از پژوهشگران تئاتر باید حمایت مالی شود
نتایج پژوهش های انجام شده در حوزه تئاتر باید در اختیار دستگاه های دست اندرکار و هنرمندان این رشته قرار گیرد، خصوصا این که در برهه ای به سر می بریم که شعار «تئاتر برای مردم» و «حضور تئاتر در زندگی مردم» سرلوحه کارها قرار دارد و این که از چه طریقی می توان این شعار را عملیاتی کرد، پژوهش می تواند راهگشا باشد.
دکتر محمدحسین ایمانی خوشخو دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور ادامه داد: درخصوص شناسایی موانع توسعه تئاتر کشور و آسیب شناسی تئاتر، پژوهش می تواند جایگاه مهمی داشته باشد. اگر ایده و فعالیتی مبتنی بر کار تحقیق و پژوهش نباشد، نمی تواند خیلی مستدام و ادامه دار و نتایج خوبی را در پی داشته باشد.
وی اضافه کرد: هنرمندان دانشگاهی در وادی تئاتر و محققان باید به تحقیق و پژوهش بپردازند و مسئولان نیز حامی پژوهشگران باشند و با حمایت مالی در حوزه پژوهش به کمک توسعه تئاتر کشور بیایند.
معاون هنری وزارت ارشاد درخصوص نقش پژوهش در تئاتر مقاومت اظهار داشت: اگر تئاتر مقاومت را بدین گونه تعریف کنیم که تئاتری که بتواند وظیفه تصویر کردن مقاومت مردم ایران را انجام دهد، از آن جایی که هم مقاومت مردم ایران مقوله ای جدای از دیگر وقایع مشابه (در کشورها اتفاق افتاده است) بوده است و اثرات زیادی هم در کشورمان داشته و هم هنر تئاتر این دامنه و ظرفیت را دارد که بتواند مقوله ای اجتماعی را حامل باشد و به سمت و سویی ببرد که ماندگار شود، در این زمینه پیدا کردن راههای جدید و دوری از کلیشه ها و تکرارها نیاز به فعالیت همه جانبه پژوهشی دارد.
«دکتر ایمانی خوشخو» تصریح کرد: بررسی قابلیت مقاومت مردم ایران در قالب هنر تئاتر و شناسایی زبان مردم درخصوص جلوه های مقاومت و آوردن آنها در صحنه تئاتر با پژوهشهای کاربردی میسر خواهد شد.
وی افزود: مقاومت جاودانه مردم ایران در هشت سال دفاع مقدس را می توان از طریق هنر تئاتر به تصویر کشید وآن را ماندگار کرد تا به نسلهای بعدی نیز این میراث جاودان منتقل شود.
دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور درباره چشم انداز سومین همایش پژوهشی تئاتر مقاومت گفت: برگزاری هر همایشی در هر دوره ای با توجه به شناخت کاستی های دوره قبل، قطعا کاملتر می شود با عنایت به رونقی که در حرکت تئاتر کشور هم اکنون می بینیم و حمایت مردم برای دیدن تئاتر این امر را نشان می دهد، سومین همایش پژوهشی تئاتر مقاومت از دوره های قبل بهتر خواهد بود.
وی ادامه داد: امیدوارم در این همایش هنرمندان یافته های پژوهشی خود را ملموس تر و منطبق تر با نیازهای جامعه و هنر تئاتر مقاومت ارائه کنند و همچنین امیدوارم این همایش موثرتر از دوره های قبل آن باشد و بتواند به تبیین جایگاه پژوهش در تئاتر مقاومت آن طور که شایسته آن هست، بپردازد.
تطبیق حماسه بزرگ دفاع مقدس با مقاومت سایر ملل
پژوهشهای دو دهه گذشته در شرایط حاضر با پتانسیل اجرایی تئاتر کشور متناسب نیست و انتظار می رود با تأسیس بنیادهای کارآمد و کارگاهی، امر پژوهش در راستای تقویت بنیه علمی و اجرایی کشور (بیش از گذشته) در جهت توسعه و اعتلای هنر نمایش قرار گیرد.
حسین پارسایی رئیس اداره کل هنرهای نمایشی وزارت ارشاد ادامه داد: با مقدمه فوق می توان نتیجه گیری کرد که پژوهش تئاتر در جایگاه شایسته خود قرار ندارد حرکتهای اخیر و رویکرد آگاهانه مدیران، هنرمندان، صاحبنظران و اهالی تئاتر به امر پژوهش و آموزشهای کاربردی نقطه عطف و شروعی برای تقویت این عرصه هست.
وی درباره پژوهش در تئاتر مقاومت اذعان داشت: تئاتر مقاومت به عنوان یکی از گونه های نمایشی (که دستاورد فرهنگی حماسه بزرگی چون دفاع مقدس می باشد) همچون بدنه حرفه ای تئاتر کشور بی نیاز از فعالیت های پژوهشی نخواهد بود.
عضو هیأت مدیره انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس افزود: به اعتقاد من بدیع بودن و آمیختگی حماسه بزرگی چون دفاع مقدس و آرمانهای بزرگ هر ایرانی به عنوان اعتقاد راسخ در امر دفاع در چارچوب هنرهای نمایشی بیش از گونه های دیگر نمایشی احتیاج به پژوهش دارد تا تئاتر مقاومت ضمن نهادینه شدن و بهره گیری از تجارب یک دهه فعالیتهای نمایشی با این موضوع خاص سامان گیرد.
پارسایی در خصوص چشم انداز سومین همایش پژوهش تئاتر مقاومت اظهار داشت: واقع بینی در فعالیتهایی که به نحوی متأثر از موضوعات خاص هستند، بزرگترین موفقیت برای ارزیابی و برآیند یک فعالیت مثل دفاع مقدس تلقی می شود. همایش سوم با توجه به رویکرد علمی و برنامه هایی که در پیش رو دارد با واقعیت های تئاتر کشور و اندوخته این عرصه مناسبت بسیار زیادی دارد.
وی اضافه کرد: ویژگی مهم همایش سوم واقع بینی و طراحی و تدوین برنامه هایی است که دور از هر گونه جنبه تبلیغی و آماری دستمایه یک کار علمی و آکادمیک قرار خواهد گرفت.
نکته دیگر همایش معرفی بی چون و چرای وقایعی است که ریشه در فرهنگ و باورهای مردمانی دارد که جنگ را قشری تلقی نمی کنند و آن را یک پدیده ارزشی تلقی می کنند.
«حسین پارسایی» ادامه داد: برجستگی دیگر همایش سوم تطبیق حماسه بزرگ دفاع مقدس ایران با مقاومت آحاد مردم سایر ملل می باشد. بررسی های تطبیقی از این دست، بار دیگر ضمن تاثیرگذاری و نقش هدایتی همایشهایی این چنین، شکوه، عظمت و فرهنگ سازی جنگ تحمیلی مان را نشان خواهد داد و این امر در زمینه تولیدات فاخر تئاتری بسیار مؤثر خواهد بود.
احتیاج به زیرساختهای پژوهشی
امروزه دیگر حرکت های بی ریشه توده ای و بی محتوا دوام ندارد و هر حرکتی باید بر مبنای مطالعات علمی، تجزیه و تحلیل آگاهانه و بررسی دستاوردها و نتایج پژوهشهای علمی صورت گیرد و با جمع بندی مطالب علمی به هر حرکتی پرداخت.
سردار بهروز اثباتی ادامه داد در مقوله تئاتر مقاومت باید گفت که تئاتر به عنوان یک هنر پیشرو جوهره یک حرکت اجتماعی را دارد و وقتی صحبت از تئاتر دفاع مقدس یا تئاتر مقاومت می شود، دایره بحث تخصصی تر می گردد که مجموعه ای از پژوهشهای جدی و تخصصی را نیازمند هست.
معاون فرهنگی، پرورشی نیروی مقاومت بسیج (نمسا) در خصوص اینکه تئاتر مقاومت در جامعه مان چه جایگاهی دارد، اظهار داشت: اگر از دیدگاه علمی به این مسئله بنگریم باید ببینیم تئاتر مقاومت متغیر مستقل یا وابسته است.هنر تئاتر به طور مستقل یک متغیر مستقل هست. تئاتر مقاومت متغیری ست که از یک سو به کل تئاتر وابسته هست و از سوی دیگر به تغیرات کل جامعه وابسته می باشد.
این استاد دانشگاه افزود: کوششهایی شده که تئاتر مقاومت جدی گرفته شود و به نظر من تئاتر مقاومت اصلی ترین پدیده اجتماعی ما در زمینه تئاتر خواهد بود.
مدیرعامل بنیاد فرهنگی روایت تصریح کرد: امروزه تئاتر ما سعی دارد که حرکت مردمی و اثرگذار را ایجاد کند تئاتر هنر با ارزشی ست و من شخصاً هر وقت به تجدید روحیه نیاز دارم یا از کار فراوان خسته می شوم، سعی می کنم به دیدن یک تئاتر بروم.
اثباتی ادامه داد: البته باید اضافه کنم که تئاتر کشورمان در چنبره مسائل خود باقی مانده و هنوز جا دارد که بخواهد نیازهای مخاطب عام را پوشش دهد. فرهنگ و ارزش های والای دفاع مقدس هنوز هم در بین عامه و جوانان حضور دارد و باید به وسیله تئاتر مقاومت پلی بین این فرهنگ والا و هنر تئاتر زده شود تا تئاتر بتواند به میان عامه مردم نفوذ کند.
وی ادامه داد: برگزاری کارهای آموزشی، برگزاری همایشهای علمی، برگزاری نمایشنامه خوانی و... می تواند در این عرصه مثمرثمر باشد.
این استاد دانشگاه در خصوص اینکه برگزاری همایش پژوهشی چقدر به آسیب شناسی تئاتر مقاومت کمک می کند، گفت: برگزاری همایش در این وادی بسیار مؤثر و مفید است، برگزاری همایشها شکل عملیاتی خوبی در سطح جهان برای فعالیت علمی ست و یک قالب امتحان شده است که باید آن را جدی بگیریم. متأسفانه بسیاری از همایشها در ایران ظاهر حرکت را گرفته اند و قالب محتوا را از دست داده اند که باید با کم هزینه کردن همایشها، حرکت را به جوهر آن تبدیل کنیم.