تاریخ انتشار : ۰۳ بهمن ۱۳۸۷ - ۱۰:۴۹  ، 
شناسه خبر : ۸۰۷۹۴

گروه سیاسی، فرید مدرسی: صبح پنجشنبه دبیران استانى حزب اعتدال و توسعه در فضاى کوچک دفتر مرکزى این حزب در کنار یکدیگر قرار گرفتند تا در همان فضاى کوچک بدون سیستم صوتى و بلندگو به گفت وگو و نقد فضاى جدید بپردازند. همراهان اکبر هاشمى رفسنجانى، با توجه به نقد برنامه هاى انتخاباتى رقیب جوان و انقلابى دهه 80در دوران انتخابات، آن روز هم این مشى را ادامه دادند. البته آن روز با یک نامزد جوان که امکان انتخاب او حتى در دور اول انتخابات قابل تصور نبود، روبه رو بودند و امروز با یک رئیس جمهورى که در سخنان خود از «رویارویى با غرب» و «نجات ملت» مى گوید، مواجه‌اند.
رئیس جمهورى خطابه هاى آتشین خود را از روى نت هاى سخنرانى در حضور مردمى که پلاکاردهاى گفتار او را در دست دارند و «لحن» بیان او را منحصر به فرد مى دانند، بر فراز جایگاه سخنرانى ایراد مى کند. اکنون او که چهره اش بر روى صفحه یک نشریات غربى قرار مى گیرد و تحلیل هایى را در پى بیان این گفتار به خود اختصاص مى دهد، قبل از اجراى شعارهاى انتخاباتى خود در زمینه «عدالت اقتصادى» و در زمانى که «پرونده هسته اى» ایران در دستور کار شوراى حکام و کشورهاى قدرتمند غرب است، اولین انتقادها را آن هم از سوى برخى احزاب میانه رو دریافت مى کند. این انتقادها شاید محورى شده است که اجماع میان احزاب غیرهمفکر که تا دیروز به رقابت و نقد یکدیگر مى پرداختند، صورت گیرد و گفتار و بیانیه هاى آنان بسیار به یکدیگر شبیه و همانند به نظر برسد.
صبح پنجشنبه حزب «اعتدال و توسعه» هماهنگ با دیگر مواضع احزابى همچون مشارکت، سازمان مجاهدین انقلاب، مجمع روحانیون، کارگزاران و اعتماد ملى نقدى صریح و شفاف از «دولت جدید» را به نمایش گذاشت. این حزب «دبیر سابق شوراى عالى امنیت ملى» را دعوت کرد که در پس سخنان «حسن روحانى» نگاه خود را با پشتوانه بیشترى طرح کند.
حسن روحانى رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام و هم پیمان سیاسى هاشمى رفسنجانى که در دوران 16 ساله دبیرى شوراى عالى امنیت ملى هماهنگ با سیاست هاى خارجى «خاتمى و رفسنجانى» عمل کرده بود و آغازگر مذاکره با کشورهاى غربى و شوراى حکام در باب «پرونده هسته اى» بود، با روى کار آمدن «دولت جدید» از دبیرى شوراى عالى کنار رفت و علت آن را اینگونه بازگو کرد: «چون که دبیر شوراى عالى امنیت ملى با حکم رئیس جمهورى منصوب مى شود و دولت جدید قاعدتاً افرادى را که بهتر بتوانند با آن کار کنند، مى پسندد، از این سمت کناره گیرى کردم.» او از این سمت کناره گیرى کرد، اما همچنان به دلیل آغازگر مذاکره با غرب در پرونده هسته اى و حمایت تمامى سران نظام از او در چگونگى انجام مذاکره در آن دوران، آن نگاه و تحلیل مورد استقبال رسانه‌ها قرار مى‌گیرد.
مذاکره نکردن با غربى‌ها سخنى واهى است
حسن روحانى در پى دعوت حزب اعتدال و توسعه دوباره به میدان «نقد سیاست خارجى» آمد و به همراه «فاطمه هاشمى رفسنجانى» وارد سالن کوچک نشست دبیران استانى حزب اعتدال و توسعه شد. دبیرکل حزب اعتدال و توسعه در این میان با صدایى بلند خطاب به او گفت: «تنگ بودن فضاى سخنرانى را با توجه به اینکه منزل خودتان است، تحمل کنید و با توجه به اینکه سیستم صوتى و محل بیان نظرتان فراهم نشده عذرخواهى مى کنم. البته خودتان صاحبخانه هستید.»
او که تبسمى ریز بر لب داشت، بدون هیچ مقدمه اى بر سر اصل مسئله رفت و به نقد نحوه برخورد دولت جدید با دول غربى پرداخت و حتى فراتر رفت و برخى رفتارهاى دیپلماتیک ایران را از آغاز یعنى اشغال سفارت آمریکا به چالش کشید. او براى اینکه شدت و حدت سخنان خود را ملایم کند، چند بار از واژه «فکر مى کنم» استفاده کرد و گفت: «فکر مى کنم پس از چالش جنگ تحمیلى، امروز چالشى سخت و سنگین در برابر نظام قرار گرفته است. همچنین فکر مى کنم از اول انقلاب تا به حال عملکرد ما نسبت به قدرت خارجى فوق العاده بدبینانه است. البته بى اساس هم نیست، زیرا که در طول دهه هاى گذشته دولت هاى شرقى و غربى صدمات زیادى را به ما وارد کرده اند. اما این بدبینى آنقدر زیاد شد که هرگونه تعامل سازنده براى دستیابى به اهداف را از دست دادیم. این قضیه همواره باعث شده همیشه با وسواس برخورد کنیم، اما این در حالى است که بعد از گذشت زمان در مقطعى احساس کردیم نیاز به سرمایه خارجى و کارشناسان بیرونى داریم؛ از این رو تا حدودى از خود نرمش نشان دادیم، اما همچنان ته ذهن مان نگرانى وجود دارد. این در حالى است که در کشورى مثل مالزى با وجود دوسوم سرمایه گذارى خارجى، چنین چیزى وجود ندارد.»
حسن روحانى نقد خود را از عدم مذاکره با آمریکا در زمان اشغال سفارت توسط دانشجویان پیرو خط امام (ره) شروع کرد و ورود «احساسات» را در سیاست خارجى برنتافت و رد کرد: «در بحث لانه جاسوسى یک راه این بود که با آمریکایى ها بنشینیم و مسئله را فیصله دهیم، اما به جاى اینکه به مذاکره با طرفمان بپردازیم، در این مسئله احساسات را وارد کردیم و آنقدر قضیه را کش دادیم تا رسیدیم به مقطعى که حاضر شدیم پس از آغاز مجلس شوراى اسلامى و جنگ، با آمریکا بنشینیم، اما آن زمان دیگر دیر بود. شاید اگر زودتر حاضر به چنین کارى مى شدیم، راحت تر به توافق مى رسیدیم و منافع کشورمان بیشتر لحاظ مى شد. اما متاسفانه باید گفت که ما همیشه در مقاطع سخت نمى توانیم تصمیم گیرى سریعى داشته باشیم و احساسات را در تصمیمات دخیل مى کنیم. در قضیه گروگانگیرى نیز تا زمانى که عراق به ما حمله نکرده بود، هیچ کس جرات نمى کرد به حل و فصل این مسئله بپردازد. اما پس از آن آمادگى پیدا کردیم، حتى این اواخر در این زمینه عجله هم کردیم و چون با زمان انتخابات آمریکا یکى شده بود، به سرعت آن را حل کردیم.»
رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت بى پرده سخن مى گفت و به سرعت مباحث خود را در پس یکدیگر مى آورد و به نمونه اى دیگر از «دیر مذاکره کردن» اشاره کرد که آن مسئله مربوط به دیر مذاکره کردن در زمان جنگ ایران و عراق بود. او گفت: «در جنگ تحمیلى هم مشابه این قضیه شکل گرفت. پس از فتح «فاو» و خرمشهر باز هم نتوانستیم تصمیم بگیریم که هم زمان با دفاع مقدس با دشمن سر میز مذاکره بنشینیم و بحث کنیم، این قضیه را عقب انداختیم تا به جایى رسیدیم که دیگر راهى جز قطعنامه و مذاکره برایمان باقى نماند و آن زمان بود که مذاکره با عراق را انتخاب کردیم و البته آن هم خیلى دیر بود.»
نماینده مقام معظم رهبرى در شوراى عالى امنیت ملى بار دیگر عدم مذاکره با خارجى ها را نامطلوب توصیف و دلیل عدم مذاکره سیاستمداران ایران را این گونه تشریح کرد: «دلیل تمام این قضایا بدبینى هاى عمیقى است که در پس ذهن ها وجود دارد. ما همواره نمى خواهیم با خارجى ها به ویژه دشمن بنشینیم و همیشه احساس مى کنیم اگر این کار را بکنیم، سرمان کلاه رفته است، همان طور که شاهد بودیم برخى از تریبون هاى عمومى اعلام کردند که هر وقت ما با خارجى ها مى نشینیم، سرمان کلاه مى رود که البته من این قضیه را قبول ندارم و معتقدم این نگاه هم ناشى از بدبینى اى است که به آن دچار هستیم. ما همیشه نزدیکى با خارجى ها را مثل نزدیکى با شیطان مى دانیم و اعوذبالله مى گوییم. امروز زمان آن رسیده که یک مقدار در تصمیم گیرى ها متعادل تر باشیم و با منطق بیشتر و فاصله با احساسات پیش رویم، همچنین در نظر بگیریم که دنیاى امروز با دنیاى ده سال پیش و زمان جنگ سرد متفاوت است. امروز شرایط جهانى به سرعت تغییر مى کند، از این رو ما نمى توانیم فرمول هاى گذشته را ملاک قرار دهیم.»
رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام حساسیت این مقطع زمانى را از یک نگاه از حساسیت زمان جنگ تحمیلى بیشتر عنوان کرد و افزود: «امروز در شرایطى قرار داریم که در برابر یک هجمه عمومى هستیم و کشورهاى مختلف به ویژه غربى ها دست به دست هم داده اند که به تدریج شرقى ها را همچون چین و روسیه کنار خود بکشند تا علیه جمهورى اسلامى به تصمیماتى برسند، به همین دلیل باید امروز با تدبیر و تأمل راه را پیش رویم. متاسفانه مذاکره با خارجى ها از نظر دوستان همچون «خوردن گوشت مردار» است و در وقت اضطرار انجام مى شود، نباید این گونه باشد.»
این دیپلمات روحانى هوادار سیاست ها و راهبردهاى «تعامل با غرب» در این میان به موضوع اصلى سخنرانى خود یعنى «مباحث هسته اى» و نقد «تاکتیک جدید» جمهورى اسلامى در مذاکره با غربیان پرداخت: «روند پرونده هسته اى ایران به سمت سخت تر شدن پیش مى رود. گرچه مردم مسرورند اما حتى این مسئله در آخرین سال دوران نخست وزیرى میرحسین موسوى آغاز شد و در تمام دوران ریاست جمهورى آقاى هاشمى تجهیزات سانتریفوژها، غنى سازى و نیروگاه اصفهان خریدارى شد و در دوران جناب آقاى خاتمى سعى شد که این فناورى خریدارى شده بومى شود.
نباید از یاد برد که از سال67 تا امروز در این مسیر حرکت هاى زیادى شده و به ویژه دولت هاشمى رفسنجانى و خاتمى زحمات زیادى را در این زمینه متحمل شدند، تا جایى که توانستیم در سال 81 به فناورى غنى سازى دست یابیم و با تعدادى سانتریفوژ غنى سازى انجام دادیم. آقاى خاتمى هم در بیست ودو بهمن سال 81دستیابى به این دستاورد را به عنوان پیروزى بزرگ ملت ایران عنوان کرد، البته در آن زمان اصفهان ناقص بود و اراک تازه شروع شده بود و در تولید کیک زرد، قدم هاى اولیه را برداشته بودیم که لازم بود کامل شود.» روحانى که جمع اعضاى حزب اعتدال و توسعه را براى بیان نظراتش مهیا مى دید، با اشاره به آنچه که تبلیغات دروغین غرب در سال 81 عنوان کرد، ادامه داد: «متاسفانه با این دروغ ها افکار عمومى مشوش شد تا رسیدیم به قطعنامه شهریور سال 82 که این قطعنامه براى جمهورى اسلامى خوشایند نبود و ما را تا مرز فرستادن پرونده به شوراى امنیت در اجلاس بعدى نزدیک کرد. البته در آن زمان تصمیمات حکیمانه اى از سوى کل نظام اتخاذ شد.
ما در آن زمان تصمیم گرفتیم فعالیت نطنز را تعلیق کنیم، اما کارهاى دیگر را تکمیل کردیم. در نطنز به فناورى غنى سازى دست یافته بودیم و آژانس هم این را مى دانست، اما در عین حال اراک و اصفهان و کیک زرد سه پروژه اى بودند که ناقص مانده بودند، لذا تعلیق آن پرونده را که کامل بود، پذیرفتیم، اما تعلیق سه پروژه ناقص را نپذیرفتیم.»
حسن روحانى با قاطعیت تمام این گفته را که «با غربى ها نباید مذاکره کنیم و چشم آبى ها همیشه ما را گول مى زنند» رد کرد و این سخن را «واهى» دانست و علت بیان این «سخنان واهى» را این گونه تشریح کرد: «برخى مى گویند که با غربى ها نباید مذاکره کنیم و چشم آبى ها همیشه ما را گول مى زنند. این حرف ها، سخنان واهى بیش نیست و متعلق به کسانى است که در این میدان نبودند، چرا که اگر بودند، مى دانستند ایرانى ها باهوشند و قادرند منافع شان را تامین کنند. چنانچه با اطلاع آژانس فرصتى آرام براى دانشمندان ما به وجود آمد تا بحث کیک زرد، اراک و به ویژه اصفهان را ادامه دهند.» دبیر سابق شوراى عالى امنیت ملى که در گذشته مسئول نظارت و هدایت بر مذاکره با کشورهاى غربى بر سر مسائل هسته اى بود، سیر این مذاکرات و چگونگى شکل گیرى غنى سازى هسته اى را در آن دوران تشریح کرد و گوشه هاى فعالیت هاى اصفهان در فروردین سال 83 را ترسیم کرد: «فعالیت هاى اصفهان در فروردین سال83 تقریباً کامل شد. در آن زمان مقدارى کیک زرد را تزریق کردیم و توانستیم پس از مرحله اى فعالیت هاى اصفهان را کامل کنیم. در مذاکرات پاریس که تعلیق را پذیرفتیم مطرح کردیم که باید اصفهان تکمیل شود، لذا اصفهان را تکمیل کردیم و تا فوریه سال بعد، حدوداً اسفند ،83 اصفهان همچنان کار مى‌کرد.»
او پس از بیان این فعالیت ها بار دیگر به انتقاد از دولت پرداخت و سایر فعالیت ها را بازگو کرد: «در دولت جدید خیلى ها اصلاً در این وادى ها نبودند و نمى دانند که چه گذشته است، ما با اروپا در مذاکرات به نقطه اى رسیدیم که اروپا فعالیت اصفهان و نطنز را پذیرفت. در فروردین سال 84 خبرگزارى هاى خارجى اعلام کردند که ایران و اروپا سر 500 سانتریفوژ به توافق رسیده اند که البته درست نبود و غربى ها این حرف را به این معنى که آمادگى براى فعالیت ها و مذاکرات بعدى را دارند، زده بودند، البته بسیارى از روزنامه ها در آن زمان به این قضیه حمله کردند و گفتند که چرا ما سر پانصد سانتریفوژ با غربى ها به توافق رسیده ایم.»
او پس از بیان این انتقادها به نقد رفتار اروپائیان در آستانه انتخابات ریاست جمهورى پرداخت: «متاسفم که اروپا با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهورى نهم ایران عقب نشینى کرد. آنها در آن مقطع احتیاط را پیشه کردند و گفتند نمى دانیم در انتخابات ایران چه خواهد شد، لذا ناچاریم صبر کنیم تا دولت سر کار آید. اگر چنین نبود ما به توافق نهایى با آنها نزدیک شده بودیم. اما متاسفانه تاکتیک ها در مسئله هسته اى تغییر کرد و در برابر این تاکتیک ها که البته موفقیت هایى داشت، ناچار شدیم هزینه هایى بپردازیم.»
نماینده رهبرى در شوراى عالى امنیت ملى با تاکید از احتمال زیاد صدور قطعنامه در شوراى امنیت علیه ایران خبر داد و گفت: «در نهایت باید ایران و غرب پاى میز مذاکره بروند و مسائل را بر سر این میز حل کنند.
اگر ما به دنبال اقتدار هستیم، اقتدار با تعامل با دیگران به دست خواهد آمد، نه با پرداخت هزینه بسیار و سخت گیرى هاى بى‌نتیجه.»
او پس از بیان برخى گفته ها و ناگفته هاى خود در باب مسائل هسته اى با نظر و اعلام دبیرکل حزب اعتدال و توسعه به پاى میز پرسش خبرنگاران آمد و در پاسخ به سئوال خبرنگار شرق که پرسید «آیا آرایش سیاسى با حضور دولت جدید و مسائل هسته اى تغییر نکرده است» گفت: «آرایش سیاسى که امروز در حال شکل گیرى است با آرایش سیاسى قبل از انتخابات نهم ریاست جمهورى بسیار متفاوت است. با گذشت زمان ممکن است مجدداً تغییراتى در این آرایش هم به وجود آید، حتى در جناح هاى راست، چپ و سنتى. در آنها نیز شکاف و انشقاق و یا ائتلاف مى بینیم و حتى ممکن است تغییرات دیگرى را نیز شاهد باشیم.»
روحانى در پاسخ به پرسش دیگرى در مورد درج خبرهاى مرتبط با پرونده هسته اى، با مکث کوتاهى گفت: «شوراى عالى امنیت ملى در گذشته نیز همواره توصیه هایى به مطبوعات داشت، اما ما در آن دوران همواره دنبال اقناع بودیم، بدین معنى که زمانى که یک مسئله مهم رخ مى داد مدیران مسئول روزنامه ها و سایر رسانه ها را دعوت و در آن باره بحث مى کردیم، ما و آنها نظراتمان را ارائه مى دادیم. لذا در آن دوره مى توان گفت که ما بیشتر به دنبال اقناع بودیم، از این رو در طول مدتى که در شوراى عالى امنیت ملى فعالیت مى کردم، با اینکه این اختیار را داشتیم که مثلاً از یک روزنامه شکایت کنیم و با شکایت ما هم طبق قانون روزنامه بسته مى شد، هیچ گاه این کار را نکردیم. شیوه ما این بود اما ممکن است که شیوه ها در این زمان تغییر کرده باشد، به نظر بنده بهترین راه براى مطبوعات و رسانه ها اقناع است.»
دبیر سابق شوراى عالى امنیت ملى همچنین درباره علت به نتیجه نرسیدن مذاکرات مسکو افزود: «آمریکایى ها به هر حال قصد دارند خیلى سریع قدم ها را بردارند، اما منافع همه دنیا این اقتضاها را ندارد. آمریکایى ها مى خواهند به سرعت یک قطعنامه را طبق فصل هفت تصویب کنند و اگر طبق این فصل، قطعنامه اى تصویب شود، اگر بلافاصله عمل نشود، شوراى امنیت مى تواند مجازات ها را مقرر کند. آمریکایى ها قصد دارند ما را خیلى سریع به این فصل هفت برسانند، لذا از آنجا که مشخص است همه کشورها با این قضیه موافق نیستند و منافع شان اقتضا نمى کند، این قضیه به این نتیجه نرسید، از این رو این اجلاس نمى توانست موفق شود، اگر موفق مى شد به این معنا بود که آمریکایى ها سلطه شان را بر همه کشورهاى دنیا به حد اعلا رسانده اند.»
روحانى در پایان در حالى که اعضاى حزب «اعتدال و توسعه» به گرد او جمع شده بودند، در پاسخ به خبرنگار شرق که «آیا خبرى مبنى بر تغییر در تیم مذاکره کننده را تایید مى کنید؟» گفت: «تیم مذاکره کننده تغییر نکرده است، اما ممکن است نقش برخى افراد کمرنگ و برخى پررنگ شود.»
نماینده مقام معظم رهبرى در شوراى عالى امنیت ملى پس از بیان نظرات خویش، محل دفتر مرکزى حزب اعتدال و توسعه را ترک کرد، اما دو معاون وى همچنان در این دفتر ماندند تا اعضاى این حزب را توجیه کنند.
این دو معاون مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام «محمدباقر نوبخت» و «محمود واعظى» بودند که یکى در مقام دبیرکل و دیگرى در سمت معاون دبیرکل انتقادهاى خود را در دو باب «سیاست هاى اقتصادى» و «سیاست خارجى» دولت نهم بیان کردند.
چگونگى ورود به چرخه سوخت هسته‌اى
محمود واعظى معاون سیاست خارجى مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در اتاقى دیگر در جمع دبیران استانى حزب اعتدال و توسعه تحلیل این حزب را از نحوه برخورد آمریکا با ایران بیان کرد: «تحلیل ما این است که با وجود وضعیت آمریکا در عراق، احتمال حمله نظامى آمریکا به ایران وجود ندارد.
ما از کشورهاى اروپایى خواهان فعال کردن ?هزار سانتریفوژ بودیم که آنها فقط 500 عدد را پذیرفته بودند. براى پیوستن به باشگاه هسته اى باید ??هزار سانتریفوژ را فعال کرد.» او سپس از نقش اصلى دولت در وضعیت پرونده هسته اى ایران در مقطع کنونى سخن گفت: «مجمع تشخیص مصلحت نظام در این وضعیت نقشى ندارد و حتى جناب هاشمى فقط در جلسات به عنوان شخصیت خود حاضر مى شود والا مجموعه جمع بندى را کسانى دیگر انجام مى‌دهند.»
در پروژه‌هاى استانى تعمق نشده است
پس از سخنان معاون سیاست خارجى مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو شوراى مرکزى حزب اعتدال و توسعه، دبیرکل این حزب میدان «نقد دولت نهم» را دراختیار گرفت و این دولت را در باب «سیاست هاى اقتصادى» که از دیدگاه او با نظرات کارشناسان اقتصادى در تضاد است، به نقد کشید. محمدباقر نوبخت در ابتدا به نقد شعارهاى آغازین محمود احمدى نژاد در آستانه انتخابات پرداخت: «متاسفانه مجموعه مدونى از طرف شخص آقاى احمدى نژاد در باب سیاست هاى اقتصادى در آستانه انتخابات عرضه نشد، بلکه تنها یک گفتمان عدالت از سوى او مطرح شد. او فقط بر پایه مدیریت انقلابى از رفع تبعیض و رفاه اقتصادى سخن گفت.»
دبیرکل حزب مدافع توسعه اقتصادى و اعتدال سیاسى، تقلیل سود بانکى را باعث افزایش نقدینگى در جامعه دانست و بودجه دولت را «انبساطى ترین» بودجه پس از 35 سال گذشته عنوان کرد. او «18هزار میلیارد دلار» بودجه براى مبارزه با بیکارى از سوى دولت آن هم از محل حساب ذخیره ارزى و درآمدهاى نفتى را در تضاد با «دانش اقتصادى» توصیف کرد و گفت: «ما نظام پیشین را به دلیل این اقتصاد انبساطى تحقیر مى کردیم، پس چگونه است که مدیریت انقلابى این سیاست هاى اقتصادى را توسعه مى‌دهد.»
نوبخت سیاست هاى اقتصادى دولت را در تضاد با استراتژى چشم انداز 20ساله و برنامه چهارم توسعه دانست و در این رابطه گفت: «دولتى که خود را بیش از دیگر دول با نظرات مقام معظم رهبرى همراه مى داند، پس چگونه در تضاد با چشم انداز 20ساله عمل مى کند و وابستگى به نفت را در سال 85به شدت افزایش داده است. دولت باید در برابر این انتقادات پاسخ دهد». نوبخت حتى با بیان این انتقادات از «صبر» حزب خود سخن گفت و از اعضاى این حزب خواست که فعلاً سکوت کنند. اما او در ادامه گفت: «تردید نداریم که قضاوت در مقابل دولت بسیار نگران کننده است.» او به مصوبه هاى استانى دولت اشاره کرد و گفت: «شکل تصویب پروژه در سفرهاى استانى نشان از این است که تعمق کافى نمى‌شود.»
این نشست حزب اعتدال و توسعه با ادامه دیگر جلسات به صورت داخلى ادامه یافت. حتى این نظرات و انتقادات تا حدى شفاف در برابر خبرنگاران صورت گرفت که شاید در جلسات داخلى مسائل به صورت جدى تر و صریح تر بیان شده بود، همانطور که «حسن روحانى» در پایان سخنرانى خود به «محمدباقر نوبخت» گفت که اگر خبرنگاران نبودند، برخى مسائل دیگر را نیز بیان مى کردم. این انتقادات از سوى تکنوکرات هایى که بیشتر از دیگر جریان هاى اصلاح طلب حکومتى به مواضع جناح راست سنتى نزدیک هستند، بیان شد که آغاز رویارویى دیگرى را با آرایش سیاسى جدید نوید مى دهد و شاید حکومتى هاى سابق مى خواهند جدیدها را به چالش کشند.