* برخی از تحلیلگران عنوان میکنند که الان سوریه و ایران هر دو مورد هدف آمریکا قرار گرفتهاند. با توجه به زمینهها و سلسله مراتبی که شما عنوان فرمودید، الان چه زمینهای برای برخوردهای آمریکا با سوریه و ایران به وجود آمده است؟ ببینید.
** آمریکا در عراق همان هدف اصلی طرح خاورمیانه بزرگ را دنبال میکند.
* آیا اول سوریه مورد هدف قرار میگیرد یا ایران؟ در چه موردی؟
** از زمان ترور رفیق حریری؛ بازپرسی تیم بینالمللی تحقیق سازمان مل از بشار اسد؛ رییس جمهور سوریه مطرح شد. با توجه به اخباری هم که منتشر میشود، مسایل سوریه همواره در کنار مساله پرونده هستهای ایران دارد در نظام بینالمللی دنبال میشود.
* به نظر شما در حالی که این دو جریان بینالمللی علیه سوریه و ایران وجود دارد، در نهایت کدامیک از این دو کشور در ابتدا مورد اهداف یا نشانه آمریکا قرار میگیرند؟ منظورتان اقدام نظامی است یا اقدامهای دیگر؟
** به نظر من در شرایط فعلی اصلا اقدام نظامی در دستور کار قرار ندارد. موضوعات این دو کشور نیز متفاوت است. الان روی ایران بحث انرژی هستهای را مطرح کردهاند و نکته مشترک ایران و سوریه در این زمینه، موضعگیری این دو کشور نسبت به اسرائیل و قضایای فلسطین است. این همان چیزی است که آمریکا به شدت روی آن حساس است.
* مصر از جمله کشورهای دیگر در منطقه خاورمیانه است که میتواند مطرح باشد، شما سفر اخیر لاریجانی به مصر در راستای پرونده هستهای ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
** در واقع این روش یعنی سفر مقامات ایرانی به کشورهای منطقه الان دارد دنبال میشود تا یک نوع اطمینان دهی به کشورهای عربی داده شود. به طور طبیعی اول به کشورهای نزدیکتر که شامل کشورهای خلیج فارس هستند؛ این اطمینان دهی صورت میگیرد. این همان چیزی است که الان آقایان مطرح میکنند و میگویند که معلوم هم نیست که این موضع چقدر اثر مثبت و اثر منفی دارد هر چند که قابل بررسی است. منتهی من خودم به این موضعگیری ایراد میگیرم. ولی به هرحال خوب است که این کار انجام شود. زیرا مصر از کشورهای اول عربی است و مذاکره کردن با آن به هر صورت کار بدی نیست. در حالی که جرقه رابطه دوباره ایران و مصر در زمامداری خاتمی زده شد.
* نظر شما پیرامون بسته منتشر شده از سوی شبکه ای.بی.سی نیوز چیست؟
** اطلاعات من فقط در حد روزنامهها و سایتها است و اطلاع دقیقی از آن بسته ندارم. اما من هم متن منتشر شده را مطالعه کردم و دیدم که موارد مطرح شده در آن همه آن چیزی نیست که انتشار دادهاند.
* یعنی فقط قسمتی از متن بسته منتشر شده است؟
** بله. هنوز تمامی محتویات آن منتشر نشده است.
* اما لاریجانی در سفر اخیر خود به مصر اعلام کرد که در این بسته هیچ گونه تنبیهی علیه ایران ذکر نشده است. در حالی که در انتهای این متن پیشنهادی از سوی اتحادیه اروپا حتی اقدامات تنبیهی نیز لحاظ شده است. نظر شما در این مورد چیست؟
** اینکه ما بگوییم اصلا تنبیهی در نظر گرفته نشده است، اصلا به این صورت نیست. حتما تنبیهاتی در این مجموعه لحاظ شده است. البته یکسری پیشنهادات تشویقی نیز در آن وجود دارد ولی مهترین مساله آن؛ پذیرفتن حق قانونی ایران برای غنیسازی است که هنوز این موضوع مشخص نشده است.
* روسیه و چین نیز شب برگزاری اجلاس شانگهای از ایران خواستند که به این بسته جواب مثبت دهد و آن را بپذیرد. آیا هنوز هم فصل 7 منشور در این بسته وجود دارد؟
** در فصل 7 منشور سازمان ملل متحد در بندهای 41 و 43 آن به بحث تحریمها و تهاجمات و حملات نظامی پرداخته شده است. تا آنجایی که من میدانم بند تهاجم نظامی در آن بسته وجود ندارد ولی بند تحریمها در آن هست. یعنی در این مجموعه گفته شده است که اگر این قسمت انجام نشد؛ بعد وارد تنبیهات میشوند. منتهی من فکر میکنم که بر اساس گفتههای چین و روسیه، در واقع آنها در صورت عدم پذیرش ایران رضایت دادهاند که ایران تحریم شود. در واقع این امتیازی است که آنها به آمریکا دادهاند. اما در مقابل این امتیاز را هم از آمریکاییها گرفتهاند که دیگر صحبت تهاجم نظامی مطرح نباشد. من مساله را به این صورت تحلیل میکنم و امکان دارد که این تحلیل درست باشد یا نباشد.
* به فرض اگر تحلیل شما درست در بیاید؛ اقدامات بعدی (1+5) یا حتی خود آمریکا چه خواهد بود؟
** تحریمها شروع میشود.
* و تا چه حدی ادامه پیدا میکند؟
** خیلی. زیرا فشارهای بینالمللی مرحلهای است. به همان صورت که تا به الان این فشارها پیش رفته است؛ به همین صورت هم ادامه پیدا میکند.
* در انتها، پیش بینی شما از قبول یا رد این بسته از سوی ایران چیست؟ زیرا در خبرهای خارجی عنوان میشود که ایران تا اجلاس گروه صنعتی 8 که در اواخر ماه ژوئن برگزار میشود، وقت دارد. ضمن این که روسیه و چین نیز با 4 کشور دیگر اعضای (1+5) در مورد تعلیق غنیسازی اورانیوم موافق هستند؟
** من عرض کردم که اگر ما این پیشنهادات را بپذیریم آنگاه تشویقها شروع میشود. اگر نپذیریم به طور طبیعی و به صورت بسیار ابتدایی، همان تنبیهات و مطالبی که در خود این طرح وجود دارد، مرحله به مرحله آغاز میشود. از تحریم سیاسی گرفته تا تحریمهای اقتصادی، محدودیتهای علمی و ... مرحله به مرحله انجام میشود.
* و امکان مذاکره با اتحادیه اروپا که آمریکا نیز به جمع آنها پیوسته است؛ رد میشود؟
** بالاخره آنها برای پذیرفتن این طرح اول پیش شرط مذاکره گذاشتهاند. البته امکان دارد نفس مذاکره قطع بشود تا نشود. نمیتوان به طور قطع این را پیش بینی کرد. اما الان هم فشارها برای پذیرفتن این طرح است.