تاریخ انتشار : ۱۶ فروردين ۱۳۸۸ - ۱۰:۱۹  ، 
شناسه خبر : ۸۹۳۹۶
اشاره : در شهریورماه 1365 نبردی دریایی بین ایران و عراق رخ داد که به عملیات کربلای 3 موسوم گردید . با اجرای این عملیات محدود فصلی جدید در جنگ تحمیلی باز شد و عنصر تازه ای وارد معادله و موازنه موجود گردید که بعدا در جنگهای محدود ایران و آمریکا در خلیج فارس اهمیت حیاتی خود را نشان داد. این عنصر حضور عملیاتی سپاه در میدان دریایی جنگ تحمیلی است . اینک در آستانه بیستمین سالگرد این عملیات با ارائه شرح مختصری از اهداف و نتایج عملیات به تشریح نبرد نار الرحمه می پردازیم که در دل عملیات کربلای 3 انجام گردید و هدف آن انهدام و به آتش کشیدن سکوی نفتی البکر دشمن بود.

شرح مختصر نبرد العمیه (کربلای 3)
نیروی دریایی سپاه عملیات کربلای 3 را در 9 شهریور 1359 در شمال خلیج فارس به انجام رساند . در این عملیات لشکر 14 امام حسین (ع ) با سه گردان شرکت داشت . نیروی دریایی ارتش نیز در تجسس و نجات نیروهای تکور و شناورها با سه گردان تحت امر عملیاتی سپاه قرار داشت . همچنین دو فروند هلی کوپتر تجسسی دو فروند هلی کوپتر کبری و چهار فروند هلی کوپتر 214 از هوانیروز و نیروی دریایی ارتش در این عملیات شرکت داشتند.
هدف از انجام عملیات تصرف اسکله های البکر و العمیه بود. تصرف این اسکله ها که 32 کیلومتر تا ساحل فاصله داشتند این امکان را برای ایران فراهم می کرد که ضمن تامین جناح جنوبی در منطقه فاو جزیره بوبیان کویت را که نیروهای عراقی از آن استفاده می کردند در معرض تهدید قرار دهد.
در شب نخست عملیات قایق ها برای رسیدن به اسکله ها از ساعت 21 حرکت خود را آغاز کردند . در این عملیات غواص ها می بایست 16 کیلومتر در جریان آب شنا کرده و به طرف اسکله ها می رفتند اما به دلیل دست نیافتن به هدف های مورد نظر در ساعت تعیین شده به ناچار در ساعت 3 بامداد همگی به عقب بازگشتند.
در شب دوم عملیات از ساعت 20 20 نیروها به سمت اسکله ها حرکت کردند که از ساعت 4 صبح درگیری در نزدیکی اسکله ها آغاز شد و تا ساعت 8 صبح اسکله های البکر و العمیه به دست نیروهای خودی افتاد . اما با روشن شدن هوا حفظ این مواضع بدون تامین آسمان منطقه بسیار مشکل می نمود. در این حال هواپیماهای عراقی از صبح روز عملیات تا غروب بیش از 50 بار اسکله ها را بمباران کردند و هفت موشک زمین به زمین به سوی اسکله ها شلیک شد. افزون بر این ناوچه های عراقی نیز متعرض مواضع خودی شدند.
در روز سوم عملیات فشار دشمن افزایش یافت و به نظر می رسید که بدون پشتیبانی دریایی و تامین هوایی حفظ اسکله ها میسر نیست . و بالاخره قبل از ظهر روز سوم و پس از 36 ساعت حضور برروی اسکله ها نیروهای خودی به منظور جلوگیری از واردشدن تلفات بیشتر به عقب بازگشتند. این اقدام درحالی انجام شده که بر اثر شلیک موشک بمباران هواپیما و شلیک راکت به وسیله هلی کوپتر و همچنین اجرای آتش به وسیله ناوچه ها اثری از تاسیسات و تجهیزات اسکله ها برجای نمانده بود.
اجرای عملیات نارالرحمه روی اسکله البکر
در حالی که مسئولین لشکر 14 امام حسین (ع ) سرگرم سازماندهی نیرو و تدابیر ضروری برای تامین منطقه عملیاتی هستند فرمانده قرارگاه نوح مطابق طرح پیش بینی شده در طرح مانور عملیات ضمن آماده باش به واحد توپخانه برای اجرای آتش موثر روی اسکله البکر مجددا تاکیدهای لازم را جهت به آتش کشیدن پایانه نفتی البکر به تیم مهندسی قرارگاه ابلاغ می کند. متعاقب این دستور کارشناسان بسیجی تیم مهندسی قرارگاه خاتم که به قرارگاه نوح مامور هستند بر سرعت فعالیت خود می افزایند و با تلاش مضاعف و اجرای یک سلسله اقدامات و عملیات فنی (پمپاژ قوی محتویات لوله های نفت فاو ـ البکر) موفق می شوند اسکله البکر را به آتش بکشند. فرمانده قرارگاه دریایی نوح در گزارش خود به فرمانده کل سپاه می گوید :
« یک تیم از برادران با پمپ هایی که آورده بودند نفت عراق را از اینجا (فاو) پمپاژ کردند داخل لوله ها و با فشاری که برروی دریچه لوله ها در روی اسکله البکر آمد نفت ها بیرون پرید . بعد با توپخانه 155 میلی متری روی آنجا آتش ریختیم که اسکله آتش گرفت و نصف اسکله البکر سوخت و تجهیزات آن از بین رفت . »
بدین ترتیب دومین موضع استراتژیک دشمن در آبهای خلیج فارس در هاله ای از آتش و دود قرار گرفت و دود سیاه و غلیظی اطراف اسکله را پوشاند . طوری که از کناره اروند (یعنی از فاصله 35 کیلومتری بخوبی قابل رویت بود. مهندس سرداری مسئول تیم مهندسی قرارگاه خاتم الانبیا(ص ) می گوید :
از راس البیشه دو لوله 48 اینچی می رفت به طرف البکر ... لوله ها پر از نفت بود. نفتها را پمپ کردیم . در نهایت شش پمپ ما (یکی پس از دیگری ) شروع کرد به کارکردن در هر ثانیه 3 تا 4 متر مکعب نفت پمپ می کردیم . طی 4 ساعت 300 ـ200 هزار بشکه نفت روی اسکله البکر پمپ کردیم . حدود ساعت 9 بود که ما (یکباره ) احساس لرزش کردیم برگشتیم نگاه کردیم شعله آتش روی آسمان بود . مثل یک قارچ بسیار قوی به ارتفاع 100 متر که از فاصله 34 کیلومتری دیده می شد خیلی حجیم بود ...
در پی این عملیات براساس گزارشهای شنود نیروهای دشمن مستاصل و وحشت زده لحظات سخت و پرمخاطره ای را در محاصره آتش پشت سر می گذارند و از فرماندهان خود در عقبه تقاضای کمک و تخلیه از اسکله را مطرح می کنند و بعضا پیش از آنکه آتش آنها را قربانی کند خود را به داخل دریا می اندازند چرا که بنابه گفته برادر سرداری (فرمانده عملیات نارالرحمه ) :
انفجار بسیار شدیدی بود دکلهای بارگیری اسکله ذوب می شد و می افتاد پایین پل بین دو قسمت اسکله ذوب شد و پایین افتاد. از سویی آبهای اطراف اسکله که سطح وسیعی از آن آلوده به نفت شده است به محض انفجار در روی اسکله آتش گرفته و این امر باعث می شود تا یک ناوچه اوزای دشمن که در کنار اسکله پهلو گرفته است پیش از آنکه موفق به فرار از مهلکه شود در محاصره آتش قرار گیرد و ساعتی بعد بکلی از بین برود.
این اقدام بزرگ در واقع ماحصل تلاش و فداکاری عده قلیلی از مهندسان متعهد بسیجی است که با تدابیر و استعداد فکری و خلاق خود طی یک رشته مطالعات فنی و کارشناسانه آن را به منصه ظهور می رسانند. عملیات فوق چنان تحسین همگان را برمی انگیزد که از یک سو فرماندهی کل سپاه با ارسال پیامی مراتب خرسندی و رضایت خود را از گروه تیم مهندسی اعلام می کند و از سوی دیگر باعث تشدید شور و شعف رزمندگانی می شود که از روی اسکله نظاره گر ذوب شدن اهرمهای فشار دشمن در منطقه خلیج فارس هستند. با این حال سرپرست گروه تیم مهندسی با وارستگی تمام ثمره تلاش و شایستگی های تیم مهندسی را در مقایسه با عملیات رزمندگان در فتح اسکله العمیه بسیار ناچیز اعلام کرده چنین اظهار می دارد :
(آتش گرفتن ) اسکله البکر را واقعا خدا خواست ; نه بنده و نه گروه ما کاری نکرده ایم . بنده هم آن جا وسیله ای بودم که چهار تا پمپ آب را جمع کنم . فکر انجام آن را هم برادر دیگری ارائه داد. ما فقط پشتیبانی کردیم . این کار نسبت به ارزش کار بچه هایی که توی آب شنا کردند و آن طور روی اسکله العمیه آمدند و عراقیها را کشتند و اسیر گرفتند و اسکله را فتح کردند ناچیز است . اقدام آنها واقعا ارزشی دارد که باید در تاریخ ثبت گردد و آن ارزش ایمان است و بهتر است آن را با ارزشهای مهندسی و تدبیرهای مهندسی مقایسه نکنیم و پرده جلوی شفافیت ایمان که خداوند می خواسته این نور را به تمام دنیا نشان دهد. نکشیم . باید دقت کنیم که آنها با همه چیز وداع کرده بودند. غسل شهادت کرده بودند. فکرهایشان را کرده بودند و در ارتباط با خدا آمده بودند.
نتیجه عملیات
تصرف اسکله العمیه و به آتش کشیده شدن اسکله البکر توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران مهمترین شوک نظامی پس از عملیات والفجر 8 برای رژیم بعثی تلقی می شود زیرا این سکوها دو چشم مهم رژیم بعثی در خلیج فارس هستند و با توجه به حوزه محدود مانور عملیات دریایی دشمن در آبراه خورعبدالله که آن هم در تیررس توپخانه ساحل به دریای رزمندگان قرار دارد عملا موضع و روحیه نیروهای ارتش بعثی را در ضعف کامل قرار می دهد.
رزمندگان اسلام سرانجام پس از پشت سرگذاشتن جنگی سخت در حالی که موفق شده اند کلیه دستورات عملیاتی را مطابق پیش بینی طرح مانور عملیات به اتمام رسانند به ساحل خودی باز می گردند درحالی که 63 نفر از افراد دشمن را کشته و بیش از صد نفر را به اسارت در آورده اند و بخشی از تجهیزات مهم و پیشرفته دشمن را به عقب انتقال داده اند.
خوانندگان محترم برای مطالعه جزئیات بیشتر این عملیات می توانند به کتابهای « در تدارک عملیات سرنوشت ساز » « نبرد العمیه » و « تنبیه متجاوز » از انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ مراجعه نمایند.
تهیه و تدوین: روابط عمومی مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ