یاپ دهوپ شفر، دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) هفته گذشته در دیداری با وزرای دفاع کشورهای عضو سازمان در اسلوونی، افزایش نیروهای امنیتی و تحت کنتزل این سازمان در افغانستان را اعلام کرد. در این اعلامیه گفته شد که در آخرین مرحله از برنامه ریزی عملیات نظامی-امنیتی ناتو در افغانستان که روز پنج شنبه، 13 مهر آغاز شد، دوازده واحد بازسازی منطقه ای (پی-آر-تی) دیگرنیز تحت کنترل نیروهای یاری در امنیت (آیساف) درآمده و جمع این گروه ها به 25 واحد افزایش داده خواهد شد.
از نکات قابل توجه این اعلامیه، موافقت دونالد رامسفلد، وزیر دفاع آمریکا با قرار گرفتن بیش از 12 هزار پرسنل نظامی آمریکایی زیر فرمان ناتو و کمک به برقراری امنیت در شرق و جنوب افغانستان است. با ادغام تمامی نیروهای فعال در افغانستان، سازمان ناتو مسئول قوایی 33 هزار نفره خواهد بود که این بزرگترین عملیات نظامی در تاریخ این سازمان است. در این رابطه ژنرال جیمز جونز، فرمانده عالی ناتو در جلسه ای با حضور اعضای شورای روابط خارجی در شهر واشنگتن گفت؛ موفقیت در افغانستان وابسته به عملیات نظامی نخواهد بود. معیار موفقیت ما در این کشور، افزایش حجم بازسازی در مدت زمانی کوتاهتر از آنچه تا به حال انجام گرفته، است. با اجرای مرحله آخر گسترش کنترل نیروهای نظامی و بازسازی در افغانستان، تمامی مناطق کشور زیر پوشش سازمان ناتو وتحت فرمان دیوید ریچاردزانگلیسی، فرمانده آیساف و رهبری ژنرال جونز قرار خواهد گرفت. با وجود حضور نیروهای بیش از 35 کشور در افغانستان، فرمانده عالی نیروهای ناتو با اشاره به مشکلات امنیتی به خصوص در شرق و جنوب افغانستان اظهار امیدواری کرد کشورهای اروپایی قادر خواهند بود که حدود 2000 تا 2500 پرسنل نظامی اضافی را تا قبل از شروع فصل زمستان برای تسریع در بازسازی کشور تامین کنند. ژنرال جونز ضمن اعتراف به کندی بیش از انتظار پیشرفت در افغانستان گفت؛ اگر بخواهیم پیشرفتی چشمگیر(در افغانستان) داشته باشیم، می بایست که به سه ستون اساسی این جامعه توجهی خاص نشان بدهیم. ما باید در مقابله با قاچاق مواد مخدر و فرهنگ تولید و تهیه آن توسط شهروندان افغان موثر تر عمل کنیم و برنامه ای بهتر به اجرا بگذاریم. او در ادامه گفت؛ درآمد حاصله از مواد مخدر نه تنها حامی مالی یاغیان، شورشگران و اعضای طالبان که بارورفرهنگ رشوه خواری و منبع اصلی چالش های امنیتی و بازسازی است. یک کشاورز تخم خشخاش، درآمد چندانی نسبت به درآمد قاچاقچیان عمده ندارد، اما هرچه هست، درآمدی است ثابت و متواتر. در ضمن نباید از فشار و تهدید باندهای قاچاق چشم پوشید و اگر امنیت این کشاورزان تامین نشود، بالاجبار در مقابل این اوباش سر تعظیم فرود خواهند آورد. ژنرال جونز با اشاره به دو ستون دیگر برای استواری جامعه افغان گفت؛ اصلاحات در قوه قضائیه و نیروهای انتظامی برای برقراری امنیت و تضمین عدالت از واجبات است. رشوه خواری در هر دو نهاد عملاً باعث بی لیاقتی آنها در کسب اعتماد شهروندان شده است البته مشکل اساسی دستمزد کم پلیس و دادستان هاست و نه رغبت آنان به رشوه خواری. یکی از دوستان افغان به من گفت که اگر قادر بودیم به دادستان هایمان حقوقی معادل 350 دلار در ماه بدهیم اکثر آنها با کمال میل از رشوه گیری دست بر خواهند داشت. ژنرال جونز در پایان تاکید کرد که برقراری امنیت و بازسازی جنوب افغانستان برای بازسازی تمامی کشور از اهمیت خاصی برخوردار است و به همین دلیل بیش از 9 هزار از سربازان ناتو در آن منطقه مستقر خواهند بود.
در بخش سوال و جواب این نشست از فرمانده عالی ناتو سوال شد که پس از گذشت نزدیک به پنج سال از اشغال افغانستان، افزایش حملات طالبان و شورشیان ـ تا حدی که امسال نیرو های متحدین بیش از هر سال دیگر تلفات داده اند ـ، ناامنی در بسیاری از مناطق کشور، افزایش 52 درصدی تولید مواد مخدر- که شامل حال بیش از 2 میلیون کشاورز تخم خشخاش می شود- و دیگر مشکلات را چگونه توجیح می کند؟ این پرسش کننده در ادامه سوال خود گفت؛ قرار بود که بازسازی افغانستان نمونه مثبتی از کمک غرب به یک کشور شکست خورده و از هم پاشیده باشد. پس چه شد؟ آیا عجله در حمله به عراق و مشکلات ناشی از اشغال آن کشور باعث جلوگیری از موفقیت ما در افغانستان بوده است؟
ژنرال جونز در پاسخ گفت؛ اولاً نباید فراموش کنیم که در طول این مدت موفقیت هایی را هم داشته ایم. تعداد بسیار زیادی از افغان ها قادر بودند که در دو وعده از انتخابات عمده، یکی برای ریاست جمهوری و دیگری برای انتخابات پارلمانی شرکت کنند. بیش از شش میلیون دانش آموز در مدارس کشور در حال تحصیل هستند که 2 میلیون از این تعداد دختر هستند. جاده های زیادی در سراسر کشور بازسازی شده اند تا رفت و آمد و پخش محصولات مورد نیاز جامعه روانتر شود. او در ادامه گفت؛ در ضمن مایلم که به پیشرفت ارتش ملی افغانستان نیز اشاره کنم. در عملیات اخیر که تحت عنوان عملیات مدوسا در جنوب افغانستان انجام گرفت و طی آن بین 1000 تا 1500 عضو طالبان کشته شدند، ارتش افغانستان که دست پرورده نیروی ائتلاف است، بخشی از قوای شش هزار نفره ناتو را تشکیل و نشان داد که پیشرفتی قابل تمجید داشته است. ژنرال جونز با اشاره به مسئولیت دیگر کشورها در رابطه با عملیات افغانستان، گفت؛ مسئولیت متحدین ما فقط در افغانستان خلاصه نمی شود. 95 درصد از مواد مخدر استعمال شده در خیابان های اروپا در افغانستان تولید می شود. اگر این کشورها قوانین سخت تری را برای مقابله با استفاده از مواد مخدر به اجرا بگذارند، سود کشت خشخاش و قاچاق این مواد هم به همان نسبت کاهش می یابد.