کند و جبهه مقابل با احتیاط بیشتری از نیروی جدید نظامی ایران یاد میکند.
برای روشن شدن اهمیت این موضوع طرحهای پیش روی تقویت نیروی پدافند هوایی بیان میشود. قدم اول ایجاد نیروی جدید ارتش، با تفکیک قرارگاه پدافند خاتمالانبیا(ص) از نیروی هوایی ارتش انجام گرفت. سپس پدافند نیروی زمینی ارتش متشکل از زمین به هوا و هوا به زمین و پدافند نیروی دریایی متشکل از سطح به دریا، دریا به هوا و دریا به سطح به قرارگاه پدافند هوایی ارتش میپیوندند تا یگانةای پدافند کشور به بیش از 30 یگان برسد. تقویت پدافند هوایی در کشور از این فراتر خواهد رفت و نیروهای مسلح کشور با ایجاد پدافند ملی هوایی که با اجماع پدافند سپاه پاسداران و ارتش صورت میگیرد به این مهم دست مییابد.
اجبار به فرود هواپیماهای نظامی نیروهای بیگانه که از کشور افغانستان عازم اروپا بودند که فقط چند نمونه از آن رسانهای شد و بازتاب گسترده آن در رسانههای بیگانه، نمونهای از دستاوردهای پدافند هوایی ارتش محسوب میشود. «قرارگاه پدافند هوایی» در سلسله مراتب نظامی ارتش نیز جایگاه ویژهای دارد به این ترتیب که سلسله مراتب نیروی زمینی، هوایی و دریایی ارتش تغییر مییابد و این موضع حساسیت و اهمیت فراوان این نیروی جدید و مستقل را نشان میدهد. تفکیک پدافند هوایی ارتش را میتوان آغازگر بازسازی، ساماندهی و به روزرسانی نیروهای مسلح کشور دانست که دستاوردهای استراتژیک فراوانی را به ارمغان خواهد آورد.