25 کشور اروپایی به خاویر سولانا ماموریت دادهاند تا نظر نهایی ایران را در مورد بسته پیشنهادی غرب مشخص کند. به همین مناسبت وی 14 شهریورماه به تهران سفر خواهد کرد تا با علی لاریجانی مسئول پرونده هستهای ایران ملاقات کند. دیدار سولانا و لاریجانی از این منظر آخرین گام به شمار خواهد رفت. آنجلا مرکل صدراعظم آلمان نیز با اظهار تاسف از اینکه ایران توجهی به ضربالاجل سازمان ملل برای توقف غنیسازی نکرده از تلاش برای ادامه مذاکرات سخن گفته است. مرکل گفته است بیاعتنایی مقامات تهران به قیمت آسیب به مردم ایران تمام خواهد شد. جورج بوش، رئیسجمهور آمریکا نیز طی روزهای گذشته ایران را تهدید کرد که هزینه بیتوجهی به قطعنامه شورای امنیت و عدم توقف غنیسازی را خواهد پرداخت. کوفی عنان در تهران گفته است تمام تلاش خود را میکند که مساله هستهای ایران بدون رویارویی حل شود. هاشمی رفسنجانی نیز تاکید کرده است که ایران در چارچوب قرارداد "انپیتی" به برنامه هستهای خود نگاه میکند. هاشمی همچنین تاکید کرده که ایران آماده مذاکره است.
کوفی عنان گفته است در تهران تلاش خواهد کرد برای اجرایی شدن قطعنامه 1701 آتشبس در لبنان راهی بیاید. با این وجود کارشناسان معتقدند که مساله هستهای مهمترین بحث وی با مقامات ایرانی خواهد بود. زیرا به گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی ایران نه تنها غنیسازی اورانیوم را متوقف نکرده بلکه در حال توسعه ظرفیتهای خود نیز هست. این در حالی است که مقاومت جدی روسیه و چین چشمانداز تحریم را در شورای امنیت سازمان ملل با تاریکی مواجه کرده است. برخی کشورهای اروپایی نیز معتقدند هنوز زمان تحریم فرا نرسیده است. رییس دورهای اتحادیه اروپا و وزیر امور خارجه فنلاند نسبت به تصمیم زود هنگام برای تحریم اقتصادی و سایر تحریمها علیه ایران هشدار داد. ارکی تومیوجا گفته است که دیپلماسی مسیر شماره یک پرونده هستهای ایران به شمار میرود: "اکنون زمان و مکان آن نیست که جامعه بینالمللی با تحریم علیه برنامه غنیسازی اورانیوم ایران به این کشور آسیب برساند. "به گفته وی برای کنترل بلند پروازیهای تهران هنوز باید با مقامات ایران مذاکره کرد."
غلامعلی حداد عادل رییس مجلس شورای اسلامی نیز در آستانه سفر کوفی عنان گفته است آمریکا انرژی هستهای را بهانهای برای فشار به ایران قرار داده است و به همین جهت مردم ایران باید نشان دهند در دفاع از حق مسلم خود همزبان و همدل هستند و عقبنشینی نمیکنند. وی تهدید کرده که "به هر اندازهای که بخواهند از طریق شورای امنیت ایران را از حقوق مسلم در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای محروم کنند مجلس به همان اندازه دولت را مکلف خواهد کرد تا همکاری خود را با آژانس کمتر کند." به گفته وی ایران در صورتی آماده همکاری با آژانس خواهد بود که بداند حقش در آژانس بینالمللی داده میشود و اگر عضویتش سودی نداشته باشد دلیلی برای ادامه همکاری نخواهد دید. محمد البرادعی روز پنجشنبه در گزارش خود به شورای امنیت اعلام کرد ایران غنیسازی اورانیوم را ادامه داده است. در گزارش آژانس آمده که بازرسان در نیمه ماه گذشته میلادی آثاری از اورانیوم بسیار غنی شده را در محمولهای در تاسیسات انبار زباله هستهای کرج یافتهاند.
شورای امنیت در 31 ژوئیه 2006 در قطعنامه 1696 از مدیر کل درخواست کرد تا در تاریخ 31 ماه اگوست گزارشی درباره اینکه آیا ایران تعلیقی کامل و پایدار بر فعالیتهای ذکر شده در قطعنامه را اعمال کرده است یا خیر، به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی و به موازات آن به شورای امنیت سازمان ملل ارایه بدهد تا مورد بررسی قرار گیرد. به گزارش رویتر آنچه توسط آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتشر شده نشاندهنده این است که ایران غنیسازی اورانیوم را طی هفتههای گذشته از سر گرفته و عدم همکاری ایران، تحقیقات آژانس را با مانع مواجه کرده است. ایران همچنین به برخی سئوالات آژانس پاسخ نداده و یا شفافیت لازم را از خود ابراز نداشته است. به همین جهت یکی از مقامات بلندپایه آژانس اعلام کرد که هیچ پیشرفتی در مسایل باقی مانده حاصل نشده است و همگی اعضا از نتایج تحقیقات ناراضی هستند: "هیچ پیشرفت اساسی در خصوص ماهیت این برنامه به دست نیامده است و اکنون ما یک مساله آلودگی جدید اورانیوم بسیار غنی شده را داریم." وی البته تصریح کرد که بازرسان هیچ مدرک قابل توجهی نیز به دست نیاوردهاند که نشان دهد برنامه ایران نظامی است.
آسوشیتدپرس نیز به نقل از گزارش محمد البرادعی نوشت سه سال تحقیق آژانس قادر به اثبات ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران نیست و علت هم عدم همکاری ایران است. یافتههای جدید در خصوص ذرات اورانیوم بسیار غنیسازی شده در یک دانشگاه فنی ایران، تصمیم دولت ایران برای قطع دسترسی آژانس به نمودارهای مشکوک، ممنوعیت موقت بازرسان از دسترسی به یک تاسیسات زیرزمینی و تاخیر در اعطای ویزای چند سفره برای بازرسان آژانس از جمله محورهای مهم گزارش دبیر کل آژانس به شمار میرود. با این وجود علیاصغر سلطانیه، سفیر ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد گزارش محمد البرادعی سند خوبی است که بار دیگر ثابت میکند تمام فعالیتهای هستهای ایران ماهیتی صلحآمیز دارد. سلطانیه به شبکه خبری "سیانان" گفت: "این سند خوبی است تا بار دیگر ثابت کند که تمام فعالیتهای هستهای ما دارای ماهیتی منحصراً صلحآمیز است و انحرافی در برنامههای هستهای ایران وجود ندارد."
سلطانیه در خصوص درخواست شورای امنیت برای تعلیق غنیسازی از سوی ایران و اظهارات "نیکلاس برنز"، معاون وزیر خارجه آمریکا در این باره که ایران در این خصوص منزوی است و تهران باید هزینههای این رویه را بپردازد، نیز اظهار داشت: "ایران به هیچ وجه منزوی نشده است و میخواهم به شما یادآوری کنم که 114 عضو اعضای جنبش غیرمتعهدها از ما حمایت میکنند و این به معنی تمام جهان است. ... نمیدانم برخی از اعضا در شورای حکام مانند آمریکا و چند عضو از اروپا و تمام اعضای شورای امنیت به منزله جامعه بینالمللی تلقی میشوند یا خیر. "وی افزود شورای امنیت توجیه قانونی برای اعمال فشار ندارد و نباید به عنوان ابزاری برای فشار بر دیگران استفاده شود. از سوی دیگر جان بولتون نماینده آمریکا در سازمان ملل تاکید کرد که بیتوجهی ایران به قطعنامه شورای امنیت نشان میدهد ایران به دنبال ساخت سلاحهای هستهای است. به گفته وی ایران هیچ نشانهای از تعلیق غنیسازی ارایه نکرده است. با این وجود به گفته بولتون، شورای امنیت تا پس از دیدار لاریجانی و خاویر سولانا رییس کمیته اتحادیه اروپا صبر خواهد کرد.
بدین ترتیب آخرین تلاشهای دیپلماتیک پیش از جلسه اعضای شورای امنیت سازمان ملل در حال انجام است، تا مساله هستهای ایران به نحوی به جای رفتن به سوی تحریم با توافق کشورهای اروپایی، آمریکا و ایران سمت و سوی دیگری پیدا کند. دیدار لاریجانی و سولانا در تهران مشخص خواهد کرد که چنین مذاکراتی تا چه حد میتواند مسیر پرونده هستهای ایران را از حالت بحرانی به حالت عادی برگرداند.