احسان صالحى طالقانی
پس از مذاکرات نوامبر 2004 و توافقات صورت گرفته در پاریس که به تعلیق کلیه فعالیتهاى صلح آمیز هسته اى ایران منجر گردید، جمهورى اسلامى به جهت برون رفت از این وضعیت، در فروردین ماه سال گذشته پیشنهادهایى را به طرفهاى اروپایى ارائه داد ولى بسته پیشنهادى ایران مورد پذیرش قرار نگرفت و این 3 کشور تعهد نمودند که متعاقبا تا اول آگوست 2005 بسته جامعى را به جمهورى اسلامى پیشنهاد دهند. اگرچه این پیشنهاد نه در موعد مقرر بلکه با 3 روز تاخیرتسلیم ایران شد اما محتواى گزینشى این پیشنهادات از چند روز پیش از ارائه رسمى آن توسط برخى خبرگزارى هاى غربى مخابره شده بود. درز هدفمند برخى از بندهاى پیشنهادى به رسانه ها پیش از ارائه رسمى آنها همواره به 2 منظور صورت مى گیرد:
1- تست رفلکس طرف مقابل و احیانا گنجاندن تغییراتى متناسب با واکنشهاى سایر بازیگران.
2- مدیریت افکار عمومی؛ با این توضیح که با ارائه پیشنهادات بیهوده و متقابلا عدم پذیرش این پیشنهادات از سوى طرف ایرانی، به مدد رسانه هاى پرشمار افکار عمومى را به سمت دلخواه خود یعنى همکارى نکردن و عدم تعامل ایران در خصوص پذیرش مشوق هایى اساسى مدیریت مى کنند.
در ارائه پیشنهاد اخیر گروه 1+5 نیز بار دیگر دو تاکتیک فوق عملیاتى شده و از سویى هم با برگزارى نشست هاى متعدد تغییراتى در جزئیات این پیشنهاد روى داده است و از سوى دیگر سعى شده با ارسال محرمانه این پیشنهاد و برجسته نمودن بخش هاى خاصى از آن در رسانه ها، زیاده خواهى هایى که در کنار آب نبات هاى رنگارنگ چیده شده اند، در برابر افکار عمومى تحت الشعاع قرار گیرند. حال آنکه مشوق (هویج)هایى که گروه 1+5 با ادعاى حاتم بخشى به ایران ارائه داده است، اگر از هویج هاى آگوست 2005 تلخ تر نباشد، شیرین تر نیست.
شاه بیت پیشنهاد تابستان گذشته سه کشور اروپایى و پیشنهاد اخیر 5 کشور عضو شوراى امنیت بعلاوه آلمان یک چیز است و در این زمینه تغییر چندانى حاصل نشده است و آن “دست کشیدن از غنى سازى به منظور آغاز مذاکرات متوقف شده”.
جمهورى اسلامى بارها بر این نکته تاکید کرده که با تعلیق غنى سازى اساسا موضوعى براى مذاکره باقى نمى ماند، میدان مناقشه پرونده هسته اى ایران از ابتدا باید در محدوده عدم انحراف به سمت سلاح هسته اى تعریف مى گردید و اینکه امروز با گذشت 3 سال و بازرسى هاى پرشمار آژانس کماکان از تعلیق غنى سازى سخن به میان مى آید یا ناشى از عدم شناخت صحیح از طرف ایرانى است و یا از بى منطقى غرب در بازگشت به نقطه صفر نشات مى گیرد.
اى کاش متن پیشنهادى 3 کشور اروپایى در سال گذشته از سوى دولت به رسانه هاى داخلى راه مى یافت تا ملت به عمق زیاده خواهیهاى استکبارى چند کشور زورگو بیشتر پى مى برد. (به عنوان نمونه در یکى از بندهاى به اصطلاح تشویقی، در قبال دست کشیدن ایران از غنى سازى اورانیوم، آموزش استفاده از اینترنت به دانشجویان ایرانى مطرح شده بود)!!
پنهان ماندن پیشنهادات استکبارى و تحقیرآمیزى که این کشورها با قیافه اى حق به جانب در بوق و کرنا مى کنند، به پروسه دلخواه مدیریت افکار عمومى آنان که در بالا به آن اشاره شد، سرعت و قدرت بیشترى مى بخشد.
بسته پیشنهادى اخیر نیز به جهت عدم تضمین حق جمهورى اسلامى در برخوردارى از غنى سازى از هم اکنون مردود است اما هنر دیپلماسى جمهورى اسلامى در آنست که با ظرافت و تدبیر بر زوایاى غیرمنطقى و خارج از معاهدات بین المللى آن زوم کرده و با تفکیک مشوق هاى دروغین از این مخلوط، ابتکار عمل را در دست گیرد.
خوشبختانه رئیس جمهور در سخنرانى شنبه شب خود بر اطلاع رسانى در خصوص مذاکرات و بسته پیشنهادى اخیر در آینده نزدیک به ملت تاکید کردند. برگزارى یک کنفرانس مطبوعاتى در سطح دبیر شوراى عالى امنیت ملى و تشریح تمامى ابعاد و جزئیات این پیشنهاد علاوه بر سرعت و ابتکار عمل در مدیریت افکار عمومى دنیا و نمایاندن چهره واقعى مشوق هاى کاذب (هویج هاى تلخ)، اعتماد، وحدت و یکپارچگى فزاینده ملى را نیز موجب خواهد شد، گوهرى که در مقطع فعلى با هیچ یک از آب نبات هاى غربى قابل قیاس نیست.