آمریکا از کشورهای عربی و اسلامی کمک بگیرد

سیدمحمد خاتمی در گفت‌وگو با مجله تایم به مسایل مختلف بین المللی و منطقه ای پاسخ داد. متن کامل گفت‌وگوی خاتمی، با مجله تایم به شرح زیر است:
* این نخست سفر شما به واشنگتن است. نظرتان درباره این کشور که شیطان بزرگ خوانده شده است چیست؟
** من هرگز نمی گویم شیطان بزرگ؛ اما واقعا متاسف می شوم هنگامی که ایران محور شرارت نامیده می شود؛ حتی امام خمینی(ره) که این عبارت از ایشان است به سیاست های آمریکا اشاره داشتند، نه مردم آمریکا یا خود آمریکا که کشوری بزرگ و پهناور است.
* آیا شما تشکیل دو کشور برای حل مساله فلسطین و اسراییل را می پذیرید؟ آیا دولت ایران نیز آن را می پذیرد؟
** مخالفت من با اسراییل مساله ای اخلاقی است؛ راه حل صلح آمیز برای مساله فلسطین شناسایی حقوق فلسطینیان است. این تنها راه ایجاد صلح پایدار در منطقه است.
* و ایجاد کشوری فلسطینی در کنار اسراییل؟
** بله.
* جانشین شما آقای محمود احمدی نژاد می گوید که هولوکاست واقعیت ندارد، آن را چگونه تشریح می کنید؟
** شخصا معتقدم که وی وجود هولوکاست را انکار نکرده است، هولوکاست جنایت نازیسم است؛ اما ممکن است که هولوکاست که واقعیتی مطلق و واقعیتی تاریخی است، مورد سوء استفاده قرار گیرد. به هرحال هولوکاست نباید بهانه ای برای سرکوب حقوق فلسطینی ها قرار گیرد.
* بروس لاینگن، یک دیپلمات بلند پایه آمریکایی بود که سال 1358 در ایران به گروگان گرفته شد و وی علنا در ارتباط با سفر شما به آمریکا این پرسش را مطرح کرده است که دولت ایران چه دینی به گروگان های آمریکایی دارد؟
** ضمن این که او از پول سخن نمی گوید.
از بحران گروگان گیری متاسفم و با گروگان ها و خانواده های آنها به خاطر زیان ها و مضراتی که دیده اند همدردی می کنم، اما این عکس العملی انقلابی بود به نیم قرن گروگان گرفته شدن ایران توسط آمریکا. شاید طرف دیگر(آمریکا) بسیار مدیون تر باشد.
* آیا در عراق جنگ داخلی در جریان است؟
** ما در این باره بسیار نگرانیم، اما هنوز جنگی داخلی رخ نداده است، هنوز نه.
* آیا بهتر است که عرق به مناطق شیعی، سنی و کردنشین تقسیم شود؟
** این یک ایده بسیار بد است، عراق باید متحد بماند و راه حل آن یک دولت دموکراتیک است. از لحاظ عددی، اکثریت با شیعیان است، اما دولت فرقه ای نیست؛ رییس جمهور یک کرد است.، نخست وزیر یک شیعه است، سنی ها نیز مشارکتی گسترده و موثر دارند؛ بنابراین فروپاشی عراق بسیار خطرناک خواهد بود. یک دولت دموکراتیک می تواند از بروز آن جلوگیری کند.
* بوش پدر عراق را اشغال نکرد؛ درباره اشغال جاری عراق چه نظری دارید؟
** نمی دانم بوش پدر چه کرده است، اما می دانم که حذف صدام حسین به منافع ما و به نفع ایران بوده است. همچنین پیش بینی می کردن که ورود به عراق(برای آمریکا) بسیار آسان خواهد بود، اما خروج از آن بسیار دشوار خواهد بود. امروز صدام برکنار شده و عراق به صحنه افراط گرایی و رادیکالیسم منجر شده است.
* اگر توصیه ای برای جورج بوش، رییس جمهور آمریکا داشته باشید، آن چیست؟
** وی باید صلح و عدالت و آشتی را در سراسر دنیا بگستراند؛ من معتقدم، سیاست های آمریکا نه تنها تروریسم را متوفق نکرده، بلکه مشکل را افزایش داده و وخیم تر کرده است.
* چرا؟
** می توانستیم مساله عراق را بدون حمله و اشغال و بدون از دست رفتن جان انسان ها، زندگی آمریکایی ها و جان و مال عراقی ها حل کنیم؛ اگر آمریکا چنین غرور و نخوت و حتی تکبری نداشت، شاید این مشکل حل می‌شد.
* و عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از عراق؟
** اشغال عراق باید هرچه سریع تر خاتمه یابد؛ اما به باور من نمی توان این دولت دموکراتیک نوپا را در دستان تروریست ها، شورشیان و جویندگان خشونت رها کنیم؛ بهترین راه تقویت و حمایت دولت سرویس های امنیتی و نیروهای پلیس آن است و بهترین راه برای تحقق آن کمک گرفتن از کشورهای همسایه است. آمریکا بهتر است بدان که می تواند برای حفظ منافع خود از کشورهای عربی و اسلامی کمک بگیرد.
* آمریکا ایران را به تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای متهم کرده و ایران آن را رد کرده است. آیا راهی برای برون رفت وجود دارد؟
** نگرانی درباره گسترش سلاح های کشتار جمعی موجه است. اما در این منطقه سه کشور دارای سلاح های هسته ای و صدها کلاهک هسته ای هستند. بزرگترین زرادخانه هسته ای از آن اسراییل است و سپس هند و پاکستان. اگر نگرانی هایی جدی درباره سلاح های هسته ای وجود دارد، ابتدا باید با از بین بردن سلاح های فعلی شروع کرد. آمریکا در هر حال هیچ گونه سیستمی به این مسایل به این سلاح های هسته ای نشان نمی دهد. هیچ یک از این سه کشور پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای را امضا نکرده اند، اما ایران عضو این پیمان است. ایران حق دستیابی به انرژی هسته ای را دارد و ما آماده ایم تضمین دهیم که از آن برای اهداف صلح جویانه استفاده خواهیم کرد. آقای احمدی نژاد دستوری صادر کرده است تا تولید و انباشت سلاح های کشتار جمعی ممنوع شود.
* آیا تصور می کنید که حمله نظامی علیه ایران از سوی آمریکا با اسراییل محتمل است و ایران باید آن را جدی گرفته و از خود دفاع کند؟
** هرگونه تجاوزی به ایران بهای سنگینی برای آمریکا و پیش از آن برای ایران خواهد داشت. افکار عمومی دنیا و اکثریت مردم آمریکا از دخالت نظامی در ایران حمایت نخواهند کرد.
* سخن دیگری برای گفتن دارید؟
** در ایران تمامیت ارضی مساله اصلی است و هیچ گروه و حزب سیاسی در حمایت از فعالیت ها و اقدامات ایران تردیدی ندارد؛ این اتحاد و اجماع ملی برای متجاوزان بسیار گران تمام خواهد شد.
* رییس‌جمهور آمریکا اعلام کرده است اگر مساله هسته‌ای ایران حل نشود، در آینده نزدیک از طریق شورای امنیت تحریماتی علیه ایران اعمال خواهد کرد. نتیجه چه خواهد بود؟
** تجربه نشان داده که تهدیدات، فشار و زور هرگز منجر به راه‌حل نشده و تحریمات موثر نبوده است. تحریمات و حتی بالاتر از آن، اقدام نظامی و استفاده از زور به ایجاد بحران بیشتر در ایران برای منطقه و دنیا خواهد شد.
* آیا فکر می‌کنید که حزب‌الله برنده جنگ در لبنان است؟
** من می‌گویم که اسراییل جنگ را باخت. اسراییل بارها با اعراب جنگید و می‌توانست ظرف شش روز سه یا چهار ارتش عربی را شکست دهد، اما همان‌طور که می‌دانید اسراییل در مبارزه با حزب‌الله نتوانست به هیچ یک از آن اهداف دست یابد. متاسفانه آمریکا با تمام وجود از اسراییل حمایت کرد.
* در پاسخ به منتقدانی که می‌گویند در دوره ریاست جمهوری شما نقض حقوق بشر صورت گرفته و از تروریسم حمایت شده و برای توسعه برنامه هسته‌ای ایران تلاش شده است چه می‌گویید؟
**ادعا نمی‌کنم که هرگز در ایران نقض حقوق بشر وجود نداشته است، اما همچنین معتقدم که حقوق بشر در همه جا و به نام‌های مختلف صورت می‌گیرد. به عقیده من نقض حقوق زندانیان در گوانتانامو و ابوغریب با این ادعاها سازگارتر است، همه باید نقض حقوق بشر در هر جایی را محکوم کنند، استانداردهای دوگانه موثر نخواهد بود.
* زمانی که رییس‌جمهور ایران بودید علنا می‌گفتید که نمی‌توانید برخی از اصلاحات مورد نظر خود را در کشور اجرا کنید و نمی‌توانید در سیاست خارجی اقدامات خاصی اتخاذ کنید؛ چه کسی شما را متوقف می کرد؟ اصولگرایانی که امروز در مسند قدرت هستند؟
** به اعتقاد من دموکراسی یک پروسه است و این درست است که فشارها خطرات و تهدیداتی خارجی علیه یکپارچگی ملی وجود دارد؛ کسانی بودند که از لحاظ نظری با من مخالف بودند، اما هنگامی که قدرت بزرگ علنا اعلام می‌کند که قصد براندازی حکومتی را دارد...
* آیا از آمریکا سخن می‌گویید؟
** بگذارید اسم نبرم، کسانی که رسما از پول خود برای براندازی حکومت ایران استفاده می‌کنند، کاملا طبیعی است که در نتیجه ایجاد یک محیط امنیتی، محدودیت‌ها در مورد آزادی و فضای باز بیشتر خواهد شد.