پس از آنکه خبر دستیابی ایران به چرخه سوخت هستهای اعلام شد برخی از فعالان سیاسی در سخنان و نوشتههای خود تاکید کردند نباید گامهایی را که در گذشته در جهت دستیابی به این تکنولوژی برداشته شده به دست فراموشی سپرد.
لذا از خاتمی و هاشمی به عنوان کسانی که در دولتهای آنان این دانش پیریزی و دنبال شد سخن به میان آوردند و تاکید کردند مناسب بود که رئیسجمهور و یا دیگرانی که امروز روبان قرمز را پاره میکنند از روسای جمهوری پیشین نیز یادی میکردند. بر این نظر انتقادی وارد است. جدا از تلاشهایی که میرحسین موسوی، هاشمی رفسنجانی، سیدمحمد خاتمی و دولتمردان آنان در بدترین شرایط برای حفظ و تکامل چرخه سوخت هستهای و دستیابی به آن انجام دادند باید متذکر شد که آنان به روشهای در پیش گرفته دولت کنونی در خصوص انرژی هستهای انتقادات بسیار داشته و در محافل و مجالس اظهارات انتقادی خود را کم و بیش بیان میکنند تا خط خود را از دولت کنونی حداقل در اجرای برنامهها متمایز کرده باشند.
سیدمحمد خاتمی و هاشمی رفسنجانی چندین بار به صراحت از به کارگیری عقلانیت در پرونده هستهای سخن گفتند و در مصاحبههای خود خواستار آن بودند که مسوولان کنونی پرونده و دولت درایت به خرج دهند.
در تمام طول این مدت، البته همه بر یک نکته تاکید داشتند و آن اینکه انرژی هستهای برای مصارف صلحآمیز حق مسلم ایرانیان است.
اما اعتقاد مدیران پیشین بر این بود که در این شرایط باید برای آن که فضای ملتهب کنونی فروکش کند تعلیقها را ادامه بدهیم و مذاکرات را در پیش بگیریم.
حتی جبهه مشارکت به عنوان یک حزب سیاسی که پیش از این در دولت و حاکمیت نقش عمدهای را ایفا میکرد در بیانیه انتقادی خود خواستار تعطیلی کامل فعالیتهای هستهای شد.
در این میان تلاش مدیران کنونی و گذشته همچون دو خط موازی بر این بود که با یک دیگر هیچ گاه نقطه تلاقی پیدا نکنند.
هر دو تلاش میکردند از دیگری متمایز باشند.
دولت کنونی و هواداران به صراحت از تیم گذشته انتقاد میکرد و تعلیق و مذاکرات دو ساله را زیر سوال میبرد. مدیران و مسوولان پیشین نیز بر این باور بوده و هستند که حرکات رادیکالی و افراطی جز آن که کشور را دچار چالشهای بسیار و سخت کند حاصل دیگری ندارد. این رویارویی سرد ادامه پیدا کرد تا روزی که قرار شد خبر خوش هستهای اعلام شود.
در این شرایط نیز علیرغم آن که از دو سه روز گذشته اعلام شده بود قرار است رئیس جمهور در شهر مشهد در حضور سفرای کشورهای مختلف مقامات لشگری و کشوری خبر خوش را اعلام کند هاشمی رفسنجانی قبل از عزیمت به کشور سوریه و در گفتگو با خبرگزاری کویت خبر خوش را اعلام کرد. او حتی جزئیات این خبر را نیز ارائه کرد.
به گونهای که محمود احمدینژاد در ساعت 20 همان روز دیگر سخنی برای گفتن نداشت و تنها به این جمله که ایران به جمع 8 کشور هستهای جهان پیوست و توانست به چرخه سوخت هستهای دست یابد اکتفا کرد.
سخنان هاشمی رفسنجانی و اظهارات بعدی که از سوی سیدمحمد خاتمی در حاشیه دیدار با خانواده خبرگزاری که در حادثه سقوط هواپیما جان باخته بود، بیان شد و تاکید دوباره بر عقلانیت حرکت دیگری بود که بیان آشکارا از مدیران کنونی میخواستند در هنگام ورود البرادعی به کشور درایت به خرج داده شود.
هاشمی به صراحت در سوریه گفت: هنگامی که البرادعی به ایران برود با اتفاقات جدیدی روبرو میشود و امیدوارم مسئولان ایرانی درایت به خرج دهند. خاتمی نیز ابراز امیدواری کرد از این پس.... با هوشیاری و با استفاده از فرصتهای موجود... واقعبینانه در مسیر تفاهم و دفع عوامل تهدید قدم برداشته شود. پس نباید امروز امری را که مخالف وقوع آن بودیم به نام خود مصادره کنیم یا بخواهیم که نامی نیز به نیکی از ما ببرند.
اگر ایمان دولتمردان پیشین بر این است که راه رفته کنونی اشتباه است. باید اکنون نیز بر آن عقیده استوار باشند. ولو آن که دستاوردها به نام دیگری ثبت شود. اگر رویه گذشته پیش گرفته میشد امروز همچنان در تعلیق بودیم و دستیابی به چرخه سوخت هستهای همچنان ناممکن مینمود. موسوی، خاتمی و هاشمی و دیگر بزرگان و مسوولان تلاش بسیار از خود نشان دادند و این ستودنی است اما روش آنان متفاوت از روش کنونی بود. بر همین اصل، اگر بر فرض محال فردا آمریکا به دلیل دستیابی ایران به چرخه سوخت هستهای اعلام کند که قصد تعرض به ایران را دارد آیا مردان گلهمند از این که دولتهای آنان نیز در این باجخواهی از ایران نقشآفرین بودند سخن میگویند؟
لذا اگر باور بر این است که راه کنونی اشتباه است و در محافل و مجالس از آن نیز انتقاد میشود چرا باید به هنگام موفقیتها سخن سرداد که "ما هم بودیم". باید واقعیات را گفت.
نمیتوان در مقاطع مختلف پی در پی انتقاد کرد اما به هنگام یک موفقیت و دستاورد تذکر داد و به یاد آورد که "ما" نیز نقشی در این میان داشتهایم.
اما برعکس اگر بر این موفقیتها میتوان صحه گذاشت و راه را ستود نباید مرتبا لب به اعتراض گشود و خرده گرفت که باید مسئولان پرونده عقلانیت به خرج دهند.