سرویس فرهنگ و معارف
آیت الله جوادی آملی در همایش بین المللی امام خمینی(ره) و قلمرو دین از عقل و نقل بعنوان دو عامل دین شناسی و دو بال دین پذیری و دین باوری انسان یاد کرد و گفت: امام خمینی(ره) در طول سالیان عمر خود تلاش کرد تا عقل را با نقل هماهنگ کند و زمینه شناسایی هویت انسانی را فراهم کند. امام با این عمل خود محاربه بین عقل و نقل را به گفتمان و دیالوگ بین دین و علم تبدیل کرد.
آیت الله جوادی آملی که سیزدهم خردادماه در همایش بین المللی امام خمینی(ره) و قلمرو دین سخن می گفت دین را برخاسته از کتاب و سنت دانست و افزود: دین همان کتاب و سنت است اگر دین به طور کامل عرضه نشود، حاصل آن چیزی جز محکوم شدن گالیله ها نیست اگر دین جمع سالم بود و اعضاء و جوارح عقل را در دین جای دادیم، عقل را در برابر شرع قرار ندادیم و همواره گفتیم «عقل و نقل» نه «عقل و دین» یا «عقل و شرع» در این حالت اگر عقل حرف خدا را نفهمد و درک نکند که خلیفه اوست، کرامت ندارد.
وی تصریح کرد: خداوند زمانی که انسان را آفرید به او راهی نشان داد تا درک کند که خدا چه گفته و چه می خواهد. خداوند عقل را در بخش حصول و فطرت را در بخش شهود به انسان داد. این دو، دو بال دین باور و دین پذیر انسان هستند و انسان با استفاده از این دو حرف خدا را درک می کند و متوجه می شود خدا پیک و رسولی دارد و در اینجاست که متوجه می شود چیزهایی را نمی فهمند و ضرورت وجود وحی را درک می کند.
وی کرامت انسان را در قلمرو دین شناسی و دین پذیری قابل تعریف دانست و افزود: منشأ کرامت انسان دین است و برای فهم دین عقل و نقل هر دو ضروری هستند. اگر فهم انسان را از دین جدا کنیم و عقل را تنها فهم بشری بدانیم این مسأله با اصل کرامت انسان در تعارض است.
آیت الله جوادی آملی خاطرنشان کرد: نباید دین را در نقل خلاصه کرد که در این صورت دنیا و آخرتمان تأمین نمی شود در حالی که تامین دنیا و آخرت در کنار همجواری بین عقل و دین و عقل و نقل است. امام خمینی(ره) نیز کرامت انسان را در فقه جامع می دانست چرا که خود ایشان از جمله افرادی بودند که میان عقل و نقل جمع سالمی ایجاد کردند به این دلیل که می دانستند جمع مکسر مطلوب همه نیست و از شکسته چیزی را طلب نمی کنند.