عزتی: عدالت محورى حضرت امام (ره) در عرصه اقتصادى باید سرمشق مسئولین قرار گیرد
استاد اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس گفت: عدالت محور بنیادى در اعتقادات حضرت امام بود وامام(ره) هر مدیریتى و سیستمى که قرار بود در جامعه اعمال شود با همین معیار مىسنجیدند.
مرتضى عزتى گفت:در دیدگاهحضرت امام(ره) عدالت محوریترین و اصلىترین موضوعى است که در اندیشههاى مختلف به ویژه اندیشههاى اقتصادى امام (ره) مطرح بود و امام خمینى عدالت را علت اصلى تمام امور اجتماعی، اقتصادی، فرهنگى و انسانى مى دانستند.
وى با اشاره به این صحبت حضرت امام که:”اگر نبود عدالت، انبیا هم برانگیخته نمىشدند”گفت: در دیدگاه امام عدالت علت تکوین و پیدایش تمام هستى و علت بعثت تمام انبیابود و علت اصلى تشکیل حکومت اسلامى از دیدگاه مذهبى براى تامین وا جراى عدالت مى دانستند و تاکید داشتند که اگر تحقق عدالت مطرح نبود، قطعا حکومت اسلامى هم تشکیل نمىشد.
عزتى درباره دیدگاه اقتصادى امام خمینی(ره) گفت:در تدوین زیر نظامهاى اسلام، مثل نظام حقوقی، اجتماعى و اقتصادی، حضرت امام تاکید داشتند که عدالت محورى همه فعالیتهاى نظام اسلامى است و تدوین نظام اقتصادى و تشکیل و تاسیس قوانین و نهادهاى اقتصادى ، همه باید براى اجراى عدالت تدوین و وضع شوند.
وى افزود:امام (ره) در تکمیل و تایید فرمایشاتشان فرمودهاند،”اگر اجراى عدالت نبود ما به نظام هاى اقتصادى اسلامى نیازى نداشتیم” و با تاکید بر محوریت عدالت در زمینه هاى اقتصاد، قوانین اقتصادی، سیاستگذارىهاى اقتصادى ، همیشه به مدیران کشور توصیه کردهاند که براى اجراى عدالت کار کنند و نظام اقتصادى اسلامی، نظامى عدالت محورى است و نظامى است که براى اجراى عدالت تدوین شده است.
عزتى تاکید کرد:از فرموده حضرت امام(ره) این نتیجه به دست مىآید که اگر جایى در کل نظامهاى اقتصادی، ما مجموعهاى داشته باشیم که در صد تحقق عدالت نبود و یا موجب تحقق عدالت نشد، اسلامى نیست. اگر مجموعه اى مانع اجراى عدالت شد ،کاملا ضد اسلامى است. وى درباره عقاید امام خمینى در اجراى عدالت گفت: بر اساس عقاید حضرت امام اگر مىخواهیم به عدالت برسیم باید قوانین و مقررات نظام اقتصادى طورى تنظیم شود که اصول و معیارهاى عدالت در آن تحقق یابد و به ویژه، مستضعفان و بىبضاعتها را ارتقا یابند و به همین علت حضرت امام دستور تاسیس بنیاد مستضعفان و بنیاد مسکن را براى ایجاد، احداث و تامین خانه بىبضاعتها یا تامین فقرا و بىبضاعتها براى رسیدن به عدالت صادر کرد.
عزتى تاکید کرد:هرگز هدف این نبوده است که فقیرى ثروتمند شود، بلکه هدف این است که براى رسیدن به عدالت فقرا توانمند شوند، اگر فقرا حمایت شوند، عدالت اجرا شده است. اسلام مىگوید عدالت باید باشد، اجراى عدالت این است که فقرا توانمند شوند.
حضرت امام در جایگاههاى مختلف به مسئولین و مدیران و تصمیمگیران و کسانى که توانایى حمایت از فقرا را دارند، بسیار توصیه کردهاند که از فقرا حمایت کنید و مستضعفان را در جامعه رشد و ارتقا دهید تا عدالت در جامعه تحقق پیدا کند.
وى افزود: حضرت امام همیشه بر رسیدگى بر مناطق محروم تاکید داشتند و مىفرمودند که مناطق محروم را رشد و ارتقا دهید و رسیدگى کنید تا امکانات در اختیار آنها قرار بگیرد و از این جهت هم عدالت برقرار شود.
عزتى عدالت را محور بنیادى در اعتقادات حضرت امام معرفى کردو گفت:حضرت امام هر مدیریتى و سیستمى که قرار بود در جامعه اعمال شود با همین معیار مىسنجیدند، اگر این معیار تامین مىشد خوب است اگر عدالت تامین نمىشد، خوب نیست و به مسئولین تاکید مىکردند که عدالت را رعایت کنند.
استاد دانشگاه تربیت مدرس گفت:دیدگاههاى امام (ره) در زمینه عدالت بسیار متفاوت است و جاى دارد، مفسران و متخصصان در این زمینه کتابهایى تالیف نمایند.
عزتى درباره دیدگاههاى حضرت امام درباره سادهزیستى مسئولین گفت: امام (ره) بر سادهزیستى مدیران و مسئولین همواره تاکید داشته و اساسا سادهزیستى را اصل اسلامى مىدانستند و در موارد مختلف تاکید مىکردند که زندگى مسئولین نظام باید در سطح پایینترین افراد جامعه باشد و مى فرمودند که اگر قرار باشد مسئولین در سطحى بالاتر از مردم زندگى کنند، این امر خلاف عدالت است و از جهت دیگر اگر بخواهیم رسولالله و امیرالمومنین را الگو قرار دهیم، باید سادهزیستى داشته باشیم چرا که سادهزیستى شیوه این اولیا بوده است، به ویژه حضرت امیرکه حضرت امام این روش را تائید مىکردند.
وى افزود:حضرت امام تاکید داشتنداگر مردم ببینند مسئولین مثل آنها زندگى مىکنند، دولت را از خود مىدانند و در همه زمینهها هماهنگ و همراه با مسئولین خواهند بود و در تمام زمینه ها آز آنها حمایت خواهند کرد.
رئیس پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس گفت: عدالت محورى مهمترین توصیه حضرت امام (ره) به مسئولان اجرایى کشور در عرصه اقتصادى بود.
مرتضى عزتى اظهار داشت: حضرت امام (ره) بارها و بارها بر عدالت محور بودن برنامههاى اقتصادى مسئولان تاکید کردند، ایشان به صراحت بیان مىداشتند که محور نظام اقتصاد اسلامی، عدالت است اگر این هدف (تحقق عدالت) میسر نشود به معنى پیاده نشدن اقتصاد اسلامى در جامعه است.
وى افزود: تاکید حضرت امام (ره) بر توجه به قشر محروم و مستضعف جامعه بود، ایشان از مسئولان اقتصاد مىخواستند تا محور برنامههاى خود را بر توجه به این قشر قرار دهند.
رئیس پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس اظهار داشت: حضرت امام (ره) به منظور رفع فقر و تحقق عدالت اجتماعى به مدیران اجرایى کشور راه حل مشخصى ارائه کردند و مسیر را براى آنان کاملا هموار نمودند. ایشان راهکارهایى همچون تدوین مقررات شفاف و مشخص در جهت فقرزدایى و تدوین سیاستهاى اجرایى به منظور رفع فقر را در اولویت تمام برنامههاى دولت قرار دادند و مسئولان را به تحقق اهداف یاد شده تشویق و ترغیب مىکردند.
عزتى گفت: ایشان «حضرت امام (ره)» تاکید داشتند اقدامات فوق (قانونگذارى و سیاستگذارى اجرایی) در جهت فقرزدایى و تحقق عدالت اجتماعى باید در اسرع وقت صورت گیرد.
وى با بیان این که تاکید حضرت امام در خصوص برنامههاى دولت جهت نیل به رشد و توسعه اقتصادى بر محوریت تحقق عدالت اجتماعى بود اظهار داشت: ایشان معتقد بودند فقرزدایى مقدم بر هر برنامه دیگرى است.
عزتى گفت:حضرت امام (ره) محور و لازمه موفقیت دولت در عرصه اقتصادى و تحقق عدالت اجتماعى را وجود مدیران توانا و متعهد مىدانستند و دولت را در به خدمت گرفتن چنین مدیرانى تشویق مىکردند.
وى افزود: حضرت امام (ره) معتقد بودند اگر مدیران اقتصادى افرادى متعهد و توانا باشند خود به خود جهت گیرى دولت به سمت تحقق عدالت اجتماعى و فقرزدایى پیش خواهد رفت.ایشان همواره تاکید مىکردند برنامههاى اقتصادى دولت باید انسان محور و برپایه عزت و کرامت انسانها استوار باشد.
رئیس پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس توجه به بسترسازى فرهنگى را یکى از مهمترین عوامل مورد توجه حضرت امام عنوان کرد و گفت:ایشان تاکید داشتند، اگر مسئولان اقتصادى خواهان موفقیت در عرصه اقتصادى هستند باید زمینههاى فرهنگى توسعه را فراهم نمایند، توسعهاى که نتیجه آن عزت، کرامت و سربلندى مردم جامعه اسلامى باشد.
وى افزود: حضرت امام انسان و دانش بشرى را محور توسعه مىدانستند و معتقد بودند تا مادامى که مسئولان اقتصادى این موارد را سرلوحه فعالیتها و برنامهریزیهاى خود قرار دهند کشور با مشکلى در عرصه اقتصادى و تحقق عدالت اجتماعى مواجه نخواهد شد.
عزتى از دیگر موارد مهم اقتصادى مورد توجه حضرت امام (ره) را ایجاد نهادهاى اقتصاد اسلامى عنوان کرد و گفت: ایشان معتقد بودند نهادهایى همچون کمیته امداد، بنیاد مسکن، بنیاد مستضعفان و نهادهایى از این دست تحقق عدالت اجتماعى و فقرزدایى به عنوان مهمترین و محورىترین برنامههاى اقتصادى دولت را آسان خواهد کرد.
وى اخلاق کارگزاران دولت اسلامى را دیگر دغدغه مهم حضرت امام (ره) دانست و اظهار داشت: بنیانگذار جمهورى اسلامى موکدا به مسئولان اجرایى توصیه مىکردند اخلاق اسلامى را در برخورد با مردم رعایت کنند و خود را خدمتگزار مردم بدانند تاسى به حضرت امیر و پیامبر اکرم را سرلوحه خود قرار دهند و از همه مهمتر ساده زیستى را برخورد واجب و لازم بدانند.
رئیس پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس گفت: حضرت امام (ره) مبارزه با مفاسد ادارى و اقتصادى را براى تحقق اهداف اقتصادى اسلامى حیاتى مىدانستند.
ابطحی: امام کاهش شکاف طبقاتى را محور برنامههاى اقتصادى دولت مىدانستند
نماینده مردم خمینى شهر گفت: تبلور واقعى دیدگاههاى اقتصادى حضرت امام (ره) را مىتوان در قانون اساسى دید. تحقق عدالت اجتماعى و جلوگیرى از شکاف طبقاتى و فشار به اقشار کم درآمد از نظر ایشان باید محور برنامههاى اقتصادى دولت قرار گیرد.
سیدمحمود ابطحى اظهار داشت: از دیدگاه حضرت امام (ره) برنامههاى اقتصادى اگر رشد و تعالى انسانها را به دنبال نداشته باشد، جایگاهى در اقتصاد اسلامى ندارد.
وى افزود: حضرت امام (ره) اقتصاد را وسیلهاى براى رشد تعالى انسان مى دانستند و معتقد بودند برنامههاى اقتصادى دولت باید منجر به رشد و تعالى مردم و جامعه اسلامى شود.
ابطحى گفت: حضرت امام (ره) همواره توجه مسئولان را به کوخنشینان و پا برهنههاى جامعه جلب مىکردند و معتقد بودند باید تمام تلاش مدیران اجرایى کشور در جهت رفع مشکلات اقتصادى اقشار آسیبپذیر جامعه باشد.
نماینده مردم خمینى شهر اظهار داشت: ایشان همواره مسئولان و مدیران اجرایى را از رفاه طلبى منع مىکردند و معتقد بودند مدیران کشور باید حتما زندگیشان هم سطح اقشار متوسط و کم درآمد جامعه باشد.
وى افزود: از نظر حضرت امام (ره) برنامه اقتصادی، باید زمینه رشد و تعالى انسانها را در جامعه اسلامى فراهم کند عدل و قسط را محقق نماید و جریان توزیع عادلانه درآمد را میسر کند.
ابطحى گفت:حضرت امام (ره) در بیانات خود راه را کاملا براى مسئولان اجرایى روشن کردند، اگر مدیران ما کمى به گفتههاى گوهربار ایشان دقت کنند، حتما موفق خواهند شد.
نورا: تولیدگرایى و خلق ثروت همواره مورد تاکید حضرت امام(ره) بود
عضو هیئت علمى دانشگاه تهران گفت: «پول همراه کار براى تولید ثروت» تئورى جدید اقتصادى حضرت امام (ره) بود که اگر تحقق مىیافت با تاثیر بر کلیه مولفههاى اقتصادى ایران را به توسعه مىرساند.
عباسعلى نورا اظهار داشت: حضرت امام(ره) بزرگترین بحثى را که مطرح کردند، بحث بانکدارى بدون ربا بود که به این نظریه از نظر اجرایى کمتر پرداخته شد.
وى افزود: از دیگر نظریههاى حضرت امام که چندان توفیق اجرا در خصوص آن نیافتیم تولید ثروت از طریق پول همراه با کار بود که طى آن باید پول جهت انجام امور تولید سرمایهگذارى مىشد و سپس سود و دسترنج ناشى از آن بین صاحبان سرمایه توزیع مىشد.
نورا گفت: چنانچه این نظریه به درستى اجرا مىشد، گردش سرمایه پولى کشور از حالت دلالى و واسطهگرى رهایى مى یافت و با بهبود سایر مولفههاى اقتصادى کشور به توسعه اقتصادى مىرسید.
وى اضافه کرد: خودکفایى از مهمترین دستاوردهاى این تئورى است. این اقتصاددان یادآور شد: تئورى پول منهاى کار، تولید ثروت فاقد اعتبار اسلامى است تبصرههایى با خود به همراه داشت که از آن جمله جلوگیرى از اهداف، تجملگرایى سادهزیستی، عدم کاخنشینى و غیره است.
وى تاکید کرد: هنوز هم براى تحقق واقعى این تئورى دیر نشده و با توجه اقتصاددانان به این مهم و بسط آن و همچنین جدى گرفتن قانون عملیات بانکدارى بدون ربا اوضاع اقتصادى کشور بهبودى خواهد یافت.
گرانمایهپور: امام بر ساده زیستى مسئولان و احتراز از کاخنشینى تاکید ویژه داشتند
نماینده مردم کاشان گفت: هر جا که مسئولان از رهنمودهاى رهبر کبیر انقلاب براى سادهزیستى پیروى کردهاند، مثل رئیس جمهور شهید جمهورى اسلامی، رجایی، در قلب و یاد مردم جاودانه ومتعالى بوده اندو ماندگارى آنان در قلب مردم نتیجه ساده زیستى آنان بوده است.
اصغر گرانمایه پورگفت: انقلاب شکوهمند اسلامى ایران بازتابى از آثار بعثت نبى اعظم (ص) و ادیان آسمانى است و بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامى در سیر تکمیل انقلاب اسلامى از سال 42 تا پیروزى انقلاب اسلامى تاکید داشتند که هدف تحقق اسلام و دیدگاههاى پیامبر اسلام و پیامبران سایر ادیان است.
وى افزود: سراسر صحیفه نور حضرت امام (ره) نشان دهنده آن است که قیام امام خمینى (ره) براى برقرارى حکومت اسلامى بر مبناى قرآن و سنت اسلام و تحقق اصل” سیاست ما عین دیانت ما و دیانت ما عین سیاست ماست.” مىباشد.
نماینده مردم کاشان در مجلس شوراى اسلامى درباره تاکید حضرت امام بر ساده زیستى مسئولان و احتراز از کاخنشینى گفت: از آنجا که قیام حضرت امام براى تحقق حکومت خداوند بر انسانها و پایان دادن به حکومت انسان بر انسان بود، امام (ره) تاکید داشتند که مسئولان با سادهزیستى طورى زندگى کنند که با آحاد مردم تفاوتى نداشته باشند و در نوک هرم رفاه جامعه قرار نگیرند و طورى نباشد که عده اندکى در گروه مدیران و مسئولان و امیران و در رفاه کامل زندگى کنند و اکثریت جامعه که مردم عادى هستند در سطحى بسیار پایینتر و محقر تر از مدیران زندگى کنند.
وى درباره تاکید حضرت امام بر سپردن کار به مردم در جایى که مىتوانند، آن کار را انجام دهند گفت: امام (ره) تاکید داشتند، کارى که مردم توانایى انجام آن را دارند، انجام آن را به مردم بسپارید و دولت تنها به مسئولیت واقعى اش یعنى اداره کشور، تامین امنیت و حکومت بپردازد و اداره امور مثل تشکیل و اداره ارتش و نیرو هاى نظامى ، انتظامى که وظیفه دولت است بپردازد.
گرانمایهپور گفت: تجربه نشان داده است تا هرجا، بخشى که مردم توانایى اداره آن را داشتند به مردم واگذار شده است، نتیجه بسیار بهتر از اداره دولتى آن بخش بوده است. به طور مثال، واگذارى بخشى از آموزش و پرورش که به بخش خصوصى در قالب مدارس غیرانتفاعى واگذار شده است نتیجه بسیار مطلوبى داشته است و حتى بسیارى از مدیران آموزش و پرورش از مدارس غیرانتفاعى و آموزش و پرورش بخش خصوصى استفاده مىکنند.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه درباره دیدگاههاى امام (ره) درباره عدالت گفت: تاکید امام (ره) بر این بیان است که “مملکت بر کفر دوام دارد و بر ظلم دوام ندارد “و تاکید داشتند که در تمام امور اداره کشور و حکومت رعایت عدالت و گسترش آن پایه و منافع دوام و باقى حکومت و کشور است و عدالت و عدل گسترى ضامن بقاى حکومت و حمایت مردم از دولت و مسئولان است و امیدواریم که سیاست هاى رئیس جمهور جدید براى توسعه عدالت با موفقیت روبهرو شود.
دژپسند: جامعنگرى و اعتدال مشخصه ویژه دیدگاه اقتصادى امام خمینی(ره) بود
معاون برنامهریزى و اقتصادى وزیر بازرگانى گفت: دیدگاه امام خمینى (ره) در حوزه اقتصاد همانند حوزههاى مکتب عرفانی، فلسفى و اجرایی، نگاه تک بعدى نبوده و همواره اعتدال را در سرلوحه کار خود داشت.
فرهاد دژپسند افزود: دیدگاه امام خمینی(ره) در تمام موضوعات همواره جامع نگرى و همراه با اعتدال بود به همین دلیل در حوزه اقتصاد همچون سایر حوزهها به خصوص مکتب عرفانی، فلسفى و اجرایى که داشت نگاه تک بعدى نبود. وى ادامه داد: دیدگاه امام خمینى (ره) همواره راجع به دولت و بخش خصوصى به هیچ عنوان یک نسبت ناقص نبود که فقط دولت یا فقط بخش خصوصى ارجحیت داشته باشد، بنابراین همواره متناسب با موضوع و متناسب با دوره زمانی، محورهاى نسبت دولت و بخش خصوصى را تعیین مىکرد.
دژپسند اظهار داشت: امام خمینى در دوره جنگ به خاطر شرایط خاص این دوره، اختیارات وسیعى به دولت داد اما در آستانه اتمام جنگ رویکرد خود را تغییر داده و فعالیت بخش خصوصى را مبنا قرار دادندو دولت را به عنوان ناظر قوى بر بخش خصوصى وارد عرصه کرد.
معاون برنامهریزى وزارت بازرگانى گفت: دیدگاه امام خمینی(ره) در بحث استراتژىهاى توسعه نیز همواره متناسب با دوره زمانى بود. در بحث کشاورزى همواره خودکفایى را در درجه اول مطرح مىکرد و سپس بعد از خودکفایى در این بخش ، بحث توسعه بازار و صادرات محصولات کشاورزى را به ترتیب در اولویت قرار مى داد. دژپسند با اشاره به این که امام خمینى در خصوص مشارکت مردم در اقتصاد نیز الگوى خاصى را مطرح مىکرد ، افزود: الگوى امام خمینى در مشارکت مردم در اقتصاد همانند مشارکت مردم در دوران جنگ بود. وى خاطر نشان کرد: على رغم این که امام خمینى (ره) یک اقتصاددان نبود اما چون داراى مشرب و مبانى جامعه و فراگیر بود، الگوى اقتصادى مورد نظرش داراى یک جامعیتى بود که اقتصاد را به سمت بهینه شدن سوق مى داد.