گروه سیاسى: «براى جلب نظر مردم به اصلاحات راهى جز بازگشت به گفتمان خاتمى و طراحى استراتژى برد- برد جدید وجود ندارد.» این محور پیشنهادى است که «على شکورى راد» براى آینده جریان اصلاحات ارائه مى کند. شکورى راد که در ادامه سلسله جلسات «چه باید کرد؟» سخن مى گفت، در این باره توضیح داد: «اصلاح طلبان مى توانند از خطاهاى مکرر طرف مقابل خود نیز استفاده کنند تا مردم را به اصلاحات بازگردانند. ضمن اینکه نیاز به وحدت ملى در برابر فشارهاى خارجى موجب دعوت به بازگشت افرادى با پایگاه اجتماعى بالا نظیر آقاى خاتمى خواهد شد.» شکورى راد با اشاره به بى توجهى به قانون اساسى قبل از دوم خرداد تصریح کرد: «قانون گرایى و جامعه مدنى شعارهاى اصلى خاتمى بود. او مى گفت که از این طریق مى خواهد نظام را حفظ کند. بر این اساس هم گفته شد رهبرى در چارچوب قانون اساسى.»شکورى راد در این نشست که از سوى حوزه شمال تهران جبهه مشارکت برگزار شد، با یادآورى نظر امام خمینى(ره) در اواخر عمرشان مبنى بر اینکه «همه چیز باید به حدود قانون اساسى برگردد.» به شرایطى اشاره کرد که در اوایل دوران ریاست جمهورى از خاتمى خواسته شده بود به دلیل نفوذ کلامش از ولایت فقیه دفاع کند و خاتمى نیز ولایت فقیه را در چارچوب قانون اساسى عمود خیمه نظام خوانده بود. وى افزود: «این مسئله استراتژى برد- برد را دنبال مى کرد چون در چارچوب اختیارات قانون اساسى، بدون همکارى رهبرى امکان پیشبرد اصلاحات وجود نداشت.»
اصلاحات و سه شعار رادیکال
شکورى راد در ادامه سخنانش را به بحث درباره مسئله «اصلاحات» رساند و گفت: «این واژه یک سال و نیم پس از دوم خرداد از طریق ترجمه وارد گفتمان رایج شد و هر کسى از ظن خود شد یار او و تلقى خاص از آن پیدا کرد.»وى با بیان اینکه «خاتمى نیامده که با رهبرى درافتد یا قانون اساسى و نظام را عوض کند.» افزود: «این در حالى بود که تعریف اصلاحات در ادبیات برخى عملاً به گونه دیگرى پیش رفت. در واقع سیاست برد- برد آقاى خاتمى از سوى دو گروه همراهى نشد و در عمل مورد مخالفت قرار گرفت. یکى بخشى از جناح راست که فکر مى کردند با حاکمیت قانون دوران یکه تازى آنها تمام مى شود و از شش ماه پس از دوم خرداد به تعبیر خاتمى هر نه روز یک بحران به وجود آوردند. از طرف دیگر بخشى از اصلاح طلبان به سمت رادیکالیسم و ادبیات تند و تعجیل در کسب اهداف بروند.شکورى راد بر این مبنا، سه شعار «عبور از خاتمى» که محوریت خاتمى را براى هدایت اصلاحات نفى مى کرد. «تغییر قانون اساسى» که براساس قانون اساسى بازنگرى در آن غیرممکن بود و یک خواسته انقلابى ارزیابى مى شد و«عبور از جمهورى اسلامى» که با عرضه مانیفست جمهوریخواهى و تشکیل جبهه جمهوریخواهى مطرح شد را از عوامل شکست اصلاحات عنوان کرد.
حرف مصباح و گنجى یکى بود
این عضو شوراى مرکزى جبهه مشارکت با اشاره به تحلیل هاى گوناگون درباره فرجام اصلاحات گفت: «باید به سراغ تحلیل ملموس ساختار قدرت رفت، قدرت ما یعنى قدرت توده اى مردم به علت تبلیغات بد اصلاح طلبان از بین رفت و شعار عدم شرکت در انتخابات در جایى مثل انتخابات دور دوم شوراها که دموکراتیک ترین انتخابات بود از سوى بخشى از اصلاح طلبان سرخورده و رادیکال مطرح شد.»شکورى راد تصریح کرد: «ما مغلوب گفتمان غلط برخى اصلاح طلبان شدیم نه محافظه کاران.»شکورى راد ادامه داد: «لازمه تقویت پایگاه مردمى اصلاحات بازگشت به گفتمان سازش بین دین و دموکراسى است یعنى همان کارى که خاتمى کرد. آنهایى که به هر دلیلى خواستند عکس این را ثابت کنند، به اصلاحات ضربه زدند. حرف مصباح یزدى و اکبر گنجى عملاً یکى بود و به یکجا مى رسید و هر دو در ناکام کردن گفتمان خاتمى کمک کردند.»
ضرورت همراهى با دین
این عضو شوراى مرکزى جبهه مشارکت اظهار داشت: هرکس که بخواهد براى آینده جامعه فکرى ارائه کند، باید برنامه اى دهد که همه بخش هاى جامعه در آن چشم انداز روشنى براى خود ببینند، باید برنامه اى باشد که متدینین احساس کنند دینشان مورد تعرض قرار نمى گیرد و کسانى که خواهان حقوق اجتماعى شان هستند باید احساس کنند که تمامى این حقوق تحقق مىیابد.
سکولارها انقلاب کنند
شکورى راد در ادامه سخنانش در پاسخ به پرسشى در مورد امکان تشکیل حکومت سکولار در ایران با بیان اینکه در شرایط کنونى امکان تشکیل حکومت سکولار در جامعه ایران وجود ندارد، گفت: «باید دید چه شده است که بخشى از جامعه خواستار تشکیل حکومت سکولار است. اگر این بخش از قدرت لازم برخوردار است، مى تواند براى تشکیل حکومت سکولار تلاش کند اما راهکار قانونى براى این منظور وجود ندارد.»وى خاطرنشان کرد: «اگر کسانى که خواهان تشکیل حکومت سکولار هستند، اکثریت شدند، باید به انقلاب دست بزنند.»
مذاکره چرخش به راست نیست
وى به مذاکره جبهه مشارکت ایران اسلامى با حزب موتلفه اسلامى اشاره کرد و گفت: «مشخص نیست چرا باید به یک مذاکره نام چرخش به راست گذاشت، این از مشکلاتى است که اصلاحات همواره با آن روبه رو بوده است. حتى با دشمن هم مى توان گفت وگو کرد ضمن اینکه این گفت وگوها در راستاى منافع ملى در شرایط بحران هسته اى بوده و هیچ مسئله دیگرى در آن مطرح نبوده است.»
مشکلى به نام پایگاه اجتماعى
وى در پاسخ به پرسش دیگرى در مورد پایگاه اجتماعى حزب متبوع خود طبقه متوسط شهرى را طبقه حامى جبهه مشارکت دانست که خواسته یا ناخواسته این پایگاه شکل گرفت.شکورى راد تصریح کرد: «منسجم ترین طبقه ما هم که طبقه کارگر و سازمان دهنده آن خانه کارگر بوده است، امروز به جایى رسیده که خانه کارگر توسط برخى از کارگران نفى مى شود. اصولاً طبقات در کشور ما شکل نگرفته است، حتى موتلفه هم که پایگاه بازار را داشت، امروز به علت تحولات بازار دیگر نمایندگى طبقه بازار را ندارد و هنوز هم قوى ترین اثربخشى اجتماعى در کشور ما توسط روحانیت شکل مى گیرد که آن هم طبقه نیست.»