تاریخ انتشار : ۰۵ بهمن ۱۳۸۷ - ۱۳:۲۰  ، 
شناسه خبر : ۸۱۵۴۰

آرش بهداد: با آغاز ماموریت «نیکلا بور» وزیرمختار فرانسه در تهران به سال 1271ه ق. روابط ایران و فرانسه پس از چند سال فترت، بار دیگر گرم شد. این تحول علاوه بر حضور وزیرمختارى تازه نفس و فعال، تا حدودى به تدبیر میرزاآقاخان نورى مربوط مى شد که قصد داشت با تحرک بخشیدن به رابطه ایران و فرانسه، در فضاى دیپلماتیک موجود در تهران که بیشتر تحت تاثیر سفارتخانه هاى بریتانیا و روسیه قرار داشت، تعادلى ایجاد کند.
بور روز پنجشنبه بیستم شوال 1271ه ق. به تهران رسید و مورد استقبال رسمى قرار گرفت. او همان روز به دیدار نورى رفت و از همان دیدار اول اعتماد او را جلب کرد. حاصل شرایطى که ذکر آن رفت، انعقاد معاهده اى میان دو کشور بود که درست یک هفته پس از ورود وزیرمختار امضا شد. بخش هایى از این معاهده به این شرح بود:
«فصل اول: بعدالیوم الى الابد فى مابین دولت علیه ایران و رعایاى آن دولت و دولت بهیه فرانسه و رعایاى آن دولت دوستى صادق و اتحاد دائمى برقرار خواهد بود.
فصل دوم: سفراى کبار و وزراى مختار که هر یک از دولتین معاهدتین بخواهند به دربار یکدیگر مامور و مقیم سازند، همان رفتار و سلوکى که در حق سفراى کبار دول متحابه (دوست) و اتباع آنها معمول مى شود، به عینها همان رفتار نیز در حق سفراى کبار و وزراى مختار دولتین معاهدتین و اتباع ایشان معمول و مجرى و به همان امتیازات محفوظ خواهند بود.
فصل سوم: تبعه دولتین علیتین معاهدتین از قبیل سیاحان و تجار... که در مملکت محروستین سیاحت یا توقف نمایند، بالسویه از جانب حکام ولایات و وکلاى طرفین به عزت و حمایت قادرانه بهره مند خواهند گردید و در هر حال سلوکى که نسبت به اتباع دول کامله الوداد منظور مى شود، در حق ایشان نیز منظور خواهد شد...
فصل چهارم: هرگونه امتعه و اقمشه که اتباع دولتین علیتین معاهدتین به مملکت یکدیگر نقل نمایند و یا از مملکت همدیگر بیرون ببرند وجه گمرکى که از تجار و اتباع دول کامله الوداد حین ورود امتعه و محصولات ایشان به ولایت دولتین و حین خروج از مملکتین مطالبه مى شود، از ایشان نیز مطالبه خواهد شد و حق و وجه على حده به هیچ اسم و رسم در دولتین علیتین مطالبه نخواهد شد.
فصل پنجم: در ممالک محروسه ایران اگر فى مابین اتباع دولت بهیه فرانسه مرافعه... روى دهد، طى گفت وگو و اجراى عدالت آن بالتمام به عهده وکیل یا قونسول دولت بهیه فرانسه است... وکیل یا قونسول مزبور طى این گفت وگو را بر وفق قوانین متداوله در مملکت فرانسه خواهد کرد.
هرگاه مرافعه یا مباحثه یا منازعه فى مابین تبعه دولت بهیه فرانسه و اتباع دولت علیه در مملکت ایران حادث گردد و در محلى که وکیل یا قونسول دولت بهیه فرانسه مقیم باشد، مقاولات متداعیین و تحقیق و تدقیق و اجراى حکم به عدل و انصاف در محکمه دولت علیه ایران که محل عادیه طى این گونه امورات [است] با حضور احدى از منتسبان وکیل یا قونسول دولت بهیه مزبوره خواهد شد.
هرگاه مرافعه یا منازعه یا مباحثه در مملکت ایران فى مابین اتباع دولت بهیه فرانسه و تبعه سایر دول خارجه واقع شود، تحقیق و اجراى حکم آن به عهده وکلا یا قونسول هاى طرفین خواهد شد.
کذالک گفت وگوها و منازعاتى که فى مابین تبعه دولت علیه ایران و اتباع دولت بهیه فرانسه و تبعه سایر دول خارجه در ممالک محروسه فرانسه اتفاق افتد، قرار انجام و اتمام آن به نحوى خواهد بود که با اتباع دول کامله الوداد در مملکت مزبوره معمول و مرتب مى شود...
فصل ششم: هرگاه احدى از اتباع دولتین علیتین در مملکتین محروستین وفات یابد، در صورتى که میت را اقوام و شرکاء باشد، ترکه او بالتمام تسلیم ایشان خواهد شد و در صورتى که میت را قوم و شریکى نباشد متروکات او امانت به وکیل یا قونسول دولت میت تسلیم مى شود تا مشارالیه بر وفق قوانین متداوله در مملکت خود، چنانکه شاید و باید در این باب معمول دارد.
فصل هفتم: دولتین علیتین معاهدتین جهت حمایت اتباع و تقویت امور تجارت و فراهم نمودن اسباب حصول معاشرت دوستانه و عادلانه فى مابین تبعه جانبین چنین اختیار نمودند که از طرفین 3 نفر قونسول برقرار گردد، و قونسول هاى دولت بهیه فرانسه در دارالخلافه طهران و بندر ابوشهر و دارالسلطنه تبریز تعیین، و قونسول هاى دولت علیه ایران در دارالسلطنه پاریس و شهر مرسلیا (مارسى) و جزیره بوریان توقف نمایند. این قونسول هاى دولتین معاهدتین بالسویه در محل متوقفه مسکونه مملکتین محروستین از اعزازات و امتیازات و معافاتى که قونسول هاى دول کامله الوداد در ممالک محروسه جانبین برخوردارند، محفوظ و بهره یاب خواهند گردید.
فصل هشتم: این عهدنامه دوستى و تجارتى حاضره که به ملاحظه کمال صداقت و دوستى و اعتماد فى مابین دولتین ذى شوکتین ایران و فرانسه منعقد شده است، به عون الله تعالى طرفین شروط مندرجه در آن را ابدالدهر از روى صدق و راستى مرعى و محفوظ خواهند داشت...
این عهدنامه مبارکه به تاریخ بیست و هفتم شوال المکرم سنه 1271 هجرى مطابق دوازدهم ژوئیه 1855 عیسوى در دو نسخه به خط فارسى و فرانسوى مطابق و موافق یکدیگر مرقوم شد.»
ناصرالدین شاه پادشاه ایران نیز در تایید سیاست دوستى دو دولت یک قطعه نشان مرصع به الماس و مصور به تمثال خود را با حمایل آبى مخصوص به بور اعطا کرد و دو قطعه نشان شیروخورشید نیز به دو تن از اعضاى سفارت هدیه داد.