در مورد پرونده هستهای ایران در شورای امنیت و پایان مهلت قطعنامه شورای امنیت در 9 شهریور با دکتر داود هرمیداس باوند گفتوگو کردیم. وی میگوید میتوان از این مرحله عبور کرد و هنوز راه برای حفظ منافع ملی وجود دارد...
* روز پنجشنبه زمان قطعنامه شورای امنیت در مورد پرونده اتمی ایران به پایان رسید، ارزیابی شما از نتیجه آن چیست؟
** دو احتمال وجود دارد. اول اینکه در راستای تمایلی که روسها، چین، فرانسه و آلمان برای مذاکره دارند، مذاکرات جدیدی طراحی شود. بر این اساس دوباره مذاکرات آغاز میشود و احتمال اینکه اساسا پرونده به مسیر دیگری برود وجود دارد. اما اگر این مساله به تصویب نرسد و اغاز دوباره مذاکرات در محوریت قرار نگیرد، قاعدتا باید قطعنامه جدیدی تصویب شود. اما در این خصوص ابتدا باید طرح قطعنامهای تهیه شود تا در مورد آن به مذاکره بپردازند. در این طرح میتواند مسایلی همچون تهدید، تنبیه و... گنجانیده شود.
* اما تهیه این پیشنویس هنوز اعلام نشده است؟
** بله اعلام نشده. امکان دارد در حین مذاکرات چنین پیشنویسی ارایه و یا تهیه شود. اما یقینا طرح پیشنویس چنین قطعنامهای چه اکنون تهیه شده و یا بعدا تهیه شود برای ایران بسیار سنگین خواهد بود. چرا که کشورهایی که میل دارند بر ایران فشار بیشتری وارد شود از جمله آمریکا از پیش به این نکته آگاهند که تحت فشار کشورهایی همچون چین و روسیه، پیشنویس تعدیل شده و قطعنامهای که تصویب میشود کاملا مطابق اهداف پیشنویس نیست بنابراین طرح اولیه را بسیار سنگین میگیرند تا پس از تعدیل به حداقل اهداف خود دست یابند.
* تاثیر ائتلاف مستقلی که آمریکا تهدید به تشکیل آن کرده چه اندازه خواهد بود؟
** آمریکا اعلام کرد که اگر به نتایجی که در پی آن است در سازمان ملل و شورای امنیت دست نیابد، ائتلافی مستقل از سازمان ملل را ایجاد خواهد کرد. این مساله مسبوق به سابقه هم است. آمریکا در مورد عراق چنین ائتلافی را تشکیل داد. از این رو میتوان احتمال داد که اگر آمریکا مجبور شود چنین ائتلافی را شاید تشکیل دهد.
* آیا پاسخی که ایران در پایان مردادماه ارایه داد چه تاثیری میتواند داشته باشد؟
** منافع ایران حکم میکرد که اگر ایران در پی پاسخ و اعلام نظری بود محور آن روی بسته پیشنهادی و مشوقهای کشورهای پنج به اضافه یک باشد. این بهترین شرایطی بود برای اینکه ایران حتی بتواند امتیازاتی را بدست آورد. اما اکنون اگر دچار اشتباهاتی شویم جبران کردن آن خیلی سخت است. اکنون نباید ما روی دستاوردهایی که داشتیم مبالغهآمیز حرف بزنیم. هر چند که ضعیف دانستن آنها هم اشتباه است. از این رو مصلحت این بود که با تعدیل مواضع خود و کاربر روی بسته پیشنهادی عملا روی همان بحث میکردیم.
* در فضایی که بحث روی تصمیمات جدید در رابطه با پرونده ایران بود متن نامه رئیس جمهور به صدر اعظم آلمان فاش میشود، شما چه ارزیابیای از این مساله دارید؟ به هر حال رئیس جمهور در آن نامه قولهایی داده است؟
** اساسا من نامههای غیرمرسوم و غیردیپلماتیک را مفید نمیدانم. همه چیز باید شفاف باشد و گفته شود. متن نامه میتوانست مفیدتر باشد. اکنون باید در یافتن راهحل سرعت داشته باشیم. هر راهی جز این غیرلازم و بیهوده است. این نامه چه راهحلی پیشنهاد داده است؟
* پیشنهاد شما چیست؟
** به نظر ما مصلحت ما این است که به دنبال حل مسالمتآمیز این پرونده با یک راهحل عقلانی باشیم. باید به دنبال تفاهم باشیم. اکنون وضعیت به گونهای است که میتوان برای یافتن راهحل تفاهمآمیز که به نفع ما هم باشد اقدام کرد. آنها اکنون اصل غنی سازی از سوی ایران را پذیرفتهاند. اما روی مقدار آن بحث دارند. غنی سازی در حد کم از نظر آنها مانعی ندارد. در مورد غنی سازی سطح بالا هم آنها حرفی ندارند بلکه فقط میگویند نباید در ایران صورت بگیرد بنابراین روی این مساله دوم میتوان بحث کرد. ما میتوانیم مکان آن و روش آن را ارایه کنیم و یا اصلا پیشنهاد کنیم غنی سازی در حد پیشرفته در فلان کشور باشد و طی یک پروسه زمانی بلند به ایران منتقل شود. به هر حال راهحل دیپلماتیک هنوز وجود دارد.
* پیش نیاز چنین پروسهای چیست؟
** دیپلماسی درست و عقلانی. بازی دیپلماتیک خوب. جز این هیچ راه چارهای نداریم.