عباس حاتمی
مجلس خبرگان رهبری از جایگاه بالایی در نظام سیاسی ایران برخوردار است. نمایندگان محترم مجلس خبرگان رهبری به مدت 8 سال انتخاب میشوند و مسوولیت انتخاب رهبر، ارزیابی عملکرد رهبری و نظارت بر نهادهای زیر نظر رهبری را بر عهده دارند. مقام معظم رهبری بالاترین مقام سیاسی در ایران است چرا که رهبری مسوولیت تعیین سیاستهای کلی نظام و نظارت بر قوای سه گانه را نیز بر عهده دارند. علاوه بر آن انتصاب رئیس قوه قضائیه، انتخاب 6 عضو فقیه شورای نگهبان، انتصاب رئیس سازمان صدا و سیما، انتخاب اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، انتصاب امامان جمعه، فرماندهان نظامی ارتش و سپاه، رئیس کمیته امداد امام خمینی (ره) و بنیاد جانبازان با مقام معظم رهبری است. ایشان حتی در دانشگاهها و برخی وزارتخانهها نمایندگانی دارند و سازمانهای مذهبی مثل سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی زیر نظر ایشان هستند.
بنابراین حوزه اختیارات رهبری در ایران بسیار گسترده بوده و ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، دینی، بینالمللی، حقوقی، نظامی و رسانهای را شامل میشود به طوری که بخش مهمی از اختیارات حکومت مستقیما یا غیرمستقیم زیر نظر رهبری است. با توجه به اینکه مقام معظم رهبری با این حجم از اختیارات توسط نمایندگان مجلس خبرگان رهبری انتخاب میگردند امکان ورود متخصصان رشتههای مختلف مثل اقتصاددانان، نظامیان، حقوقدانان، متخصصین جامعه شناسی و اساتید علوم سیاسی به مجلس خبرگان رهبری امری کاملا منطقی بوده و باعث تقویت علمی و کارشناسی مجلس خبرگان میگردد تا نمایندگان متخصص در کنار نمایندگان روحانی در تشخیص شایستگیهای رهبری و نظارت بر عملکرد نهادهای رهبری دقت بایسته به عمل آورند و بر اساس شاخصهای علمی و کارشناسی اقدام کنند. مجلس خبرگان رهبری وظایف سنگینی بر عهده دارد و لازم است به لحاظ سیاسی و علمی تقویت شود تا ضمن ارتقای درجه مشروعیت نظام، فرآیند تصمیمگیری در مجلس را کیفیتر کند. در عصر کنونی روشهای ریش سفیدی و شیخوخیت باعث ائتلاف منابع مالی شده و فرصتهای پیش رو را از بین میبرد. علاوه بر موارد فوق دلایل دیگری برای حضور متخصصان و خبرگان غیر روحانی در مجلس خبرگان رهبری وجود دارد که در سلسله مقالات مدیر مسوول مردمسالاری در گذشته به تفصیل بیان شده است.
شکی نیست وقتی که به زنان و متخصصان غیرروحانی اجازه ورود به مجلس خبرگان داده نمیشود آنان احساس میکنند که گویا شهروند درجه 2 هستند.
از سوی دیگر هم اکنون در ایران بیش از 10 میلیون نفر فارغالتحصیل دانشگاهی داریم که عدم استفاده از دانش و تخصص آنان باعث رکود اقتصادی و عقب ماندگی امور و عدم پیشرفت کشور میگردد. برای توسعه همه جانبه کشور باید به تمامی متخصصان و با گرایشات سیاسی مختلف اجازه مشارکت سیاسی داده شود، بهترین متخصصان و نخبگان دنیا ایرانی هستند بیشک عدم استفاده صحیح از آنان نادیده گرفتن آرمانهای نظام و نسلهای آینده است.
از همه مهمتر با توجه به اینکه فرهنگ دمکراسی، گفتمان غالب در جهان است ممانعت از ورود متخصصان و زنان به ساختار قدرت، باعث تبلیغات منفی علیه نظام میشود و بهانهای برای بیگانگان جهت دخالت در امور داخلی ایران را فراهم میسازد لذا انتخابات آزاد و دمکراتیک با حضور متخصصان غیرمجتهد تضمین کننده امنیت ملی است.
این نکته را نیز باید گوشزد کرد که تخصصگرایی، دانایی محوری و عقلگرایی مهمترین عامل توسعه و پیشرفت جوامع هستند. نباید با اعمال محدودیتهای مختلف، شرکت نخبگان و متخصصان را در کشور نادیده گرفت. متخصصان انتظار دارند در تمامی زمینهها از جمله در زمینههای سیاسی نیز نگاه علمی به مسائل داشته باشند لذا به کارگیری نخبگان غیرمجتهد در مجلس خبرگان رهبری باعث کارشناسیتر شدن سیاستهای نظام میشود و دانایی محوری را تقویت مینماید.