سخنان نسنجیده

رئوف پیشدار
حسنى مبارک رئیس جمهورى مصر روز یکشنبه این هفته درباره مسائل داخلى عراق و اینکه این کشور درگیر یک جنگ داخلى شده و نیز روابط آن با همسایگانش بویژه ایران مطالبى را بیان کرد که عرف و حقوق دیپلماتیک آن را دخالت آشکار در امور داخلى یک واحد سیاسى مستقل مى داند. مبارک در اظهارات خود همچنین خارج از نزاکت دیپلماتیک شیعیان عراق که اکثریت جمعیت این کشور را تشکیل مى دهند و نیز شیعیان در دیگر کشورهاى جهان را «به هوادارى از ایران و نه از دولت هایشان» متهم کرد که بلافاصله با واکنش تند رهبران شیعه و اهل سنت در عراق و دیگر کشورهاى منطقه روبرو شد و از مبارک علاوه بر درخواست توضیح در این باره، خواستار عذرخواهى شدند. تندترین واکنش به سخنان مبارک از سوى رهبران عراق صورت گرفت و جلال طالبانى رئیس جمهورى این کشور همانند دیگر رهبران اصلى عراق ضمن محکوم و سرزنش مبارک براى صحبت هایش، خواستار توضیح رسمى از قاهره در این باره شد. سخنان مبارک علاوه بر عراق در لبنان، عربستان سعودى و کویت نیز با واکنش هاى تند رهبران سیاسى و مذهبى شیعه روبرو شد و «حسن الصفار» یکى از علماى ارشد شیعه عربستان این اظهارات را توهین به شیعیان خواند و خواستار عذرخواهى رئیس جمهورى مصر شد. در کویت نیز نمایندگان شیعه پارلمان این کشور، رئیس جمهورى مصر را براى «سخنان نسنجیده اش» مورد حمله قرار دادند و خواستار توضیح رسمى و عذرخواهى شدند.
تردیدى نیست که صحبت هاى مبارک اتهام و ادعایى سخیف علیه اکثریت مردم عراق و شیعیان در دیگر کشورها و به تعبیر «محمدسید سعید» تحلیلگر مرکز مطالعات سیاسى و راهبردى الاهرام، نیمى از جهان عرب است، چرا که رئیس جمهورى مصر گفته است «65 درصد مردم» عراق (نسبت شیعیان) به کشور و میهن خود وفادار نیستند! و «شیعیان منطقه از ایران هوادارى مى کنند نه از دولت هایشان». برخلاف ادعاى مبارک، درنگى در واقعیت ها و حقایق تاریخى کشورهاى منطقه از جمله عراق، بحرین، لبنان و ... ثابت مى کند که شیعیان همواره به کشور و میهن خود وفادار بوده اند و استقلال این کشورها مرهون مجاهدت ها و ایثارهاى بسیار شیعیان است. مطالعه تاریخ عراق و تحولاتى که به استقلال این کشور انجامید و یا مبارزات و مجاهدت هاى شیعیان لبنان در اخراج اشغالگران از کشورهاشان، ایستادگى مجاهدین مسلمان شیعه در مقابل ارتش اشغالگر شوروى در افغانستان و حتى کمک هاى مالى فراوان و حضور مستقیم شیعیان در جنگ هاى عربى با صهیونیست ها، نشان مى دهد که شیعیان همواره در دفاع از میهن و نیز مرزهاى جغرافیایى عقیدتى خود اگر از دیگران جلوتر نبوده باشند، نقشى پیشتاز داشته اند و این مهم را نمى توان از صفحات تاریخ حذف کرد. تردید در مورد وابستگى و هوادارى شیعیان به دولت هاى خود، ظلم و جفاى بزرگى در حق آنان است و با تاریخ آنان که سراسر دفاع از ملت و خدمت به جامعه خود است، تناقض دارد. درگیرى ها و حوادث خشونت بار در عراق امروز یک واقعیت است. تردیدى نیست که هدف دشمنان ملت عراق از اشغال این کشور، فرو بردن آن در آتش و فتنه جنگ داخلى با فراهم آوردن زمینه هاى اختلاف و تحریک زمینه هاى موجود مى باشد. آنچه تاکنون عراق را از فرو رفتن در این گرداب فتنه بازداشته، درایت همه عراقى ها بخصوص رهبران مذهبى این کشور و در رأس آنها علماى شیعه بوده است.
وضعیت امروز عراق ایجاب مى کند و نیازمند آن است که همه محورهایى که مى توانند نقشى مؤثر در اعاده امنیت و برقرارى دولتى ملى برخاسته از آراى مردم در این کشور داشته باشند، به صورتى کاملاً فعال وارد عمل شوند و یکى از این محورها مى توانند محورى عربى باشند، اما آن چه از مبارک در مورد تردید در هوادارى شیعیان عراق و دیگر کشورها از دولت هایشان نقل شده، اهداف این محور و تحرکات آن را زیر سؤال مى برد، علاوه بر آن که این سخنان در راستاى خدمت به جایگاه عربى و بین المللى مصر نیست. سخنان نسنجیده مبارک نه تنها کمکى به عراق و مردم این کشور براى برقرارى آرامش در کشور خود نمى کند که مى تواند آتش فتنه را که تروریسم جهانى در پى آن است و این پدیده منحوس خود از اشغال عراق ناشى مى شود، بیش از پیش شعله ور کند و به چند دستگى بینجامد که این امر خود نقص تعهدى است که مبارک در اجلاس فوق العاده سران سازمان کنفرانس اسلامى در آذرماه سال1384 چون دیگر رهبران اسلامى براى کمک به اعاده آرامش و امنیت در عراق به عمل آورد و برپاى آن امضا گذاشت.
شیعیان نه تنها در عراق که در همه کشورهاى اسلامى فعال ترین و در عین حال وفادارترین افراد به میهن خود شناخته شده اند. آنگونه که شیخ «حسن الصفار» از روحانیون برجسته عربستان سعودى گفته است: «شیعیان عربستان در گفت وگوهاى ملى کشور خود شرکت دارند و با وجود تلاش هاى فراوان از سوى طرف هاى متعدد براى سوق دادن شیعیان به حوادث تروریستى و خشونت آمیز، وارد این مهلکه نشدند و دخالتى در آن ندارند و خلوص آنان به کشور و دولت خود، آنان را از این اقدامات باز مى دارد.» در کویت نیز نقش شیعیان در اداره امور مختلف این کشور کاملاً برجسته است و حضور فعال و در عین حال وطن خواهانه آنها را در دولت و پارلمان این کشور مى توان دید و لبنان امروز به فرزندان خود که در زیر پرچم حزب الله و دیگر حرکت ها و جنبش هاى شیعى براى آزادسازى کشور خویش از اشغال صهیونیست ها مى جنگند، افتخار مى کند. ممکن است که شیعیان از نظر احساسى آن گونه که «بهجت کورانى» استاد علوم سیاسى دانشگاه آمریکایى قاهره گفته است به ایران وفادار باشند، «اما از نظر سیاسى این طور نیست و اظهارات مبتنى بر تأثیرپذیرى شیعیان از ایران، مبالغه اى بزرگ است که به تعبیر «محمد سید سعید» تحلیلگر مرکز مطالعات سیاسى و راهبردى الاهرام باید آن را «کاملاً بى جا» و از جانب مردى دانست که «با گمان و بى خیال نیمى از جمعیت جهان عرب را محکوم کرده _ مردى که سخنان خود و واژه هاى به کار رفته در آن را با دقت انتخاب مى کرد، اما تصور مى رود بالا رفتن سن موجب تغییر عادت شده است.»