مساله سند "وفاق ملی" و یا "سند اسیران فلسطینی طی چند روز اخیر با مخالفتها و موافقتهای گستردهای روبرو شده است. به گزارش خبرگزاری قدس (قدسنا) این سند که از سوی اسیران فلسطینی در بند رژیم صهیونیستی تهیه شده، به طور ضمنی بر تشکیل دو کشور مستقل فلسطینی و اسراییلی در کنار یکدیگر تاکید دارد؛ مسالهای که حماس و دولتش با آن مخالف است و همین امر باعث شده که "محمود عباس" (ابومازن) رییس تشکیلات خودگردان فلسطین تصمیم به اجرای همهپرسی در این باره گرفته و روز 26 جولای (چهارم مرداد) را تاریخ برگزاری این همهپرسی اعلام کند. پایگاه اینترنتی "فلسطین الیوم" با انتشار گزارشی درباره مواضع گروههای مختلف فلسطینی درباره "سند اسیران فلسطینی" نقاط مورد توافق و بندهای مورد اختلاف گروههای فلسطینی را بیان کرده است. طرفهای گفتگو در فلسطین 15 بند از 18 بند سند یادشده را پذیرفتهاند و تنها در مورد 3 بند آن اختلافنظر دارند که گفته میشود این 3 بند مربوط به مسئله سازمان آزادی بخش فلسطین (ساف)، مقاومت و متمرکز کردن مقاومت در اراضی اشغالی سال 1967 است. در این گزارش علل شتاب گروهها در توافق بر سر 15 بند این سند و مواضع گروههای مختلف فلسطینی در مورد همهپرسی درباره این سند که قرار است در صورت عدم دستیابی گروههای به توافق در مورد آن و به دستور ابومازن اجرا شود، بیان شده است.
جهاد اسلامی:
"خضر حبیب" سخنگوی جنبش جهاد اسلامی درباره موضوعات این گفتگو میگوید: درباره اکثر بندهای سند اسیران با انجام اصلاحات و تغییرات اندک در برخی بندها توافقاتی صورت گرفته است. وی میگوید: جهاد اسلامی خارج از این توافقنامه خواهد بود زیرا موضوعات آن با اصول جهاد اسلامی و ایدئولوژی فکری و دینی آن تناقض دارد. وی گفت: جهاد اسلامی از همان ابتدا اعلام کرد که سند اسرا مجالی برای گفتگوی گروههای فلسطینی است اما شایسته نیست که به عنوان سند مورد توافق قرار گیرد. وی میگوید: موضعگیری ما در این باره روشن است و ما از طریق رسانههای گروهی آنرا اعلام خواهیم کرد. خضر حبیب در مورد همهپرسی نیز گفت: مسئله همهپرسی در صورت توافق گروهها بر سر سند، منتفی است.
حماس:
جنبش حماس اعلام کرده است که گفتگوها در فضای مناسب و مثبتی در حال انجام است و کلیه طرفهای گفتگو در رسیدن به نتایج مثبت و توافق ملی خلوص نیت دارند. "خلیل ابوالحیه" نماینده جنبش حماس در کمیته گفتگو میگوید: مرحله زیادی از گفتگوها را پشت سر گذاشتهایم و بسیاری از مسائل و بندهای وارده در این سند مورد توافق واقع شده است، شرکتکنندگان در این گفتگو اکنون در مرحله پایانی هستند و پیشبینی میشود که تا چند روز آینده توافق نهائی در این باره به عمل آید. وی میگوید: دیدارهائی بین حماس و فتح، حماس و جهاد اسلامی و دیدارهای چندجانبه بین گروههای مختلف فلسطینی در حال انجام است و در نهایت نتایج این گفتگو به مسئولان مربوطه جهت اتخاذ تصمیم نهائی ارائه خواهد شد. وی همچنین درباره دیدگاه حماس در رابطه با مشروعیت طرحهای عربی و بینالمللی میگوید: در اعلامیه نهائی، موضعگیری روشنی درباره کلیه مسائل مطرح خواهد شد. وی گفت: نظارت ابومازن رئیس تشکیلات خودگردان، "اسماعیل هنیه" نخست وزیر "عزیز الدویک" رئیس مجلس قانونگذاری فلسطین بر این گفتوگوها، امید به پیشرفت این گفتوگوها را دو چندان کرده است.
جبهه خلق برای آزادی فلسطین:
"جمیل مجدلاوی" عضو دفتر سیاسی جبهه خلق برای آزادی فلسطین میگوید: تقریبا در مورد تمامی بندها توافق به عمل آمده است و موارد اختلاف به بندهای مربوط به سازمان آزادی بخش فلسطین و مقاومت اختصاص دارد که در مورد اینها نیز اختلافی در اصل و جوهره آن وجود ندارد بله در ساختار و جملهبندی آن است که میتوان با تغییراتی در مورد آن به توافق رسید. وی همچنین با رد هرگونه دستیابی به راهحل نهائی میگوید: در این مرحله ما تنها در مورد برنامه مبارزه ملی فلسطین سخن میگوئیم و مسائل مربوط به راهحل نهائی مطرح نیست. وی همچنین در رابطه با بند مربوط به مقاومت گفت: همه گروهها بر اصل مبارزه از جمله مقاومت توافق دارند، برخیها با بند مربوط به تمرکز مقاومت در اراضی اشغالی سال 1967 موافق هستند و برخیها نیز معتقدند که مقاومت حق ملت فلسطین است و میتوان مقاومت در برابر اشغالگری را به این بند اضافه کرد بر این اساس کلیه گروهها مختارند دیدگاه خود را در مورد این بند وارد کنند.
فتح:
"ابراهیم ابوالنجا" نماینده جنبش فتح در گفتوگوهای مربوط به سند یاد شده، میگوید: طرفهای گفتوگو بخش بزرگی از مراحل گفتوگو را پشت سر گذاشتهاند، اختلاف اساسی در مورد 3 بند باقی مانده وجود ندارد، آنچه که هست اختلاف دیدگاههاست. وی در مورد جزئیات 3 بند مورد اختلاف توضیحی نداد اما گفت که تا اواخر هفته جاری نتایج توافقنامه اعلام خواهد شد و جنبش بزرگ ملی به همین مناسبت برپا میشود.
منافع فتح و حماس:
خضر حبیب درباره علل و عوامل تسریع در رسیدن به توافقنامه میگوید: وجود قصد و نیت قبلی طرفها بویژه فتح و حماس از جمله دلایل این امر بوده است، مصلحت فتح در این برنامه است زیرا این برنامه همان برنامه سازمان آزادیبخش فلسطین است که فتح از همان ابتدا سعی داشت آنرا تحمیل کند، حماس نیز به دلیل فائق آمدن بر مشکلات و شکست محاصره حکومت و ملت فلسطین در قبول این سند شتاب به خرج داد. جمیل مجدلاوی میگوید: سند اسرا از همان ابتدا مجال مناسبی برای دستیابی به توافق بود: ما از همان ابتدای ارائه سند اسرا گفتیم که اختلافات در مورد متون آن است. این سند، سندی نیست که نتوان در مورد آن به وجوه مشترک رسید و بارها تکرار کردیم که میتوان در مورد آن به توافق رسید اما موضع ما در مورد مسئله همهپرسی منفی است، ما از همان ابتدا هم گفتیم که نباید در مورد این سند اختلاف به وجود آید.