ریاست کشورهاى عضو گروه دى هشت از ایران به اندونزى انتقال یافته است (گزارش کامل این رویداد را در صفحه دو بخوانید).کشورهاى اسلامى در حال توسعه، که به دى هشت معروف هستند کشورهایى همچون ایران، اندونزى، بنگلادش، پاکستان، ترکیه، مالزى، مصر و نیجریه یعنى شامل قطب هاى مهم جهان اسلام از جنوب شرق آسیا تا آفریقا را در پهنه نفوذ ژئواکونومیک دربرمى گیرد. با تغییرات عمده در جغرافیاى اقتصادى از شرق و غرب، به رابطه شمال و جنوب و طبعاً جهان اسلام که جزء کشورهاى جنوب به شمار مى روند بایستى اهمیت داد. علاوه بر این موضوع، از آنجا که کشورهاى اسلامى از نقصان و شیوه ساختار حکومت دارى خوب محروم هستند و نوعى گسست در میان دولت و ملت وجود دارد همگرایى اسلامى یا منطقه اى بین این کشورها ناقص یا ضعیف است. مشکلاتى که بر سر این همگرایى وجود دارد، یا بازمانده گفتمان مستعمراتى قبل است و یا ناشى از بازتاب هاى جهانى شدن، که این وضع دولت ها را با نیروى گریز از مرکز مواجه ساخته است. به عنوان مثال مسئله کردها در عراق و ترکیه، مسلمانان در کشمیر، ترک هاى قبرس و... که همگرایى هاى منطقه اى بین کشورهاى اسلامى را دچار ضعف ساخته است. امروزه سران بزرگ کشورهاى اسلامى زمانى با هم دیدار مى کنند که از طرفى نزاع و تنش سراسر جهان اسلام را فراگرفته است و از طرف دیگر موضوع عراق، فلسطین، افغانستان و... موارد عدم همکارى و هماهنگى بین گفتمانى جهان اسلام را تشکیل مى دهد. جهانى شدن همچنان روح و قالب این پهنه گیتى را دربرگرفته، بنابراین جهانى شدن اگرچه جهان را به صورت یک دهکده کوچک درآورده است که به نظر مى رسد جهان اسلام قادر به واگذاشتن عناصر هویت ساز سنتى خود نیست هویت این کشورها را مجموعه اى از مذهب، قومیت و تصمیمات سیاسى کشورهاى فرامنطقه اى تشکیل مى دهند. آنها نه قادر به واگذاشتن هویت مذهبى خود هستند و نه مى توانند در مقابل جهانى شدن مقاومت ورزند.
ایران و گروه دى هشت
گفتمان سیاست خارجى جمهورى اسلامى ایران در دوران 27ساله پس از انقلاب بر محوریت همگرایى در جهان اسلام تاکید داشته و بر تعمیق روابط دوجانبه و یا چندجانبه براى گسترش موفقیت ممتاز جهان اسلام تلاش داشته است. اجلاس گروه دى هشت کشورهاى اسلامى در بالى اندونزى در حالى برگزار مى شود که واگرایى در جهان اسلام تشدید شده است. در این میان روابط ایران با کشورهایى همچون مصر بر محور عدم اطمینان استوار شده است. مانند اختلاف بر سر موضوع فلسطین. نوعى عدم تطابق گفتمانى در قضیه کردها بین کشورهاى ایران و ترکیه وجود دارد؛ شورش هاى داخلى در کشور آفریقایى نیجریه، مسئله فقر و فساد در بنگلادش، مسئله کشمیر و عدم حمایت واحد کشورهاى اسلامى از موضع پاکستان در قبال هند. همچنین حجم پائین تجارت و سرمایه گذارى بین این کشورها، فقدان یک سامانه اقتصادى و بازرگانى، عدم گردش سرمایه، خدمات و کالا در روابط این کشورهاى اسلامى. این شاخص ها محذورات همکارى میان قطب هاى مهم جهان اسلام را تحت الشعاع خود قرار داده است.
جاکارتا- تهران
اجلاس دى هشت در بالى اندونزى که محل وقوع چند عملیات تروریستى بوده در کشورى برگزار مى شود که به عنوان پرجمعیت ترین کشور اسلامى شناخته مى شود. مهمترین بحث هاى این اجلاس جدا از مباحث ماهوى آن، موضوع هسته اى ایران و پیامدها و بحران هاى احتمالى آن مى تواند به محور بحث این اجلاس تبدیل شود. اندونزى بزرگترین سامانه اقتصادى در جنوب شرق آسیا، داراى ظرفیت ها و ایستار منطقه اى و بین المللى همچون عضویت در سازمان هاى مهم اقتصادى مانند آسه آن و غیره است. اندونزى با توجه به نفوذ راهبردى در جنوب شرق آسیا و روابط نزدیک با چین، ژاپن و نیجریه نوعى منطقه گرایى با کشورهایى همچون مالزى و سنگاپور دارد و مى تواند پارامتر بهبود روابط میان این کشور با ایران به حساب آید. تلاش ایران براى سرمایه گذارى در صنایع نفت اندونزى، بازار مناسب براى صادرات کالا و خدمات ایرانى به آن کشور، سطح بالاى تولیدات کشاورزى در اندونزى، دیدگاه همگرایى مشترک جاکارتا- تهران در مسائل بین المللى و خاورمیانه از جمله فلسطین و عراق و سایر مولفه هاى تاثیرگذار در جهان اسلام در پرتو سازمان کشورهاى اسلامى مى تواند از جنبه هاى مثبت گسترش روابط این دو کشور محسوب شود.اجلاس دى هشت بالى اندونزى نوعى جهان بینى و تغییر شیوه نگرش این کشورها به سیاست بین المللى را مى تواند زمینه سازى کند و نگاه نوین به پدیده جهانى شدن و استفاده از فرصت ها و پیامدهاى ایجابى آن در بخش هاى گوناگون سیاسى، اقتصادى، فرهنگى، اجتماعى و امنیتى مشهود شود و تحولات عینى را در گفتمان مشترک دى هشت در زمینه صلح، توسعه و امنیت بسترسازى کند. تحت این شرایط کشورهاى جنوب و به طور اخص، جمهورى اسلامى ایران باید از فرصت هایى که جهانى شدن براى آنها فراهم کرده حداکثر بهره بردارى را کرده و بسیارى از تهدیدات ناشى از آن را تبدیل به فرصت کرده و براى الگوى بهتر سیاست خارجى خویش که همانا گسترش روابط با کشورهاى اسلامى است را در پیش گیرد. در پایان مجموعه کشورهاى دى هشت مى توانند شالوده همگرایى را بر مبناى هویت مشترک اسلامى و با گشودن فصل مشترک تعاملات نوین خویش نوعى رهیافت را بر مبناى سطح گسترده پیوستگى تعاملات اسلامى به وجود آورده و گستره حوزه هایى همچون صلح، توسعه، امنیت و حقوق بشر را ارتقا بخشند.