نوشته: جان بیشام
برگردان: پوراندخت مجلسى
هواپیماها و بالگرد هاى جنگى آمریکایى عملیات نظامى تازه اى را درحوالى دریاى سرخ به اجراگذشته اند. کشتى هاى جنگى آمریکایى تعداد بى شمارى از روستا هاى سومالى را موشک باران کرده اند. این تجاوزنظامى که از نیمه شب 8 ژانویه شروع شد ، در نخستین مرحله 60 کشته و تعداد بى شمارى زخمى برجاى گذاشت. گزارش ها حاکى از آن است که قربانیان بیشتر ازغیرنظامیان بودندهمچنین تعدادى کودک و یک زوج ، که ماه عسل خود را مى گذرانده اند،ازجمله قربانیان حمله آمریکا بوده اند.نکته قابل تأمل این است که نظامیان اتیوپى به همراه جت هاى جنگنده و بالگرد هاى این کشور هم در تهاجم به جنوب سومالى شرکت داشته اند. پنتاگون در توجیه این حمله ادعا کرده است که تجاوزنظامى بخشى از عملیات به اصطلاح جنگ با «تروریست ها» است. پنتاگون مى گوید که ارتش آمریکا در حال شکار اعضاى القاعده در سومالى است. این ادعا فقط بهانه اى براى تجاوز علیه مردم سومالى است. اما «قاطبه ناظران» اظهار عقیده کرده اندکه بمباران هاى شرق آفریقا ، حلقه اى تازه از استراتژى بوش براى تسلط برکانونهاى سوق الجیشى منطقه است. درک این واقعیت چندان دشوارنیست،زیرا حمله هاى آمریکا به دنبال تهاجم اتیوپى؛ به عنوان بازوى منطقه اى آمریکا،در 30 دسامبر و اشغال سومالى صورت گرفت. نیروهاى اتیوپى اکنون به نمایندگى ازسیاست منطقه اى بوش پایتخت سومالى، موگادیشو، را در اشغال دارند. این حمله ها براى در هم کوبیدن اتحادیه محاکم اسلامى (یو آى سى) بود که تا هنگام تجاوز اتیوپى به عنوان یک دولت مردمى در بیشترنقاط سومالى عمل مى کرد. این اتحادیه با حمایت وسیع مردم، در آستانه متحد و یکپارچه کردن کشور بود؛کشورى که از سال1991داراى حکومت مرکزى نبوده است.
بیشتر مردم سومالى اتحادیه محاکم اسلامى راشانسى براى تجدید اتحادویکپارچگى ملى مى دانند . مردم سومالى باهدف جنگ با رهبران فئودال و دار و دسته این جریان و مبارزه با حکومت موقتى که سازمان ملل با حمایت آمریکا آن را سازمان داده است، به صفوف مبارزان اتحادیه محاکم مى پیوندند. حتى بازاریان سومالى که از آشفتگى هاى اوضاع درمانده شده اند، یو آى سى را به دلیل این که توانسته بود در اوضاع امنیتى این کشور ثباتى به وجود آورد و گروه هاى جنایتکار و بى قانونى ها راسرکوب کند ازلحاظ مالى تأمین مى کردند.ازدید دولت بوش ومتحدان او این واقعیت دورنیست که این گروه مورد توجه و علاقه شدید مردم است.
نیروهاى اتیوپى که از نظر سیاسى و مالى به وسیله آمریکا تأمین مى شوند، براى نجات و حمایت از دولت ناکارآمد این کشور به سومالى حمله ورشدند. حکومت موقت، حمایت مردمى را با خود ندارد. آنها پشت سر تانک هاى اتیوپى وارد موگادیشو شدند و اکنون سعى دارند پوشش و بهانه اى براى مداخله نظامى آمریکا فراهم کنند.
از همین روست که رئیس جمهور دولت موقت، عبدالله یوسف احمد، در یک کنفرانس مطبوعاتى در9 ژانویه بربمباران سومالى به وسیله آمریکا مهر تأیید زد . او در توجیهى که رنگى آمریکایى داشت، اظهار کرد: «آمریکا حق دارد ، آنهایى را که مسئول بمب گذارى در سفارتخانه هاى آن کشور هستند و در شرق آفریقا اقامت دارند و یا پنهان شده اند ، شکار و بمباران کند». هم اکنون آهنگ مبارزه وجنگ علیه تجاوز آمریکا- اتیوپى بالا گرفته است و اتحادیه محاکم اسلامى سوگندیادکرده است که جنگ علیه نیروهاى آمریکایى و اتیوپى را ادامه دهد.
سناریو اشغال سرزمین اسلامى
پیش از این که آمریکا سومالى را بمباران کند،سناریوى اشغال این سرزمین از سوى ائتلافى مرکب از نمایندگان سازمان ملل و نیروهاى متحد آمریکا درقاره آفریقا بویژه اوگاندایىها، سازماندهى شده بود. در سوم ژانویه سخنگوى وزارت خارجه آمریکا شان مک کورمک اظهار داشت که کشتى هاى جنگى آمریکا در حال آماده شدن براى تحویل کمک هاى «انسان دوستانه»به سومالى هستند. این بهانه آشکارى براى زمینه چینى پیاده شدن نیرو هاى آمریکایى و اشغال سرزمین سومالى بود. در 1992هم آمریکا این کشور را به بهانه یک مأموریت«انسان دوستانه» ، مورد تجاوز قرار داده بود ولى آن روز نیروهاى آمریکایى از طرف جنگجویان سومالى متحمل تلفات قابل توجهى شدند و ناچار عقبنشینى کردند.
اکنون آمریکا و نیروهاى متحد آن، کشورسومالى را به محاصره کامل خود درآورده اند. ناوگان پنجم آمریکا در ساحل سومالیا به گشت زنى مشغول است، ارتش اتیوپى درامتدادمرز شرقى این کشور اردو زده است، در جنوب این کشور متحد دیگر آمریکا، کنیا نیروهاى خود را به مرز،اعزام کرده ودرهمان حال مرزها را بسته است، همچنین براساس گزارش هاى موجود، آمریکا در شمال سومالى صدهانیرومستقر کرده است که این نیروها در یک پایگاه ویژه نیروهاى جیبوتى تجمع کردهاند.
معاون نخست وزیر دولت موقت حسین عیدید ، تفنگدار سابق آمریکا، در 10 ژانویه اظهار داشت که لازم بود نیروهاى ویژه آمریکایى، خود، در منطقه با تروریستها بجنگند .اوادعا کردکه تنها راه براى دستگیر کردن و یا کشتن تروریست هاى القاعده این است که نیروهاى آمریکایى در این منطقه به دنبال آنها بگردند. آنها مى دانند که چگونه این مردم را دستگیر کنند و وسایل لازم این کار را در اختیار دارند. اما گزارش هاى دیگرى حاکى است که نیروهاى آمریکایى پیش از این توصیه ها نیز دراین کشور حضور داشتهاند. آسوشیتدپرس در 10ژانویه به نقل ازیک مقام مسئول دولت موقت گزارش داد، تیمى از ارتش آمریکا اطلاعات و توصیه هاى نظامى خود را در اختیار نیروهاى زمینى دولت موقت قرار داده است.
طرح تسلط بر مسیرهاى امنیتى - تجارى
تأمین منافع اقتصادى درگستره خاورمیانه وشاخ آفریقا یک هدف استراتژیک براى آمریکایى هابوده وخواهدبود. بنابراین نباید تعجب کردکه هم اکنون آمریکایى ها میلیاردها دلار براى امنیت کشور هاى دوست و فرمانبردار آفریقایى سرازیر مى کنند. ارتش آمریکا هم اکنون در حال تشکیل یک فرماندهى مرکزى در آفریقاست ودراین راستا از سال 2001تعداد نیروهاى خود دراین نقطه کلیدى جهان را افزایش داده است. پایگاه هایى در اوگاندا، جیبوتى، سنگال ، سائوتومه و پرنسیپ ایجاد شده است. جیبوتى ستادى است براى یک گروه ضربتى که با طرح آمریکایى ها در سال 2002براى کنترل بیشتر بر شاخ آفریقا سازمان داده شده است.
به این ترتیب،حوزه شاخ آفریقا به کانون سرنوشت ساز دراستراتژى جهانى بوش تبدیل شده است و روى نقشه سیاسى ایالات متحده ، کشور هایى چون :جیبوتى، اریتره، اتیوپى، یمن، سودان، کنیا و سومالى، هرکدام حکم یک پایگاه فرماندهى براى پیشبردعملیات نظامى - سیاسى این کشوردرحوالى مدیترانه ودریاى سرخ را دارد.
بنابراین اهداف حمله تازه نظامى ارتش آمریکا که همزمان با سلسله نبرد این کشوردر4سوى خاورمیانه صورت مى گیرد، معناى روشنى دارد. سومالى که یکى از فقیر ترین کشور هاى جهان است، براى ایالات متحده ، یک پایگاه چند منظوره ژئوپلیتیک است. این کشور در گذرگاه اقتصادى بین خاورمیانه و آسیا واقع شده است. بخش بزرگى از نفتکش هاى جهان بویژه نفتکش هاى اروپایى و چینى از کنار ساحل آن عبور مى کنند. آمریکا نگرانى خود را ازدو پدیده استقلال خواهى دراین سرزمین ونیزبرقرارى پیوندهاى سیاسى- اقتصادى بین قدرتهاى رقیب آمریکا با کشورهاى آفریقایى پنهان نکرده است ، از همین رو شکست رقیبان درمسیر دستیابى به چاههاى نفت تازه کشف شده آفریقا ،هدفى مهم براى آمریکاست. آمریکا در حال حاضر 10درصد نفت خود را از آفریقا تأمین مى کند. انتظار مى رود که این میزان در سال هاى آینده افزایش یابد.
کاخ سفید دریافته است که کنترل تجارت جهان ازمسیرکنترل برگلوگاه هاى امنیتى مى گذرد؛ با این نگرش هر کشور یا نیرویى که درپى سیاست خارجى مستقل از آمریکا باشد، در جرگه دشمنان و لیست سیاه بوش قرارخواهد گرفت . پس نباید از اردوکشى تازه پنتاگون به سوى سواحل دریاى سرخ متعجب شد. آنها درسومالى، مانند نقاط دیگرخاورمیانه، صداى پاى یک جنبش سیاسى برخاسته از اراده مردم را مى شنیدند. جنبشى که برآن بود تا بر اساس اتحاد ملى و استقلال طلبى واقعى به یک دوره آشفتگى و وابستگى درسیاست داخلى وخارجى پایان دهد.