بهناز صادقپور
پس از 33 سال زحمت مستمر، آقاى بودجه از بودجه ریزى کشور کنار گذاشته شد. نه قدردانى درخورى به عمل آمد و نه خسته نباشید پرصدایى به او گفته شد. کردبچه همان طور که آرام و نجیب اعداد بودجه را به دست گرفته بود تا آقا و سامان بخش آنها باشد، بودجه و 33 سال خدمت خود را تحویل داد و کنار رفت. این بار هم مثل همیشه نه اعتراضى کرد و نه صدایى از او شنیده شد.محمد کردبچه بحق آقاى بودجه است. از 27 سال خدمت خالصانه او در سازمان مدیریت و برنامه ریزى کشور، 27 سال به بودجه ریزى و حفظ نظم دخل و خرج مردم اختصاص داشته است. او طى این مدت با افراد گوناگونى کار کرد. نه طیف هاى گوناگون سیاسى و نه باندبازى ها و ناملایمت هاى گاه و بى گاه سازمان هیچ کدام بر کار او تاثیر نگذاشت. در تمام این مدت چراغ اتاقى زودتر از چراغ اتاق کردبچه روشن نشد و بعضاً پس از خاموش شدن چراغ هاى سازمان، چراغ اتاق او روشن ماند. چه در تمام این مدت در غیر از فصل بودجه زودتر از 6 صبح به سازمان مى آمد و زودتر از 11 شب به خانه نمى رفت. در فصل بودجه اما گاه چند روز متوالى در سازمان مى ماند و بى نشان از خواب و خستگى، اعداد بودجه را کنار هم مى چید. بسیارى از همکاران او اذعان مى دارند که اکثر بار بودجه بر دوش او بود.
در برقرارى روابط سازمان با مجلس شوراى اسلامى نیز نقش موثرى داشت. در دوره هاى گوناگون مجلس، همواره کردبچه را به عنوان کارشناسى دقیق، مطلع و فارغ از هر گونه سیاسى کارى مى شناختند. پس در هنگامه بالا گرفتن اختلافات مجلس و دولت همواره نام میانجى و کسى که راه حل آخر را پیشنهاد مى کرد، «محمد کردبچه» بود. به پاس آن همه تلاش خالصانه در جهت میهن و مملکت، امروز محمد کردبچه در سازمان مدیریت و برنامه ریزى پست و رسمى ندارد عجبا که با بازنشستگى او موافقت شده است. از سمت مدیریت دفتر اقتصاد کلان کنار گذاشته شده و سمت جایگزین براى او در نظر نگرفته اند. ابتدا گفته شد که قرار است مشاور رئیس سازمان باشد اما از آنجا که فرهاد رهبر اعلام کرده بود هیچ مشاورى نمى خواهد، این نظر منتفى شد و از یاد بردند که او بیشترین تجربه را دارد و بایگانى چنین علم و تجربه اى کفران نعمت است. گرچه در هیچ کدام از بحث ها کردبچه خود خواهان دریافت پست جدید نبود. او نشان داده که همواره تنها دغدغه اش «بودجه» یا مهمترین سند اقتصادى معیشت مردم کشور بوده است. شاید به همین دلیل بود که با تمام طیف هاى سیاسى حاکم بر سازمان کار کرد و در هیچ کدام از دوره هاى مجلس مشکلى پیدا نکرد.
این بىمهرى حاصل بى توجهى کشور به تجربه ارزنده اى است که به قیمت سالیان دراز حاصل شده است. گویى قرار است باتجربگان و نخبگان به حکم بازنشستگى یا غیر از آن کنار بروند. مقصود از این گلایه جانشینى افراد جوان نیست بلکه علم و تجربه اى که نادیده گرفته مى شود مصداق دفن کردن گنج است. کردبچه در واپسین سال هاى قبل از انقلاب پس از اخذ فوق لیسانس اقتصاد از انگلستان به ایران آمد. در 27 سالگى و زمان ریاست دکتر مجیدى به سازمان مدیریت و برنامه ریزى وارد شد تا تمامى مراحل را گام به گام بگذراند. از کارشناسى سازمان شروع کرد و دو سال بعد معاون دفتر تحقیق عملیات معاونت انفورماتیک شد. با شروع انقلاب و از سال 58 معاونت دفتر اقتصاد کلان را برعهده گرفت و 23 سال در این سمت خدمت کرد. بحق در تمامى این دوران در نظم بودجه و انطباق آن با سیاست ها و قوانین بالا دستى اثر گذار بود. 23 سال با اعداد و ارقام روز و شب گذراند تا در سال 81 مشاوره معاونت اقتصادى را برعهده گرفت. از خرداد سال 82 و همزمان با ریاست محمد ستارى فر بر سازمان اما محمد کردبچه در جایگاهى قرار گرفت که شایسته او بود.
کردبچه مدیرکل اقتصاد کلان سازمان شد و در همین سمت ماند تا اینک بى مهرى روزگار را تجربه کند.او از سال 60 تاکنون علاوه بر بودجه ریزى، بسیارى از نوآورى هاى بودجه اى و البته حفظ و آرشیو ارقام اساسى کشور را برعهده داشته است. این موارد نه در سرفصل هاى پست هاى سازمانى او که از سر تعهد او بوده است. تسلط او به ارقام چنان بود که در این سال ها بسیارى از روساى سازمان بدون او که زبان گویاى بودجه بود، در جلسات حاضر نشدند. او با 16 رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزى کار کرده است و ظاهراً قصد ندارد نام جدیدى بر این تعداد بیفزاید.کرد بچه در آستانه ترک سازمان است؛ سازمانى که نظم محصولات خروجى خود را مدیون او است.