اسرافیل امیری؛ کارشناس سیاسی وزارت امور خارجه: شورای امنیت سازمان ملل در تاریخ 9/6/85با تصویب قطعنامه 1706بر اعزام نیروهای پاسدار صلح سازمان ملل به جایگزینی نیروهای اتحادیه آفریقا در دارفور مهر تایید زد. این قطعنامه که با اصرار آمریکا و انگلیس و با 12 رای موافق و 3 رای ممتنع روسیه، چین و قطر به تصویب رسید بر پیچیدگی بحران دارفور افزود و دولت سودان را با فشارهای جدید بین المللی مواجه ساخت.
این قطعنامه به شدت از سوی دولت و ملت سودان رد شد و دولت این کشور در مهمترین واکنش اعلام کرد که پشت پرده این قطعنامه هدف شوم دستیابی به حاکمیت سودان قرار داشته و در مخالفت با اعزام نیروهای سازمان ملل در خاک سودان تا مرز درگیری نظامی پیش خواهد رفت. دولت سودان در یک اقدام پیش دستانه علیه قطعنامه 1706از نیروهای اتحادیه آفریقا خواست خاک این کشور را ترک کنند. قطعنامه 1706و مواضع دولت سودان بحران دارفور را وارد فاز جدیدی کرد که پیامدهای آن نتیجه ای جز افزایش خشونت، آوارگی و تنش در منطقه نخواهد داشت. محورهای مرتبط با این اقدام شورای امنیت به شرح زیر است:
1- دولت اسلامگرای سودان با توجه به مواضع خویش طی سال های اخیر در مرکز سیاست های خاورمیانه ای ایالات متحده قرار داشته و آمریکا تلاش کرد برنامه های بازسازی یا دیگرسازی حاکمیت را در قبال این کشور در پیش گیرد. درج نام این کشور در لیست تروریسم از سوی آمریکا، حمله به یک داروخانه در خارطوم به اتهام کمک به تروریست ها توسط آمریکا و دیگر فشارهای جهانی در راستای تغییر رژیم سودان یا تغییر رویکرد سیاسی این کشور اتخاذ شده است.
2- ایالات متحده آمریکا با تمسک به بحران های داخلی این کشور، تلاش های خود را بر تجزیه این کشور متمرکز کرده است. جنگ ??ساله دولت مرکزی سودان با شورشیان جنوب و امضای پیمان صلح با جنوبی ها که ابتکار عمل آن در دستان آمریکا بود، زمینه را برای جدایی جنوب سودان از این کشور مهیا ساخت. هم اینک نیز ایالات متحده در تلاش است تا نسخه جنوب را در دارفور نیز پیاده کند.
3- بحران دارفور می توانست با امضای پیمان صلح بین دولت این کشور و بزرگترین گروه شورشی دارفور در 15/2/85در ابوجا که با مشارکت اتحادیه آفریقا و سازمان ملل به امضا رسید پایان یابد، اما اهداف استعماری آمریکا و انگلیس که به دنبال تسلط بر این منطقه نفت خیز هستند، باعث ناکارآمدی تلاش های صلح آمیز شد. آمریکا و انگلیس به بهانه های بشردوستانه اما با اهداف استعماری و با ابزار شورای امنیت تلاش می کنند این منطقه از سودان را تحت سیطره خویش درمی آورند.
4- گذشته از ذخایر نفت و گاز، سودان از نظر ذخایر اورانیوم یکی از سه کشور اول در دنیا است و از نظر ذخایر مس در میان چهار کشور اول جهان است. این کشور همچنین به دلیل همجواری با دریای سرخ و همسایگی با هفت کشور آفریقایی از موقعیت ژئواستراتژیک ممتازی در منطقه خود بهره می برد که با توجه به همه این دلایل، آمریکا نمی تواند نسبت به سودان بی توجه باشد.
5 دولت آمریکا در آخرین اقدام سه شنبه 14/6/85سندی را تحت عنوان «راهبرد ملی مبارزه با تروریسم» منتشر کرد که در آن کشور سودان به همراه چند کشور دیگر به عنوان کشورهای حامی تروریسم معرفی و روش های کوتاه مدت و درازمدت مبارزه با آنها نیز اعلام شده است. در حال حاضر بحران دارفور بهترین و مهمترین مستمسک برای ایالات متحده است تا به اهداف خویش در سودان دست یابد.
6 قطعنامه 1706زمینه را برای حضور بیش از 20هزار نیروی نظامی و پلیسی سازمان ملل در دارفور هموار می سازد. به نظر می رسد آمریکایی ها این بار در جست وجوی اعزام نیرویی شبیه به نیروهای اعزامی به کوزوو هستند که براساس این سناریو ترکیبی از نیروهای ناتو و سازمان ملل در غرب دارفور مستقر شده و این منطقه همچون کوزوو به طور مستقیم توسط سازمان ملل اداره خواهد شد. چنین اقدامی می تواند به جدایی دارفور از سودان منجر شود.
7 آمریکا قبلا به سودان نسبت به عدم پذیرش حضور نیروهای سازمان ملل در دارفور هشدار داد. ایالات متحده اعلام کرد در صورت عدم اجرای خواسته های بین المللی توسط سودان پرونده نقض حقوق بشر این کشور در دارفور به دادگاه جنایات جنگی بین المللی ارجاع و تحریم هایی نیز علیه این کشور وضع خواهد شد.
8 مهمترین دلایل مخالفت دولت سودان با اعزام نیروهای سازمان ملل به دارفور 1 ترس این کشور از پیامدهای ارجاع پرونده دارفور به دادگاه جنایات جنگی بین المللی است لذا مقامات این کشور تلاش می کنند تا از کشورهای غربی در این خصوص تضمین هایی را دریافت کنند. 2 ترس این کشور از تفکیک در درون حاکمیت سودان است. 3مخدوش شدن اجرای مفاد پیمان صلح در جنوب و دارفور.
9 هم اینک دولت مرکزی سودان به شدت تحت فشار سازمان ملل و دیگر سازمان های حقوق بشری به منظور پذیرش قطعنامه 1706و حضور نیروهای سازمان ملل در خاک خود است. این موضع سودان می تواند پیامدهای خطرناکی هم برای دارفور و هم برای حکومت این کشور داشته باشد. با عنایت به اینکه دولت سودان حضور نیروهای سازمان ملل در دارفور را نقض حاکمیت ملی و نوعی استعمار جدید اعلام و افکار عمومی سودان را نیز علیه این حضور بسیج کرد، عقب نشینی از این مواضع مستلزم تحمل فشارهای زیاد داخلی و خارجی است.
10 برخی آگاهان به مسائل سودان بر این باورند که دولت سودان همانند بحران جنوب که در نتیجه فشارهای جهانی مجبور به تن دادن به خواسته های غرب شد در بحران دارفور نیز در یک فرصت مناسب تسلیم خواهد شد و آن زمانی است که تضمین هایی از غرب پیرامون عدم ارجاع پرونده دارفور به دادگاه جنایات جنگی بین المللی و خدشه وارد نشدن به صلح جنوب و صلح دارفور دریافت کند.