ابوالقاسم قاسمزاده
سرانجام شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه شماره 1701 را بعنوان پایان بخشیدن به جنگ در لبنان تصویب کرد.
این قطعنامه که دارای 10 بند مقدماتی یا پیشنهادات آمادهسازی برای 19 بند اجرای آن است، برای انجام آتشبس میان لبنان و اسرائیل صادر شده است. دولت لبنان امروز (شنبه) تشکیل جلسه داده است تا نظر رسمی خود را اعلام کند. دولت اسرائیل فردا (یکشنبه) تشکیل جلسه میدهد و رد یا قبول قطعنامه را بطور رسمی اعلام خواهد کرد. بسیاری از محافل سیاسی و رسانهها پیشبینی میکنند حداکثر از روز دوشنبه این هفته آتشبس حتی بصورت نسبی به اجرا درآید تا زمینه برای استقرار کامل ارتش لبنان و نیروهای سازمان ملل UNIFL (یونیفیل) در سراسر مرزهای جنوبی لبنان و شمال اسرائیل فراهم آید.
در این قطعنامه پس از آتشبس، ارتش رژیم صهیونیستی به داخل مرزهای خود و آنچه که بعنوان (خط آبی) خوانده میشود، عقبنشینی خواهد کرد و با قطع بمبارانها، مرحله رسیدگی به آوارگان جنگی و امدادرسانی همه جانبه، سپس طرح کمک برای بازسازی ویرانیهای جنگ به اجرا درخواهد آمد. درباره قطعنامه 1701 از زوایای گوناگون میتوان نظرپردازی کرد.
1- این قطعنامه اغلب درخواستهای دولت لبنان و نیروهای مقاومت را در بر دارد. از سویی دیگر موارد عمده درخواستی دولت اسرائیل را نیز نادیده نگرفته است و توازن آن اگر چه به نفع دولت لبنان است، اما پیشنهادات آمریکا و اسرائیل را هم در خود جای داده است.
2- قطعنامه بر اساس منشور 6 تصویب شده است و نه منشور 7 که لازم اجرا است و در صورت موافقت دو طرف درگیر جنگ و شروع به اجرای آن، قطعنامههای دیگری نیز مورد بررسی و تصویب شورای امنیت قرار خواهد گرفت تا نظر جامع به دستیابی به یک صلح پایدار را محقق کند.
3- فضای خبری و سیاسی، پیروزی نیروهای مقاومت لبنانی (حزبالله) را هم در جبهه جنگ، بعنوان ناکام گذاشتن رژیم صهیونیستی و هم در جبهه سیاسی برای برگزاری آتش بس و بازگشت ارتش رژیم صهیونیستی به داخل اسرائیل و حفاظت صلحآمیز از خط سبز مرزی جنوب لبنان توسط ارتش لبنان و نیروهای سازمان ملل است. بخصوص که موضوع مزارع شبعا با جمله (با در نظر گرفتن نکات پیشنهاد شده) از سوی دولت لبنان درباره آن، در قطعنامه آمده است.
4- برخی از تحلیلگران سیاسی از هم اکنون با خطکش و میزان سنجی سیاسی خود این قطعنامه را محک زدهاند و چنین نتیجه گرفتهاند که قطعنامه به نفع نیروهای مقاومت لبنانی است و آن را پیروزی سیاسی لبنانیها خواندهاند، در حالیکه به نکات مورد نظر دولت اسرائیل و پیشنهادات آمریکا و انگلیس در حمایت از این رژیم قطعنامه نیز اشاره دارد.
5- فضای سیاسی بینالمللی خسته از این جنگ است و همانگونه که در شماره 10 از مقدمه قطعنامه آمده است (با تایید این امر که اوضاع لبنان برای صلح و امنیت بینالمللی یک تهدید محسوب میشود.) اغلب دولتها و کشورها به سرعت خواهان پایان بخشیدن به شرایط بحرانی کنونی هستند.
6- واقعیت این است که بدون حل واقعی بحران فلسطین، خاورمیانه همچنان در مسیر طوفان حوادث قرار خواهد داشت و تعریف منطقه بحرانی از آن جدا نخواهد شد. اکنون همه با احتیاط به این قطعنامه و نتایج آن مینگرند و در حالت خوف و رجاء بسر میبرند. اگر چه بسیاری معتقدند، از میانه هفته جاری شدت بحران جنگ و بمبارانها به آرامشی نسبی و بسوی "آتشبس" سوق پیدا خواهد کرد و مرحله حل سیاسی بحران جایگزین کنشها و واکنشهای جنگی خواهد شد.
این پیشبینی منوط به اعلام نظر رسمی دو دولت اسرائیل و لبنان در قبول یا رد قطعنامه 1701 خواهد بود. در پایان میتوان به روشنی نتیجه گرفت که صدور و تصویب قطعنامه 1701 مقدمه خوب و دلگرم کنندهای است تا در مسیر آینده با صدور قطعنامهها دیگر فضای جنگ تعدیل و شاید در شرایط آرامش و صلح بازسازی ویرانیهای ناشی از این جنگ امکانپذیر گردد.