این مقاله سعی دارد ضمن کالبدشکافی سیاسی، نظامی و ترتیبات امنیتی در دریای سیاه به امتداد آن شامل امنیت انرژی از دریای خزر از طریق خط لولة «باکو و جیهان»، به شرق مدیترانه با محوریت ترتیبات نظامی و حتی به طرح پلیس بینالملی نفت خلیج فارس و انتقال اضطراری آن از دریای سرخ به سمت کانال سوئز و دریای مدیترانه بپردازد.
در این میان ترتیبات امنیتی در دریای سیاه کریدور امنیت انرژی از دریای خزر به سمت اروپا است و هدف آن دور زدن روسیه و ایفای نقش کلیدیتر از جانب ترکیه در دریای سیاه و رژیم صهیونیستی در دریای مدیترانه است. ترتیبات نظامی شرق مدیترانه از سال 1997 تا کنون فعال است. روسیه نیز به دنبال ایفای نقش کلیدی در صادرات گاز و نیز مشارکت در خطوط انتقال نفت به اروپا است.
اهداف سیاسی آمریکا از تحقق ترتیبات امنیتی در دریای سیاه
به طور کلی، اهداف سیاسی ایالات متحده از تحقق ترتیبات امنیتی در دریای سیاه، در موارد زیر خلاصه میشود:
الف) ایجاد ارتباط بین متحدان واشنگتن در منطقة مدیترانه (شامل دیالوگ مدیترانه و ابتکار گسترش امنیت در دریای مدیترانه) و کشورهای داوطلب همکاری با ترتیبات امنیتی دریای سیاه و نیز مرتبط ساختن این تدابیر با اعضای گوام؛
ب) احداث پایگاه های دفاع موشکی در این منطقه برای مقابله با تهدیدات موشکی خاورمیانه و شمال آفریقا و نیز ایجاد چتر جدید امنیتی مشابه اروپای غربی؛
ج ) انتقال تأسیسات نظامی ایالات متحده از منطقه خلیج فارس به این منطقه، با هدف دورساختن اهداف آمریکایی از حملات تلافیجویانه و نیز تأمین امنیت انرژی و تجارت دریایی در خلیج فارس؛
د ـ انتقال پایگاههای نظامی آمریکا، از اروپای غربی به کشورهای اروپای شرقی و مرکزی در منطقة دریای سیاه، با هدف مشارکت بیشتر با اروپای جدید به جای اروپای قدیم، و ایجاد رقابت علیه اروپای غربی؛
ه ـ برقراری توازن قوا در قبال همکاریهای هدفمند سیاسی و امنیتی چین و روسیه در منطقه آسیای مرکزی و نیز روسیه و روسیه سفید در منطقه دریای سیاه؛
و ـ ارائه الگویی جدید برای همکاری کشورهای منطقه دریای سیاه با پیمان آتلانتیک شمالی مطابق الگوی همکاری اعلامیة مشترک ایالاتمتحده آمریکا در اجلاس اخیر رهبران ناتو در استانبول درقبال نقش سنتی فرانسه در دیالوگ مدیترانه.
رویارویی سازمان همکاری چهار جمهوری سابق اتحاد جماهیر شوروی با روسیه، بر سر تشکیل منطقه آزاد تجاری، گام دیگری در راه انسجام همکاریها و اتصال به ترتیبات امنیتی دریای سیاه است. سازمان همکاری منطقهای کشورهای گرجستان، آذربایجان، مولداوی و اوکراین اخیراً به توافقی مبنی بر تشکیل یک منطقه تجارت آزاد بین اعضا دست یافته است. "میخاییل ساکاشویلی"، رییس جمهور گرجستان این راه را راهحل مناسبی برای مبارزه با تحریمهای اقتصادی روسیه علیه اوکراین و دیگر اعضا، همکاری نزدیکتر با ناتو، رقابت شدیدتر با سازمان روسی کشورهای مشترکالمنافع و گام مهمی در جهت دستیابی به دموکراسی و پیشرفتهای اقتصادی می داند. انقلابهای رنگی در گرجستان و اوکراین، این پیام روشن را به روسیه داده است که متحدان پیشین مسکو، به تدریج ازآن فاصله می گیرند.
رادیو فردا در بهار سال گذشته به نقل از روزنامة نیویورک تایمز در این باره اعلام کرد به نظر میرسد پیشنهاد تأسیس پایگاه های موشکی در اروپا، تابستان امسال به پنتاگون ارائه شود، که البته این اتفاق افتاد و طرح مذکور اکنون در حال پیگیری است. این در حالی است که سال گذشته مقامات وزارت دفاع، از کنگره این کشور درخواست کرده اند مبلغ 56 میلیون دلار به اجرای این طرح بلندمدت در دریای سیاه اختصاص دهد. بودجة کامل این طرح، 6/1 میلیارد دلار برآورد شده است.
طرح تأسیس پایگاه نظامی آمریکا در اروپای شرقی و مرکزی، تأثیرات سیاسی بسیاری به جا خواهد گذاشت زیرا استقرار این پایگاهها، به معنی گسترش پایگاه های هوایی و دریایی ایالات متحده، از اروپای غربی به اروپای جدید خواهد بود. استقرار پایگاه های ضدموشک، یکی از مراحل مشارکت ایالات متحده با اروپاییان برای مقابله با تهدیدات موشکی و سلاح های کشتار جمعی منطقة خاورمیانه و شمال آفریقاست. به گزارش منبع یاد شده، مقابله با تهدیدات روزافزون جمهوری اسلامی ایران و کرة شمالی، از اهداف اصلی ایجاد پایگاه ضد موشک در ترتیبات جدید امنیتی دریای سیاه بوده است. این روزنامه، در پایان به واکنش شدید مسکو به این مسئله اشاره میکند.
در همین خصوص رادیو فردا به نقل از روزنامه دیلی تلگراف، درباره واکنش روسیه میگوید: آمریکا برای جلب نظر روسها به ممنوعیت صدور فناوری اتمی و فروش تسلیحات به جمهوری اسلامی ایران، پیشنهاد فروش تسلیحات به افغانستان و عراق را ارائه کرده است رادیو فردا در ادامه می افزاید: ژنرال یوری بالویفسکی، رییس ستاد فرماندهی نیروهای نظامی روسیه، پایگاه های ضدموشکی اطراف دریای سیاه را پایگاهی برای مقابله با سامانه جدید دفاع راداری و موشکی روسی می داند و خواستار همکاری بیشتر روسیه با جمهوری اسلامی ایران، سوریه وکرة شمالی است.
سایت خبری BBC دربارة طرحهای بلند مدت آمریکا در دریای سیاه، مینویسد: دولت بوش در صدد استقرار یک پایگاه ویژه ضدموشکی در اطراف دریای سیاه به منظور مقابله با تهدیدات موشکی جمهوری اسلامی ایران، سوریه و کره شمالی است. این سایت خبری می افزاید: لهستان و جمهوری چک، از جمله کشورهایی هستند که از سوی آمریکا، برای استقرار پایگاه های ضدموشکی تا سال 2011 در نظر گرفته شدهاند. کمپانی بویینگ، مجری پروژة ضدموشکی، متعهد شده است شرکتهای لهستانی را نیز به کار گیرد. هزینه این پروژه، یک میلیارد و ششصد میلیون دلار برآورد شده است.
وزیران خارجة آمریکا و بلغارستان، در صوفیه پایتخت بلغارستان، سند همکاری امضا کردند. بر اساس این توافقنامه، آمریکا میتواند از پایگاه های نظامی نوو، سلو و بزمر در نزدیکی مرز ترکیه و پایگاه گراف ایگناتیوو در مرکز بلغارستان استفاده کند. همچنین نیروهای آمریکایی این امکان را دارند که از یک انبار نظامی در نزدیکی بورگاس استفاده کنند. قرار است در این پایگاه ها، 3 هزار نیروی مخصوص مستقر شوند. آمریکا از کشورهای بلغارستان، لهستان و چک برای مشارکت بیشتر در ترتیبات جدید امنیتی دریای سیاه دعوت به عمل آورده است.
دفتر خبرگزاری BBC از واشنگتن سال گذشته گزارش داد که "بیل فریست"، سناتور جمهوری خواه، از جورج بوش، رییس جمهور آمریکا قویاً خواسته است با استقرار سامانه دفاع موشکی در اطراف دریای سیاه، برای مقابله با تهدیدات موشکی کشورهای خاورمیانه، به ویژه جمهوری اسلامی ایران آماده شود. به دنبال آن، مجلس سنای آمریکا 45 میلیون دلار دیگر به تولید و نصب تعداد بیشتری از سامانه های دفاع موشکی اختصاص داد.
روزنامه های Turkish Daily و Aksham در خبری گزارش داده اند وزارت دفاع آمریکا، برای جلب همکاری آنکارا در ترتیبات جدید امنیتی دریای سیاه ونیز دسترسی محدود و موقت ایالات متحده به پایگاههای هوایی و دریایی ترکیه، در حال مذاکره با مقامات دولت این کشور است. براساس گزارش CNN رییس جمهور گرجستان، در سفر سال گذشته خود به واشنگتن، از تمایل کشورش برای همکاری بیشتر با ناتو در قالب ترتیبات جدید امنیتی در دریای سیاه استقبال کرد. وی خبر داد که گرجستان در حال احداث فرودگاه بزرگی به نام "جورج بوش" است.(!!!) پارلمان گرجستان نیز در اردیبهشت ماه سال قبل، با تصویب قانونی از عضویت این کشور در پیمان آتلانتیک شمالی حمایت کرد. در مقابل، پارلمان ناتو نیز در 30 ماه مه، با تصویب قطعنامهای، عضویت گرجستان در ناتو را پیشرفتی مهم و تأثیرگذار در تحقق ترتیبات امنیتی در منطقة دریای سیاه ذکر کرد.
پیمان آتلانتیک شمالی و ترتیبات جدید امنیتی در دریای سیاه
پارلمان ناتو، در خرداد ماه سال گذشته، از ترتیبات جدید امنیتی در دریای سیاه استقبال کرد و عضویت کشورهایی چون گرجستان و اوکراین را در این پیمان گامی مؤثر در پیشرفت دانست. ناتو با اعلام طرح عملی مشارکت فردی در سال 2004، به دنبال دیالوگ بیشتر با کشورهایی چون مولداوی، گرجستان، اوکراین و آذربایجان (اعضای گوام) است و مشارکت فردی و جمعی کشورهای چک، استونی، لیتوانی، لتونی، رومانی، آلبانی، یونان، بلغارستان، مجارستان و نیز ترکیه را برای تحقق ترتیبات ضدامنیتی در دریای سیاه لازم می داند.
کمیسیون مشترک اوکراین ـ ناتو، در ملاقات خرداد ماه سال گذشته، در بروکسل، به بحث پیرامون سیاست دفاعی مشترک پیمان آتلانتیک و اوکراین در گسترش همکاریها در اطراف دریای سیاه پرداخت. در این مذاکرات مقرر شد ناتو به تجهیز ارتش اوکراین بپردازد. این اقدام ناتو در قالب طرح عملی مشارکت فردی کشورهای منطقه دریای سیاه با پیمان آتلانتیک شمالی صورت گرفته است.
وزیران خارجه و دفاع کشورهای عضو ناتو و نیز شورای همکاری و مشارکت اروپا و آتلانتیک، در دیدارهای ادواری خود در بروکسل، به بحث پیرامون اجلاس مهم پیمان آتلانتیک در ریگا (اواخر پائیز 1385) پرداختند. تجهیز، آموزش، ارسال فناوری و احداث پایگاههای جدید نظامی در کشورهای داوطلب همکاری در ترتیبات جدید امنیتی دریای سیاه از محورهای کلیدی این مذاکرات است. طرح مشارکت برای صلح، در کنار طرح عملی مشارکت فردی، از مجموعه طرحهای ناتو برای استقبال از همکاری کشورها، در ترتیبات جدید امنیتی در دریای سیاه شمرده میشود.
ناتو و دیالوگ مدیترانه در دهه اول تیرماه سال 1385، رزمایش دریایی مشترکی را با رمز عملیاتی COMO-06 در دریای سیاه اجرا کردند. مهمترین هدف این رزمایش، اتصال متحدان واشنگتن در قالب دیالوگ مدیترانه و پیمان آتلانتیک شمالی و ابتکار گسترش امنیت در دریای مدیترانه با کشورهای منطقة دریای سیاه بود. در این رزمایش بلغارستان، فرانسه، آلمان، یونان، ایتالیا، رومانی، اسپانیا، ترکیه، بریتانیا، آمریکا، آلبانی، آذربایجان، کرواسی، گرجستان، الجزایر و رژیم صهیونیستی شرکت داشتند و کشورهای امارات متحده عربی و ژاپن نیز به آنها ملحق شدند. مقامات ارشد نظامی آمریکا، هدف از برگزاری این دسته رزمایش ها را اجرای مفاد اعلامیه مشترک، و تحقق الگوهای همکاری بین کشورها در مناطق خاصی از جهان، از جمله دریای سیاه ذکر نمودند.
روسیه از تحقق ترتیبات جدید امنیتی در دریای سیاه بسیار نگران است و دلیل عمدة این نگرانی، مسائل مربوط به امنیت انرژی و توازن قوا در منطقه است. به همین دلیل نیروهای نظامی روسیه و روسیة سفید سلسله رزمایش های نظامی مشترک خود را آغاز کرده اند. این رزمایش ها در خاک روسیة سفید انجام گرفت. آمریکا و اروپا، روسیة سفید را آخرین دیکتاتوری اروپا می خوانند.
روزنامة چپگرای دویچلند، چاپ آلمان، از این رزمایش با عنوان سپر اتحاد در قبال غرب و ناتو یاد کرد. انگیزه برگزاری این رزمایش، اطمینان از مؤثر بودن سیستم دفاع هوایی دو کشور روسیه و روسیة سفید اعلام شد. 1800 تن از روسیه و 8800 تن از روسیة سفید، با220 دستگاه تانک و نفربر زرهی، 30 دستگاه توپ، 36 فروند از جنگندههای جدید سوخوومیگ، جنگندههای چند منظوره روسی و هلیکوپترهای جدید نظامی (از نوع امآی ـ 28 ـ ان یا شکارچی شب) در این رزمایش شرکت داشتند. غرب، روسیه سفید را به مقاومت در برابر برگزاری انتخابات آزاد و ایجاد اصلاحات متهم میکند. کمیتة طراحی دفاعی ناتو اعلام کرده است هدف از اتخاذ ترتیبات امنیتی در دریای سیاه، تأمین امنیت انرژی از دریای خزر تا دریای سیاه است و روسیه از کاهش و افت نقش انحصاری در صادرات انرژی به سوی اروپا احساس نگرانی کرده است.
ترتیبات جدید امنیتی در دریای سیاه و تأمین امنیت انرژی در دریای خزر
کمیتة طراحی دفاعی پیمان آتلانتیک شمالی، در اجلاس خرداد ماه سال 1385، از نگرانی عمیق روسها از نقش رو به کاهش خود در صادرات انرژی به غرب خبر داد. اعضای این کمیته، از سیاست تنبیهی روسها علیه اوکراین، به سلاح خطرناک انرژی در دست روسها یاد کردند. این کمیته، تأمین امنیت انرژی را از دریای خزر تا دریای سیاه (خط لوله باکو ـ تفلیس ـ جیهان) بر عهده نگهبان خزر و سیستم منطقهای دریای سیاه میداند. سیستم منطقه ای دریای سیاه در امتداد مناطق امنیتی جنوب قفقاز و دریای خزر قرار دارد. در واقع، تأمین امنیت انرژی از دریای خزر تا اروپا، به توسعه سیستم های امنیتی دریای سیاه گره خورده است. دریای سیاه، کریدور اکوپولیتیک و ژئواستراتژیک دریای خزر و قفقاز به شمار می رود و خط لولة نفت باکو، تفلیس و جیهان از کریدور امنیت و انرژی دریای سیاه به اروپا میرسد.
بیشک روسیه انتظار دارد در تحقق امنیت انرژی از دریای خزر تا دریای سیاه، مشارکت جدی داشته باشد. این کشور، در سیاستهای جدایی طلبانة آبخازیای گرجستان و تحولات سیاسی اوکراین و مولداوی از بازیگران اصلی محسوب می شود. هرچند خود نیز از برخوردهای خشونت آمیز چچن در رنج است. روس ها با توجه به انقلاب های رنگی که در حوزه های خارجی نزدیک به روسیه، از جمله گرجستان (1382)، اوکراین (1383) و مولداوی (1384) رخ داده است، از همکاری با ناتو استقبال میکنند. «دیمیتری روپل»، رییس امور اجرایی سازمان امنیت و همکاری در اروپا، در این زمینه می گوید: روسها از اعزام نیروهای حافظ صلح به آبخازیا ابراز نگرانی می کنند و به دنبال اعزام نیرو هستند اما هدف آنان حفظ نفوذ خود، با توجه به افزایش حضور آمریکا و غرب در گرجستان بر سر تأمین امنیت خط لوله نفت باکو، تفلیس و جیهان است. روپل همچنین یادآور می شود که هدف آمریکا، اتصال سازمان گوام به ترتیبات امنیتی دریای سیاه است و گرجستان حلقة اتصال این دو به شمار می رود.
کمیتة امور غیرنظامی و امنیتی پارلمان ناتو در پاریس در تاریخ (اواخر خرداد 1385) 11/6/2006 بر اهمیت امتداد دامنة امنیتی اروپا ـ آتلانتیک تا دریای سیاه صحه گذاشت. این کمیته، با صدور بیانیهای از ناتو خواست سیستم دفاعی و موشکی، گارد ساحلی و قابلیت پرواز هواپیماها و کنترل بیشتر ماهواره ها را برای تأمین امنیت انرژی باکو، تفلیس و جیهان تحقق بخشد. این کمیته، در بخشی از اطلاعیة رسمی خود، از سازمان امنیت و همکاری در اروپا خواست حداکثر تلاش خود را برای حل و فصل منازعات آبخازیا، اوستیای جنوبی و قرهباغ علیا به کار گیرد. در بخش پایانی این اطلاعیه، بر گره خوردن امنیت انرژی اروپا به امنیت انرژی دریای سیاه و خزر تأکید شده است.
شورای همکاری (مشارکت) اروپا ـ آتلانتیک با تأکید بر طرح مشارکت برای صلح، برای جلب همکاری کشورهای ساحلی دریای سیاه و کشورهای اطراف و مجاور آن در تأمین امنیت انرژی از کریدور دریای سیاه تا اروپا، به تعیین یک گروه کاری تخصصی دست زده است. مسائل مطرح شده در دستور کار این گروه، به طور خلاصه شامل موارد زیر است:
الف) پشتیبانی از گروه ضربت دریایی ناوگان دریای سیاه ترکیه برای همکاریهای بیشتر با اعضای دیالوگ مدیترانه، همکاریهای نظامی شرق مدیترانه و فرماندهی دریایی ناتو در ناپل؛
ب) افزایش توانمندیهای نظارتی، مراقبتی و اطلاعاتی هوایی و فضایی ایالات متحده به منظور ارتباط و راهبری بیشتر اعضای ناتو در منطقه و مقابله با تهدیدات تروریسم دریایی و پتروتروریسم؛ (تروریسم نفتی)؛
ج) مساعدتهای مالی و آموزشی به پایگاههای دریایی و هوایی کشورهای ترکیه، بلغارستان، رومانی و گرجستان و تجهیز و پیشرفته کردن این پایگاه ها در پی حضور نیروهای نظامی آمریکایی و ناتو؛
د) ارتقای سازوکار نظارتی و مراقبت های مرزی و ساحلی کشورهای مجاور دریای سیاه، به منظور مقابله با جنایات سازمان یافته و قاچاق موادمخدر و تسلیحات؛
و) گسترش دامنه عملیات امداد و نجات دریایی کشورهای ساحلی دریای سیاه، برای برگزاری رزمایش های مشترک دریایی بین اعضای همکاری های نظامی شرق مدیترانه (امریکا، ترکیه، رژیم صهیونیستی، اردن و مصر) و اعضای اجرا کنندة ترتیبات امنیتی دریای سیاه.
در پایان به برخی از موارد مربوط به تأمین امنیت انرژی در دریای سیاه اشاره می شود:
الف) "سرگئی ایوانف"، وزیر دفاع روسیه، در ملاقات با همتای آمریکایی خود، در (11 ژانویه سال جاری میلادی) (دی ماه 1385) خاطرنشان ساخت که روسیه میتواند شریک قدرتمندی در پیکار با تروریسم و تأمین امنیت انرژی در منطقه دریای سیاه باشد. وی تأکید کرد در انزوا قرار دادن روسیه میتواند موقعیت استراتژیک دریای سیاه، دریای خزر، اوستیای جنوبی و قفقاز را به مخاطره اندازد. "ولادیمیر پوتین"، از عضویت روسیه در ابتکار ترکیه برای پیکار با تروریسم هستهای در دریای سیاه خبر داد. پوتین در اجلاس اخیر گروه 8 نیز از امضای همکاری مسکو با واشنگتن در پیکار با تروریسم هستهای خبر داده بود؛
ب) حضور چین در سازمان همکاریهای شانگهای و نیز کنفرانس سیکا برای برقراری توازن قوا بین نگهبان خزر، سازمان گروه گوام و ترتیبات امنیتی دریای خزر بوده است. چین در نظر دارد تأمین امنیت انرژی از آسیای مرکزی به جنوب شرقی آسیا، را تحقق بخشد؛
ج) "استانلی اسکودرو"، سفیر سابق آمریکا در آذربایجان و سرپرست کنونی کمپانی نفتی فلوریدا در این کشور، در مذاکرات اخیر اعضای اتاق بازرگانی باکو و واشنگتن، از قوت گرفتن طرح نگهبان خزر خبر داد. این طرح، به دنبال حضور نظامیان آمریکایی و اسراییلی در پایگاه های دریایی و هوایی آذربایجان و نیز مجهز و پیشرفته شدن ارتش این کشورها در دریای خزر است؛ بی شک طرح نگهبان خزر درصدد گسترش امنیت خطوط انتقال نفت باکو ـ تقلیس و جیهان تا دریای سیاه و اروپا است؛
د) پیشنهاد جدید اعضای شورای همکاری خلیج فارس، مبنی بر تشکیل پلیس بینالمللی نفت خلیج فارس و طرح انتقال جایگزین انرژی از دریای سرخ به کانال سوئز و مدیترانه، حاکی از امتداد پیمانهای نفتی ـ امنیتی خلیج فارس، تا دریای سرخ، کانال سوئز و مدیترانه است. طرح Tier III فرماندهی مرکزی، دربارة امنیت انرژی در خلیج فارس و انتقال جایگزین آن از طریق دریای سرخ، منطبق با پیشنهاد یادشده است. طرح نظامی کردن شرق مدیترانه و برگزاری رزمایش های مشترک دریایی بین آمریکا، رژیم صهیونیستی، ترکیه، اردن و مصر، همه در جهت تأمین امنیت انرژی در مواقع ضروری بوده است.
یکی از اهداف آمریکا گسترش دامنه ترتیبات امنیتی دریای سیاه تا مدیترانه است؛
و) مشارکت رژیم صهیونیستی در طرح آماده سازی پایگاههای هوایی و دریایی آذربایجان و حضور شرکتهای کشاورزی اسراییلی در قفقاز، به منزلة حضور این کشور در منطقة دریای خزر است. در گردهمایی سال گذشته سهامداران پروژة خط لولة باکو، تفلیس و جیهان، "بنیامین بن الیعاذر"، وزیر انرژی رژیم صهیونیستی در رأس هیئت نمایندگی آن کشور حضور داشت. این، به منزلة ادامه حضور رژیم صهیونیستی در دیالوگ مدیترانه، طرح نظامی کردن شرق مدیترانه و اکنون در بین اعضای نگهبان خزر است. کنسرسیوم نفتی خط لولة باکو، تفلیس و جیهان متشکل از بریتیش پترو لیوم، شعاون، کانوکو، توتال و ان.ای.آی است.
رژیم صهیونیستی، از زمان انعقاد قراردادهای نظامی با آذربایجان و گرجستان در سال 1384، در تأمین امنیت این خط لوله مشارکت دارد. باکو و تفلیس، هر یک جداگانه، مبالغی معادل 24 میلیون دلار از قراردادهای نظامی یاد شده با رژیم صهیونیستی دریافت میکنند. این مبالغ از محل بودجه نظامی آمریکا برای کمک به اسرائیل پرداخت میشود. در حال حاضر رژیم صهیونیستی می تواند 20 درصد از واردات نفتی خود را از طریق این خط لوله دریافت کند و این به منزلة دور زدن روسیه و تضعیف این کشور است. هدف راهبردی رژیم صهیونیستی کاهش نقش منطقهای روسیه در تأمین امنیت جریان انرژی، از دریای خزر به دریای سیاه، مدیترانه و اروپاست. نشریه کامر سانت، چاپ مسکو، در شمارة 14 جولای سال 1385 میلادی مینویسد: "خط لوله نفتی باکو ـ جیهان میتواند اسراییل را در تأمین امنیت جریان انرژی، از دریای خزر به دریای سیاه، مشارکت دهد." این نشریه ادامه میدهد: "در همین خصوص، پروژة احداث خط لوله زیر آبی اسراییل ـ ترکیه نیز در دست تهیه است که میتواند خط لوله جیهان را به بندر اسراییلی اشکلون برساند و از آنجا از طریق شبکه خط لوله اصلی، به دریای سرخ مرتبط شود. رژیم صهیونیستی در نظر دارد در صادرات انرژی از طریق بندر ایلات به سوی بازارهای آسیایی نقش کلیدی داشته باشد." سایت خبری جروزالم پست در تاریخ 1/8/2006 (1385) در این باره نوشت: "نفت باکو ـ جیهان، از طریق اسراییل به هند و آسیای جنوب شرقی منتقل می شود. بندرهای جیحان و اشکلون، در حاشیة مدیترانه واقع شده اند و 400 کیلومتر از یکدیگر فاصله دارند." بدین ترتیب و در صورت موفقیت این طرح ها، حلقه هایی دیگر از طرح راهبردی مهار ایران و روسیه شکل گرفته و به هم می پیوندد. در واقع ایالات متحده و رژیم صهیونیستی با انجام این اقدامات هم موفق به حضور در همسایگی ایران و روسیه شده و راه را برای کنترل این بخش از حوزه امنیتی دو کشور هموار می کنند، و هم ضمن حضوری پر رنگ در بازارهای اقتصادی منطقه و کنترل خطوط انرژی آن، می توانند در صورت لزوم تهدیدهای جدی را پیش روی این دو کشور مهم منطقه قرار دهند. این موارد نشان می دهد که چرا ایران و روسیه باید فراتر از منافع ظاهری خود، وارد یک همکاری راهبردی و مستحکم با یکدیگر شده و - به ویژه روسیه – بیشتر به تهدیدهای بلند مدت پیش روی خود بیندشیند.
سوتیترها
ترتیبات امنیتی در دریای سیاه کریدور امنیت انرژی از دریای خزر به سمت اروپا است و هدف آن دور زدن روسیه و ایفای نقش کلیدیتر از جانب ترکیه در دریای سیاه و رژیم صهیونیستی در دریای مدیترانه است.
طرح تأسیس پایگاه نظامی آمریکا در اروپای شرقی و مرکزی، تأثیرات سیاسی بسیاری به جا خواهد گذاشت زیرا استقرار این پایگاهها، به معنی گسترش پایگاه های هوایی و دریایی ایالات متحده، از اروپای غربی به اروپای جدید خواهد بود.
روسیه از تحقق ترتیبات جدید امنیتی در دریای سیاه بسیار نگران است و دلیل عمدة این نگرانی، مسائل مربوط به امنیت انرژی و توازن قوا در منطقه است.
مشارکت رژیم صهیونیستی در طرح آماده سازی پایگاههای هوایی و دریایی آذربایجان و حضور شرکتهای کشاورزی اسراییلی در قفقاز، به منزلة حضور این کشور در منطقة دریای خزر است.