یوسف محسنزاده
از زمانی که نوری مالکی بعنوان کاندیدای ائتلاف یکپارچه عراق، زمام امور را بدست گرفت، روشن بود که نیروهای اشغالگر اجازه توسعه اختیارات وی را برای تمشیت امور و فراهم کردن امکان خدمت به مردم عراق صادر نخواهند کرد و در یک تحلیل نهایی، برای مالکی، اختیاراتی فراتر از آنچه که برای سلف وی، یعنی جعفری قایل بودند، نخواهند داد. با این حال، اشغالگران بیگانه به همراه طیف طرفدار آمریکا به گسترش توقعات و انتظارات مردم از کابینه مالکی پرداخته و اندک اندک، آنرا به ضعف و ناتوانی در مهار ناامنی و آشوبها و کشتارها متهم میکنند. اما کیست که در عراق نداند نیروهای اشغالگر در درجه اول مسئول برقراری امنیت و آرامش کشور محسوب میشوند. نیروهایی که مهمترین شاهراهای امنیتی و اطلاعاتی عراق را بدست گرفته و از کوچکترین اقدام مالکی برای اعمال حاکمیت ملی، پیشاپیش مطلعند. اشغالگرانی که با روی کارآمدن مالکی که به مردم قول برقراری آرامش و بسط امنیت را داد، به روشهای بیرحمانه در دامن زدن به ناامنی و آشوبها و فرقهگرایی، متوسل شدند و به آواره شدن مردم و خروج آنان از خانه و کاشانهشان و ایجاد مشکلات گسترده برای دولت مالکی، کمک کردند. بدیهی است به هر اندازهای که در عراق ناامنی و آشوب و کشمکشهای خشونتبار حاکم باشد، بر مدت بقای نیروهای بیگانه در این کشور افزوده میشود و اشغالگران با توسل به همین بهانه، از ترک عراق و واگذاری امور حاکمیتی به دولت منتخب مردم، خودداری میورزند. مالکی البته با چالشهای فراوانی روبرو است. اولاً وی با توقعات پایان نیافتنی اشغالگران مواجه است که هر روزه با صدور دستور و مداخله در مسائل داخلی عراق، به مانع تراشی در قبال کابینه جدید میپردازند و ثانیاً با توقعات فزاینده عربهای سنی مواجه است که آمریکاییها اصرار دارند آنها را با وجود اینکه فراکسیون مهمی در پارلمان عراق محسوب نمیشوند، در درون دولت جای داده شوند و وزارتخانههای کلیدی و حساس به آنان اختصاص داده شود. ثالثاً با وخیم شدن اوضاع امنیتی عراق روبرو است که اشغالگران به آن دامن میزنند تا عملکرد وی را با کابینه قبلی، یکسان جلوه دهند. واقعیت این است واشنگتن برنامههای متعددی برای آینده عراق آماده کرده است که اجرای آنها، به موازات فراهم شدن فضای مساعد در خاورمیانه، صورت خواهد گرفت. تا به حال، محاسبات آمریکا در مورد عراق، مطابق پیشبینیهایی که طراحان حمله به این کشور انجام داده بودند، هماهنگ و جور نبوده است. شاید کاخ سفید برنامههایی برای جبران مافات طرح کرده است که باز هم به یک موجی از اشتباهات مخوف و وحشتناک دامن خواهد زد. اما مردم عراق از رهگذر پایبندی به دستورات مرجعیت این، هوشمندی خود را در این فراز اثبات کردند. همین هوشمندی، هزینه زیادی برای کاخ سفید در برداشته و در آینده انباشته شدن این هزینهها، به فرار خفتبار و در عین حال غبار آمریکاییها از عراق منتهی خواهد شد.