به نام عباس به کام حماس!

دکترسیدنعمت‌الله عبدالرحیم‌زاده
نمایندگان ده ها کشور و سازمان بین المللى براى بررسى بازسازى غزه در شرم الشیخ دور هم جمع شدند. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان، قبل از تشکیل کنفرانس اظهار امیدوارى کرد که ماحصل کنفرانس یک کمک دو میلیارد و هشتصد میلیون دلارى باشد اما بعد از کنفرانس معلوم شد که وعده ها بسیار بیشتر از این رقم است و کمک هاى ادعا شده به رقمى بیش از چهار و نیم میلیون دلار مى رسد. با توجه به بحران اقتصادى فعلى، مى توان پرسید که وعده چندین میلیاردى به چه دلیل داده شده و پى آمدهاى آن چیست؟ پاسخ به این مسئله را مى توان در پنج محور بررسى کرد:
۱ - نزدیکى زمان کنفرانس با جنگ ۲۲ روزه عواقب وخیم فاجعه را نشان مى دهد. کافى است تا در این مورد به اظهار نظرهاى هله یپسن و هنریک اسلوته، مسئولان برنامه هاى محیط زیست سازمان ملل، توجه شود که به نظر آنان بررسى وضعیت غزه خود هزینه اى نیم میلیون دلارى را دربر مى گیرد. وضعیت آب آشامیدنى و زمین هاى کشاورزى، زباله هاى سمى و بیمارستانى، کاربرد اورانیوم غنى شده در سلاح ها و سلاح هاى فسفرى بخش کوچکى از عواقب زیست محیطى این جنگ بوده اند. غربى ها بیشتر از هر کس به عواقب این جنگ آگاه اند و گویا اکنون به دنبال یافتن راهى براى پاک کردن عواقب آن هستند.
۲ - کنفرانس شرم الشیخ برگزار شد بدون هیچ اشاره اى به عامل فاجعه غزه و تمام هیاهو و جنجال این کنفرانس بى هیچ هزینه اى براى رژیم صهیونیستى تمام شد. البته غربى ها خواهان چنین نتیجه اى نیز هستند، چرا که بى شک آنان نیز در این فاجعه بى تقصیر نیستند. اگر کمکهاى نظامى آمریکا به تل آویو نبود که در همین جنگ غزه نیز تداوم داشت، صهیونیستها نمى توانستند صدها زن و کودک را به خاک و خون بکشند و به مدارس، بیمارستانها و مراکز و نیروهاى سازمان ملل حمله کنند؟ به نظر مى رسد که حضور همه جانبه کشورهاى غربى تا اندازه اى براى جبران فاجعه اى باشد که خود در آن دست داشتند و با منت گذاشتن بر ملت فلسطین قصد تبرى از آن را دارند.
۳ -جالب توجه است که در بیانیه پایانى کنفرانس از رژیم صهیونیستى درخواست شده تا با احترام کامل به قوانین بین المللى و انسانى، عملیات ویرانى زیر ساختارهاى شهر غزه را متوقف کرده و از اتخاذ تدابیرى که تاثیر منفى بر زندگى فلسطینى ها دارد خوددارى کند. گویا حامیان صهیونیستها از خوى تجاوزکارانه این رژیم آگاهند اما در برابر آن فقط به درخواستى بدون ضمانت اجرایى بسنده مى کنند. از سوى دیگر، آنان متعهد شده اند که از این کمکها سهمى به حماس نرسد تا قربانى فاجعه، خود بى نصیب از این کمکها شود. این برخورد دوگانه با اسراییل و حماس گذشته از گواه عدم توانایى حامیان کنفرانس در مهار رژیم صهیونیستى، نشان دهنده عدم واقع بینى در کارى است که قصد انجام آن را دارند.
۴ -از هم اکنون سرنوشت تقسیم کمکها در هاله اى از ابهام قرار گرفته که یکى از دلایل عمده آن ضعف و فساد ادارى تشکیلات خودگردان است. به گفته رابرت وود، سخنگوى وزارت خارجه آمریکا، سهم مستقیم تشکیلات خودگردان از کمک ۹۰۰ میلیون دلارى آمریکا به فلسطینیان، ۲۰۰ میلیون دلار است و ۳۰۰ میلیون دلار هزینه نیازهاى فورى انسانى در غزه خواهد شد و مابقى ۴۰۰ میلیون دلار به برنامه هاى اقتصادى تشکیلات خود گردان در کرانه غربى اختصاص مى یابد. تقسیط آمریکاییان به خوبى نشان دهنده توجه آنان به وضعیت ادارى تشکیلات فاسد خودگردان است که به آنها اجازه نمى دهد تمام کمک ها را به این تشکیلات واگذار کنند. این موضوع در مورد دیگر کشورهاى کمک کننده نیز کمابیش صادق است و به این دلیل معلوم نیست که این کمکها به چه صورت داده خواهد شد.
۵ -کمک هاى موعود به هر صورت که باشد،آیا به معناى حذف حماس و بى بهره ماندن از کمکها خواهد بود؟ آیا حامیان شرم الشیخ گمان کرده اند که به این وسیله مى توانند حماس را ضعیف کرده و زمینه حذف آن را فراهم کنند؟ وجه مردمى حماس پاسخگوى مسئله است، وجهى که از ابتداى ظهور حماس تا به دست گیرى قدرت و حتى در همین جنگ ۲۲ روزه نیز همواره وجود داشته و دارد. همین وجه است که برخى از تحلیلگران غربى را متقاعد کرده که بدون حماس نمى توان به صلحى پایدار امیدوار بود و حتى محمود عباس و سران تشکیلات خودگردان را به قبول دولت وحدت ملى کشانده است. علاوه بر این، هر نوع کمک به غزه به معناى کمک به جایى است که حماس در آن ریشه اى عمیق دارد و به این جهت، کمک به غزه به هر صورت به معناى کمک به غزه خواهد بود. هر چند که حامیان شرم الشیخ امید دارند این کمک ها به روند ضعف و حذف حماس بینجامد، اما کمک به غزه به هر صورت که باشد خود به خود به تقویت پایه هاى حماس خواهد انجامید، چرا که حامیان اصلى حماس نه دول خارجى، بلکه مردم غزه هستند که حتى همین جنگ با تمام خسارتهایش آنان را به حماس معتقدتر کرده و محبوبیت حماس را نه تنها کاهش نداده بلکه افزایش نیز داده است. بنابر این، کمک به مردم فلسطین و به خصوص مردم غزه به هر صورت در حکم کمک به پایه هاى حماس است که به تقویت آن منجر خواهد شد.