تاریخ انتشار : ۱۷ ارديبهشت ۱۳۸۸ - ۰۸:۲۳  ، 
شناسه خبر : ۸۷۲۵۸
گفت‌وگوی سردبیر «اعتماد» با وزیر خارجه فرانسه
بهروز بهزادی مقدمه: چندی پیش به فرانسه رفتم. پیش از سفر درخواست مصاحبه با رئیس جمهور و وزیر خارجه را دادم. وقتی به پاریس رسیدم به من خبر دادند آقای برنار کوشنر وزیر خارجه فرانسه، با انجام یک مصاحبه اختصاصی با من موافقت کرده است. این نخستین مصاحبه یک وزیر خارجه فرانسه با یک روزنامه نگار ایرانی در سال های پس از انقلاب بود و از این نظر اهمیت داشت که با تغییر دولت امریکا و سیاست های جدید آقای اوباما گفته می شد رویکرد امریکا در مذاکره با ایران تغییر کرده و به تبع آن تغییراتی نیز در سیاست های اروپا به وجود آمده است. این تعبیر را که پذیرش مصاحبه از سوی آقای کوشنر با یک روزنامه نگار ایرانی نشانه تغییرات جدید رویکرد غرب است، خیلی از روزنامه نگاران اروپایی وقتی شنیدند من با آقای کوشنر مصاحبه دارم به من گوشزد کردند. البته من خود نیز بر همین عقیده بودم و به همین جهت نخستین پرسش من از وزیر خارجه فرانسه در همین زمینه بود و از وی پرسیدم آیا حضور من در اتاق وی و انجام مصاحبه ناشی از ورود مناسبات ایران و غرب و به تبع آن فرانسه متاثر از این تغییر رویکرد نیست که او در پاسخ سیاستمدارانه گفت شاید حضور من، روزنامه نگار ایرانی، در دفتر وزیر خارجه فرانسه نیز به این معنی باشد. آقای کوشنر در این مصاحبه همچنین از عزم فرانسه از ادامه گفت وگو با ایران سخن گفت ضمن آنکه تمدن کهنسال کشور ما را با زیبا ترین کلام ستود و به اقتدار ایران اشاره کرد. این مصاحبه را می خوانید.

* ما روزنامه نگاران زودتر متوجه برخی تغییرات می شویم...
** چه ادعایی، من روزنامه نگارانی را می شناسم که همیشه بعداً متوجه می شوند.
* منظورم این است همین که شما پذیرفتید که ما با هم اینجا دیدار داشته باشیم...
** من پذیرفتم، برای اینکه شما اینجا بودید.
* اینکه ما اینجا دیدار داشته باشیم، من فکر می کنم نشانه یی است از اینکه به زودی اتفاقات مثبتی در مناسبات ایران و غرب پیش خواهد آمد.
** من می توانم این پرسش را به خود شما برگردانم. در اینجایی که شما نشسته اید، آقایان غعلی اکبرف ولایتی، غمنوچهرف متکی و غعلیف لاریجانی نیز پیشتر نشسته اند ولی این چیزی را عوض نکرد. ما فرانسوی ها خیلی کوشیده ایم با کشور و ملت بزرگ ایران دوباره اعتماد سازی کنیم اما این کار نشد.با اینکه یک سفیر در ایران داریم، مامورانی را نیز به تهران فرستادیم، افراد مهم وزارتخانه را فرستادیم ولی چیزی عوض نشد. همین یک ماه پیش، در داووس، من در یک برنامه تلویزیونی سی ان ان به مدت یک ساعت و نیم با آقای متکی شرکت کردم اما این چیزی را عوض نکرد. ما می خواهیم گفت وگو بین ایرانی ها و فرانسوی ها برقرار باشد ولی ما موفق نشدیم به مردم ایران بگوییم که ما دوست بودیم و نه تنها هرگز نخواستیم جلوی بهره مندی ایرانی ها از نیروی هسته یی غیرنظامی را بگیریم، بلکه برعکس، خودمان آن را پیشنهاد کردیم، اما موثر واقع نشد. پس اتفاق تازه یی نیفتاده است.
* با اتفاق جدیدی که در امریکا افتاده و پیامی که آقای باراک اوباما فرستاده است، و واکنش ایران، آیا تصور می کنید فصل تازه یی در مناسبات ایران و غرب در حال شکل گیری است؟
** من صادقانه چنین آرزویی دارم. ما همیشه هوادار تماس های مستقیم بوده ایم زیرا ما فرانسوی ها تماس مستقیم داشته ایم هرچند، متاسفانه، طرف ایرانی متوجه موضع ما نشده است. با آقای اوباما با اینکه پاسخ رهبر غجمهوری اسلامی ایرانف یک کمی محکم بود، امیدوارم این اتفاق بیفتد. انتخابات هم در پیش است و ما آن را با دقت دنبال می کنیم.
* غرب همیشه می گوید ایران غنی سازی را متوقف کند و ایران نیز پاسخ می دهد ما این کار را نمی کنیم. آیا امیدی به تغییر ادبیات گفت وگو های ایران و غرب وجود دارد؟
** همیشه این امید وجود دارد که ایران بپذیرد. چیزی را که نباید فراموش کنیم، این است که پیش از شورای امنیت، و از سال 2003، آژانس بین المللی انرژی اتمی با ملاحظه مواردی از نقض توافق تضمین ها، درخواست هایی از جمله تعلیق و پرسش هایی را مطرح کرده است. چرا دوستان ایرانی ما به این پرسش ها پاسخ نمی دهند؟ این کار بسیار آسان است. با پاسخ دادن به پرسش ها بدگمانی از میان می رود و مانع از سر راه برداشته می شود. آژانس از آنها می خواهد به پرسش هایش پاسخ دهند. این نخستین گام در راه صلح است و من فکر می کنم اقدامی کارساز خواهد بود. به هر صورت ما طرفدار تماس هستیم و آن را ادامه خواهیم داد. ما خرسندیم که پرزیدنت اوباما برای مردم و دولت ایران پیام فرستاده است. من برای هر نوع گفت وگویی آماده ام و حتی آخرین بار به آقای متکی گفتم آماده ام در زمان مناسب به تهران بیایم. ولی چند شرط وجود دارد. به نظر من بسیار مهم است که به چند پرسش مشخص و فنی آژانس پاسخ داده شود و همچنین تعلیق برنامه کنونی که به نظر نمی رسد هیچ گونه هدف غیرنظامی داشته باشد. من تکرار می کنم ایران حق دارد خود را به ظرفیت های برق اتمی مجهز کند، این حق شان است. آنچه من می خواهم بگویم این است که ما نه تنها با برخوردار شدن ایران از انرژی صلح آمیز هسته یی موافقیم بلکه آماده ایم در این زمینه به ایران کمک کنیم و پیشنهاد هم کرده ایم، روس ها هم همین طور و همه شرکای دیگر در گروه E3+3غسه کشور اروپایی؛ آلمان، بریتانیا و فرانسه به اضافه ایالات متحده، چین و روسیهف به شرطی که ایران دیگر در حال نقض تعهداتش نباشد.
* ... آژانس بین المللی انرژی اتمی هرگز نگفته است که ایران در راه دستیابی به بمب اتمی است یا حتی می خواهد این انرژی را برای رسیدن به هدف های غیرصلح آمیز به کار ببرد...
** .... همه این را می گویند و خود آژانس می گوید در موقعیتی نیست که بتواند غیرنظامی بودن برنامه اتمی ایران را تایید کند. در آخرین گزارشش، آژانس آشکارا از کارهای مرتبط با برنامه هسته یی نظامی یاد می کند.
* در طرف مقابل همیشه برای گفت وگو پیش شرط گذاشته می شد. آیا امروز با تغییر موضع امریکا می توان امیدوار بود این پیش شرط ها برداشته و گفت وگو بدون پیش شرط آغاز شود؟
** این را باید از امریکاییان بپرسید. من نمی توانم از طرف آنها پاسخ بدهم. ما گفت وگو و مذاکره کرده ایم. آخرین باری که ما با ایرانی ها ملاقات کردیم در ژنو بود. امریکایی ها هم آنجا بودند. من با ایرانیان بدون پیش شرط مذاکره و ملاقات می کنم ولی پیشرفتی حاصل نمی شود. ایران یک ملت بزرگ است، ملتی است که در تاریخ فوق العاده به حساب آمده است. گهواره تمدن است و از نظر جغرافیایی بین آسیا و خاورمیانه قرار گرفته است. در آن منطقه ما بدون ایرانیان نمی توانیم هیچ کاری بکنیم. علاوه بر این، من آگاهم که یک بعد مهم دیگر نیز وجود دارد و آن تشیع است. من از معدود غربی هایی هستم که از 35 سال پیش دوستان شیعه داشته ام. یکی از استادان من امام موسی صدر بود. این بعدی است که من می شناسم و آن را حس می کنم. من تفاوت شیعیان و سنیان را می دانم. ایران هم یک تمدن باستانی است، هم یک کشور بزرگ شیعه و هم کشور بزرگی که در مرکز قرار گرفته است. پس هیچ دلیلی وجود ندارد که در حرکت عمومی شرکت نکند. برعکس، من هوادار گفت وگو با آنها هستم ولی چرا آنها به پرسش های کوچک آژانس پاسخ نمی دهند؟ این اشتباه است.
* منظور پرسش های آژانس است؟ تا آنجا که من از مقام های ایران شنیده ام، می گویند ما به پرسش ها پاسخ داده ایم و پرسش بدون پاسخی باقی نمانده است.
** نه، آقایی هست به نام محمد البرادعی که آدمی جدی است و آژانس بین المللی انرژی اتمی را نمایندگی می کند - آژانس سازمان ملل - که من نیز با او نزدیک هستم و هیچ گاه ضد ایران نبوده است بلکه برعکس، همواره می خواست گفت وگو کند. اکنون او خلع سلاح شده است زیرا به درخواست های او توجه نشده و به پرسش های او پاسخ داده نشده است. پرسش هایی ساده؛ چه کرده اید؟... فنی و ساده. فرانسوی ها هرگز گفت وگو با ایرانی ها را رد نکرده اند. هفته پیش پاتریس پائولی مدیر بخش خاورمیانه غوزارت امور خارجه فرانسهف و یکی از دستیارانش در تهران بودند. آنچه ما می خواهیم این است که در آن منطقه مسابقه اتمی درنگیرد و در منطقه یی که ایران جایگاهی چنین بزرگ دارد، خطر جنگ وجود نداشته باشد. من شخصاً آرزو دارم ایران بتواند به این حرکت تاریخ بپیوندد زیرا من آنها را خوب می شناسم. هرچند خودم به هیچ وجه مذهبی نیستم، مسیری که در کنار دوستان شیعه ام پیمودم به من اجازه می دهد تفاوت ها را دریابم.
* آیا در سفر و مذاکرات اخیر، فرانسه پیشنهاد تازه یی به ایران داده است؟
** پیشنهاد چندین بار داده ایم. ما می خواستیم با دوستان مان در محل تماس را برقرار کنیم و ببینیم چه پیش می آید، چون ما منتظر تغییر موضع امریکایی ها بودیم. ما از مواضع آقای اوباما وقتی کاندیدا بود استقبال کردیم و از اینکه گفت با ایران تماس مستقیم برقرار خواهد کرد خوشحال شدیم، بعد هم این پیام روی اینترنت رفت. ولی می بینیم که واکنش غایرانف چندان دوستانه نیست. امیدوارم تماس ها برقرار شود و ما آماده ایم در آن شرکت کنیم. ما در مورد لبنان با ایرانیان خیلی کار کرده ایم. من خیلی غدر این زمینهف کار کردم. اولین کسی که حزب الله را به فرانسه دعوت کرد من بودم. چند بار. من دو روز را با حزب الله و دوستان لبنانی مان در سمیناری گذراندم که فکر می کنم در انتخاب پرزیدنت غمیشلف سلیمان موثر بود.
* آیا شما پیام تازه یی دارید که من آن را در روزنامه اعتماد چاپ کنم؟
** بلی، دارم. من می خواهم ایرانیان بدانند که مردم فرانسه مخالفتی با آنان ندارند. برعکس، ما غایرانیان راف بسیار تحسین می کنیم. ما چه روابط دقیق و برادرانه یی داشتیم. می دانید، امام خمینی به کشور ما آمد و وقتی آمد، من آنجا بودم. من می خواهم آنها بفهمند که ما هیچ دشمنی نداریم، می خواهیم با آنان گفت وگو کنیم ولی نمی دانیم چگونه تمایل مان به صلح، به برادری و به ارتباط را به آنان ابراز کنیم. امیدوارم انتخابات غریاست جمهوریف به خوبی برگزارشود و تصمیمات تازه امریکا گشایشی به دنبال داشته باشد. در واقع، گفت وگو لازم است. ولی فراموش نکنیم که به پرسش های آژانس باید پاسخ داده شود. این یک آژانس بین المللی است، سازمان ملل متحد است، و نیز تعلیق برنامه یی که هدف غیرنظامی آن آشکار نیست و ثابت نشده است. شورای امنیت پنج بار تعلیق غنی سازی را درخواست کرده است. شاید پیام این باشد که دوستان ایرانی ما بدانند که ما نمی خواهیم برایشان محدودیت ایجاد کنیم. آنها حق دارند کارخانه همه نوع انرژی را داشته باشند، طبیعی است که انرژی صلح آمیز هسته یی داشته باشند چون نفت جاودان نیست. ولی باید اعتمادسازی شود.
* از موضوع خود ایران خارج می شوم و درباره ورود نظامی فرانسه به خلیج فارس سوال می کنم. فرانسه پیشتر به این صورت وارد مناطق مختلف نمی شد و پایگاه نظامی نداشت....
** ... در ابوظبی یک پایگاه خواهیم داشت.
* ... ورود نظامی فرانسه به منطقه نشان دهنده چه سیاستی است؟
** وعده این پایگاه از سال ها پیش به دوستان مان در خلیج غفارسف داده شده بود. ما به مردم خلیج غفارسف بسیار نزدیکیم، از این روست که متاسفیم چرا با ایرانی ها نزدیک نیستیم. درست است که ما در این منطقه، که امیدواریم در صلح باقی بماند، با ابوظبی بسیار دوستیم، با عربستان سعودی، با قطر، با کویت، با بحرین و با عمان بسیار دوستیم، ولی باید جریان صلح آمیز هر نوع دادوستد را زیر نظر داشت، خواه دادوستد نفت باشد یا گاز و... ما به همه اینها وابسته ایم و دوستان اماراتی ما، که با آنها همکاری دیرینه داریم، میل داشتند ما در آنجا پایگاه داشته باشیم. این بود که تصمیم به ایجاد پایگاه در ابوظبی گرفته شد، پایگاه نظامی و البته پایگاهی برای همکاری ما. من فکر می کنم این پایگاه نشان می دهد که ما برای حضور فرانسه در منطقه اهمیت فراوان قائلیم.
* باید بگویم این صلح را تا به حال ایران تامین کرده است.
** امیدوارم این کار را در یمن هم ادامه بدهد. در آنجا هم شیعیان هستند.
* می خواهم بپرسم درباره قراردادهای هسته یی که فرانسه با کشورهای خلیج فارس دارد اگر ایران هم...
** ... نیروگاه هسته یی، هسته یی صلح آمیز است، انرژی صلح آمیز است...
* ... اگر ایران بخواهد، آیا فرانسه حاضر است در این راه به ایران هم کمک کند؟
** البته، حتماً. اگر اعتمادسازی شود، ما بسیار خوشوقت خواهیم شد که در توسعه هسته یی غیرنظامی به ایران کمک کنیم.
* در مورد نیروگاه بوشهر باید بگویم زمانی که با اروپا قرارداد داشتیم آنقدر طول دادند که...
** ... که حالا روس ها آنجا هستند.
* ... که ایران سرانجام به روس ها روی آورد...
** ... به سوی تکنولوژی روسی. ولی فرانسه آماده است به محض اینکه شرایط حتی کمی مساعد شود، در زمینه هسته یی غیرنظامی با ایران همکاری کند.