تهران با دریافت خبر ناکامى تلاش آمریکا در اجلاس مسکو، حلقه جدیدى از فعالیت دیپلماتیک خود را آغاز کرد. عزیمت دیپلمات هاى ایرانى به مسکو و وین (مقر آژانس انرژى اتمى) درحالى که تنها یک هفته تا اعلام گزارش و قضاوت نهایى محمد البرادعى باقى مانده حاوى این پیام روشن است که جمهورى اسلامى همچنان و هنوز عزم آن دارد که گره اختلاف در مسأله هسته اى را با تعامل و گفت وگو بگشاید. اکنون اجلاس مسکو را باید نقطه آغاز فصل جدید حرکت دیپلماسى ایران به حساب آورد، اجلاسى که در آن طرح و ایده آمریکا و متحدانش به منظور جلب حمایت شرکت کنندگان در آن (شامل پنج عضو دائمى شوراى امنیت سازمان ملل به همراه آلمان) براى تهیه طرحى با هدف تحریم اقتصادى ایران ناکام ماند و این ناکامى را باید شکست دیگرى در دیپلماسى متکى بر هژمونى کاخ سفید و نشانه اى از ایستادگى قدرت هاى جهانى در برابر زیاده خواهى هاى واشنگتن در نظم سیاسى تازه اى دانست که واشنگتن را بیش از هر چیز در انزوا قرار خواهد داد. شکست مذاکرات مسکو را در عین حال باید ناشى از درک و باور این مهم دانست که «تحریم و توسل به زور، هیچ کدام براى حل مسأله هسته اى ایران، کارگر نیست.» نکته اى که سخنگوى وزارت امور خارجه روسیه نیز در پى شکست گفت وگوها، آن را تکرار کرد.
از نگاه تهران، دیپلماسى با پیش شرط شناسایى حق قانونى ایران براى بهره مندى از چرخه سوخت هسته اى به موجب پیمان ان.پى.تى، تنها راه برون رفت از بن بستى است که مدعیان برنامه هاى هسته اى آن بویژه آمریکا در آن قرار گرفته اند. نشست ناکام مسکو 10روز پیش از پایان مهلتى یک ماهه برگزار شد که شوراى امنیت در درخواستى بدون الزام، از ایران خواسته است تا فعالیت هاى هسته اى خود را به حالت تعلیق درآورد و در این مدت مدیرکل آژانس بین المللى انرژى هسته اى مأموریت دارد تا گزارشى تازه از فعالیت هاى ایران در این زمینه به شوراى امنیت بدهد. در طول این مهلت، اتفاقاتى سبب شده است تا معادلات گذشته بر هم بخورد، از جمله اینکه ایران روز 20فروردین امسال توانست غنى سازى براى اهداف صلح آمیز را محقق کند و به باشگاه هسته اى جهان وارد شود که این امر مدعیان برنامه هاى هسته اى آن را در برابر یک واقعیت انکارناپذیر یعنى «ایران هسته اى قانونمند» قرار داد. شکست مذاکرات مسکو نشان داد که نظم ادعایى آمریکا مبتنى بر ابرقدرتى مطلق آن که در بیش از یک دهه اخیر بر جهان حاکم بود، توسط قدرت هاى دیگر جهانى و قدرت هاى منطقه اى قویاً به چالش گرفته شده است. جنگ روانى آمریکا در پیش درآمد اجلاس مسکو و سخن گفتن از تحریم اقتصادى ایران تا حمله نظامى به آن و یک همزمانى که در آن ایران توان بالاى دفاعى خود را دگربار به نمایش گذاشت، نخستین آثار خود را بر بازارهاى اقتصادى جهان با افزایش سریع بهاى نفت و طلا نشان داد که شوکى به اقتصاد جهانى ارزیابى شده است.
پاره اى اظهار نظرها در غرب در روزهاى اخیر نشان مى دهد که رهبران سیاسى آنها به واقع بینى مورد نظر رسیده اند که از آن جمله مى توان به دور جدید گفتار سیاسى دیپلمات هاى اروپا اشاره کرد. سیاستمداران اروپا که در یک سو شاهد حضور همه جانبه ایرانى ها پاى میز مذاکره هستند و در سوى دیگر همکارى عمیق جمهورى اسلامى با بازرسان آژانس اتمى را پیش چشم دارند، دیروز بیش از هر زمان دیگر استراتژى فشار و تهدید واشنگتن در پرونده هسته اى ایران را زیر سؤال بردند چندانکه مقام ارشد دیپلماسى انگلیس اقرار کرد که نشانه هاى دریافتى از تهران مثبت است. بدون شک تحول واقعى در مناقشه هسته اى ایران از همین نقطه یعنى اصلاح نگرش دیپلماتها برمى خیزد. نقطه اى که در آن تصورات غربیها از «ایران هسته اى» با لایه اى از احساسات بدبینانه بهم آمیخته است.