جوزف بایدن، سناتور دموکرات آمریکا درباره اینکه سنا بعد از وتو شدن درخواست دموکراتها برای خروج نیروهای آمریکایی از عراق چه کار میتواند انجام دهد، گفت: ما همچنان شاهد کشته شدن بدون ضرورت بسیاری از آمریکاییها خواهیم بود. به گزارش شبکه تلویزیونی «سی.ان.ان»؛ سناتور جوزف بایدن گفت: رئیسجمهور آمریکا تعیینکننده سیاستهاست و اقدام به افزایش نیروها نیز سیاست بوش و نه سیاست ژنرال «پترایوس» بود.
وی بهرغم واقعیات موجود با اشاره به تلاشها برای قادر ساختن دولت مرکزی عراق به در دست گرفتن زمان امور در این کشور مدعی شد: جامعه اطلاعاتی آمریکا و ژنرال «هایدن» از فرماندهان ارتش آمریکا، گفتهاند این امکان وجود ندارد که دولت مرکزی کنونی عراق، بتواند اوضاع کشور را سر و سامان دهد. جوزف بایدن گفت: معتقدم تنها گزینه، تقسیم عراق است! ما نمیتوانیم 160 هزار نیرو را یکسال دیگر در عراق نگهداریم. 17 یا 18 نماینده جمهوریخواه رئیسجمهوری را تنها گذاشتهاند و ما میتوانیم وتوهای رئیسجمهور را ملغی کنیم، اما حتی اگر موفق به انجام این کار نشویم، نمیتوانیم این تعداد نیروها را در آنجا نگهداریم. باید نیروها کاهش یابد که در نتیجه آن، جنگ داخلی بدتر میشود و عراق نه فقط به سه قسمت، بلکه به چندین قسمت تقسیم خواهد شد. وی افزود: مشکل بزرگ اینست که دولت آمریکا با وضع فعلی برخورد نمیکند. سناتور جوزف بایدن گفت: وزیر خارجه عراق هرگز نگفته است که کردها نمیخواهند قانون نفتی داشته باشند که سنیها نیز بر سر معامله حاضر شوند. راهحل سیاسی وجود ندارد. شیعیان به آمریکاییها در قبال مسلح کردن سنیها اعتراض میکنند و میگویند که آنها بهجای مقابله با القاعده به سراغ ما خواهند آمد. سخن این است که ما در اواسط راه جنگ داخلی هستیم و هیچکس در این شرایط، گزینه سیاسی را پیشنهاد نمیکند.
سناتور بایدن در پاسخ به سئوال خبرنگار «سی.ان.ان» که پرسید با توجه به وتو شدن طرح دموکراتها، سنا چه کاری میتواند انجام دهد، گفت: ما شاهد خواهیم بود که بسیاری از آمریکاییها بدون ضرورت میمیرند.
وی افزود: من فکر نمیکنم که بسیاری از نمایندگان سنای آمریکا به راهحل نظامی فکر کنند، اما اینکه راهحل سیاسی چه میتواند باشد، باید بگویم راهحل سیاسی اینست که جامعه بینالمللی در بحران مشارکت و سازمان ملل متحد، کشور فدرال عراق را تاسیس کند.
جوزف بایدن گفت: ما میتوانیم با روسیه، شورای امنیت، فرانسه و قدرتهای بینالمللی تعامل داشته باشیم. در کنفرانس مربوط به عراق، تمام همسایگان از جمله ایران، ترکیه و مصر شرکت کردند، اما نتیجه این بود که راهحل سیاسی وجود ندارد. رئیسجمهور آمریکا اصلاً به آنها اجازه مشارکت نداد. نخستوزیر عراق گفته است که ما مشکلاتی با همسایگان داریم، اما چگونه این مشکلات با همسایگان حل میشود؟ کشورهای بزرگی همسایه عراق هستند و تعامل با آنها از طریق راهحل دیپلماتیک، باید انجام شود. سناتور بایدن درباره هزینههای زیاد تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری آمریکا گفت: این مبارزه عقاید است، نه پول. کسی به این فکر نمیکند که من چقدر پول دارم، بلکه مردم ارزیابی میکنند که من چه راهحلی برای جنگ عراق، آموزش و موضوعات دیگر دارم.
احیای طرح بیکر ـ همیلتون
نیویورک تایمز همچنین در گزارشی دیگر نوشته است؛ پس از آنکه گروه مطالعات عراق در دسامبر گذشته گزارش خود را در مورد چگونگی تغییر رویه در عراق ارائه کرد، به یکی از پر فروشترین کتابها تبدیل شد، ولی جرج بوش که مهمترین خواننده آن بود، فوراً آن را کنار گذاشت و اکنون سناتورها بار دیگر درصدد احیای آن هستند.
روزنامه «نیویورک تایمز» نوشت؛ با اینکه بیش از 5/1 میلیون نفر گزارش «بیکر ـ همیلتون» را از اینترنت دریافت و مورد مطالعه قرار دادند، ولی رئیسجمهوری آمریکا فوراً آن را رد کرد و در قفسه کتابخانه قرار داد.
به نوشته این روزنامه، هماکنون محاسبات خود دولت بوش نشان میدهد که در عراق موفقیتهای محدودی بدست آورده و تعداد رو به افزایشی از نمایندگان و سناتورهای خشمگین در کنگره میکوشند تا پیشنهادات گروه مطالعه عراق را به قانون تبدیل سازند.
این اقدامات باعث شده است که عدهای دوباره به پیشنهادهای این گروه که جیمز بیکر و لی همیلتون ریاست آن را بر عهده داشت، علاقهمند شوند.
حامیان این طرح میگویند که پیشنهادهای آن بهترین فرصت ممکن برای ایجاد اتحاد بین دمکراتها و جمهوریخواهانی است که بوش را بخاطر سیاستهای خود در عراق مورد انتقاد قرار دادهاند و خواستار تغییر روند جنگ هستند.
«لامار الکساندر» سناتور جمهوریخواه ایالت تنسی در مجلس سنا که به همراه «کن سالازار» همتای دمکرات خود از ایالت «کلرادو» در تلاش هستند تا پیشنهادهای گروه مطالعه عراق را به قانون تبدیل کنند، میگویند: این فرصتی برای آغاز دوباره است، دستکم ما باید مسیری داشته باشیم.
این در حالی است که منتقدان میگویند تاریخ مصرف این گزارش گذشته است. یکی از منتقدان «هری رید» رهبر حزب اکثریت در مجلس سنا است که در ابتدا از این گزارش حمایت کرده بود، ولی هماکنون خواستار ضربالاجلی قطعی برای عقبنشینی از عراق است.
در گزارش یاد شده، خواسته شده که ماموریت نیروهای نظامی در عراق از ماموریت جنگی به ماموریت آموزشی و مبارزه با تروریسم، مذاکرات دیپلماتیک جدی با تمامی همسایگان عراق و کاهش کمکهای مالی و نظامی به دولت عراق تغییر یابد.
بیکر که از دوستان نزدیک به خانواده بوش است، تاکنون نسبت به علاقه خود جهت تجدید فعالیت این گروه سکوت کرده است و به درخواست این روزنامه برای مصاحبه پاسخ منفی داده است.
این در حالی است که همیلتون در این میان از این فرصت استفاده کرده و دولت بوش را بخاطر اینکه زودتر از این به پیشنهادات این گروه عمل نکرده است، مورد انتقاد قرار داده است.
* فرصتی برای ایجاد ثبات
همیلتون در مصاحبه خود با اشاره به اینکه پیشنهادات این گروه در حقیقت بهترین فرصت برای ایجاد ثبات در عراق است، گفت تاریخ مصرف گزارش این گروه نگذشته و همانگونه که در ماه دسامبر گذشته اعلام کرده بود، وضعیت در عراق وخیم بود و هنوز هم شاهد همین وضعیت هستیم.
وی افزوده است: ما بار دیگر خواستار یک ابتکار دیپلماتیک جدید هستیم و میخواهیم آموزش نیروهای عراقی به اولین اولویت ما تبدیل شود.
تلاشها برای بهکارگیری مجدد پیشنهادات این گروه در ماه مارس و هنگام درخواست بوش برای 100 میلیارد دلار هزینه ضروری نظامی آغاز شده بود.
«الکساندر» در مجلس سنا از بوش خواست تا این گزارش را از کتابخانه در آورد و از آن استفاده کند.
پس از آن، سناتور «مارک پریور» از «آرکانزاس» تلاش کرد لایحهای را در این موضوع آماده کند ولی متوجه شد پیش از آن، سالازار این کار را انجام داده است. در ماه مه نیز سه سناتور دیگر از جمله «جادگرگ» جمهوریخواه از ایالت نیوهمپشایر از این لایحه حمایت کردند.
تاکنون تعداد حامیان اصلی این لایحه به 14 نفر افزایش یافته است که هشت تن از آنها دمکرات و شش تن دیگر جمهوریخواه هستند.
سالازار میگوید: من میدانم کسانی در دو طرف هستند که از این مساله خوششان نمیآید و کاخ سفید هم به آن علاقهای ندارد. پس با توجه به اینکه در دو طرف این مساله مخالفانی دارد، ممکن است این اقدام صحیح باشد.
این در حالی است که بوش پیش از این اعلام کرده بود که با هرگونه تلاش کنگره برای به قانون در آوردن چگونگی انجام جنگ عراق مخالف است، ولی طی هفتههای گذشته مقامات دولتی در مورد یافتههای گروه مطالعه عراق اظهارنظرهای مثبتی کرده و گفتهاند که از اهداف کلی آن حمایت میکنند.
آنها همچنین صریحاً اعلام نکردهاند که بوش تصویب چنین لایحهای را وتو خواهد کرد. این مساله میتواند به این معنی باشد که بوش ممکن است همچون گذشته، کاملاً با یافتههای این گروه مخالفت نداشته باشد.
«رید» و دیگر دمکراتهای مخالف این لایحه که خواستار تعیین تاریخی دقیق برای عقبنشینی از عراق میباشند، نگران هستند که این لایحه اینگونه نشان دهد که جمهوریخواهان اقداماتی را در قبال جنگ انجام دادهاند، ولی در حقیقت هیچگونه تغییر اساسی توسط کاخ سفید صورت نگیرد.
در عین حال، رید موافقت کرد که این لایحه پس از بررسی دیگر پیشنهادات، به رأی گذاشته شود. یکی دیگر از پیشنهاداتی که رید نیز از آن حمایت کرده است، خواستار تعیین ضربالاجل 120 روزه برای آغاز عقبنشینی از عراق است.
یک پیشنهاد ارائه شده توسط جمهوریخواهان نیز خواستار کاهش ابعاد جنگ است. در صورتی که هیچکدام از این پیشنهادها به تصویب نرسد، طرح احیای دوباره گروه مطالعه عراق، میتواند آخرین فرصتی باشد که قانونگذاران نشان دهند که میتوانند دستکم بر سر اقدامی برای تغییر رویه جنگ، به توافق برسند.
بیعلاقگی کاخ سفید
در این میان، روزنامه «واشنگتن پست» در گزارشی اعلام کرد؛ با اینکه مجلس نمایندگان آمریکا در ماه گذشته با اکثریت آرا خواستار احیای مجدد گروه مطالعه عراق شد، کاخ سفید از شکلگیری مجدد این گروه دو حزبی برای ارائه دومین برآوردهای مستقل خود از اوضاع سیاسی و نظامی عراق، جلوگیری کرده است.
«واشنگتن پست» به نقل از برخی منابعی که در گزارش دسامبر 2006 این گروه دست داشتند، نوشت: «لی همیلتون» به همراه چند تن از اعضای گروه مطالعه عراق و موسسه صلح آمریکا که اداره این گروه را برعهده داشت، همگی حاضر به شرکت در این گروه بودند، ولی کاخ سفید به همیلتون و جیمز بیکر برای شرکت در این گروه چراغ سبز نشان نداد.
به گفته برخی منابع نزدیک به بیکر، او حاضر نیست بدون مجوز جرج بوش رهبری دومین گروه مطالعه را برعهده گیرد.
همیلتون که یکی از اعضای سابق حزب دمکرات در کنگره آمریکا است، در مصاحبهای اعلام کرد که حمایت کاخ سفید برای هرگونه مطالعات بعدی حیاتی است و بدون تایید کاخ سفید، بسیار بعید است که چنین مسالهای رخ دهد، زیرا ما بدون موافقت و رضایت دولت، قادر به انجام ماموریتهای خود نخواهیم بود، چرا که ما به مجوز برای دسترسی به مدارک و حمایت برای سفرها احتیاج خواهیم داشت. این در حالی است که به گفته برخی مقامات، کاخ سفید نمیخواهد بدون برآوردهای مستقل به رقابت با گزارش 15 سپتامبر ژنرال «دیوید پترایوس» و «رایان کروکر» سفیر آمریکا در عراق بپردازد.
کاخ سفید با اشاره به اینکه هماکنون راهبردهای آن با بسیاری از پیشنهادات این گروه مطابقت دارد، اعلام کرده است که هیچ نیازی به پیگیری فوری مطالعات عراق نیست.
«گوردن جاندرو» سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا با اشاره به اینکه ژنرال پترایوس گزارش خود را در ماه سپتامبر ارائه خواهد کرد، اظهار داشت: ماه سپتامبر زمان مناسبی برای برآورد این راهبرد است و ما امیدواریم همچنان با اعضای گروه مطالعه عراق در ارتباط باقی بمانیم.
ماه گذشته مجلس نمایندگان با 355 رای موافق و 69 رای مخالف، خواستار اختصاص یک میلیون دلار بودجه برای موسسه صلح آمریکا شد تا بار دیگر گروه 10 نفره مطالعه عراق را که متشکل از اعضای برجسته حزب جمهوریخواه و دمکرات بودند، گردهم آورد.
حامیان این لایحه در کنگره، بیمیلی کاخ سفید به انجام این اقدام را یک فرصت از دست رفته توصیف کردند.
فرصتهای گروه جدید
«فرانک وولف» نماینده جمهوریخواه مجلس نمایندگان که نخستینبار پیشنهاد تشکیل گروه مطالعه عراق را مطرح کرده بود و اینبار نیز لایحه احیای مجدد این گروه را مطرح کرده، با اعلام این مساله اظهار داشت: این گروه این فرصت را به ما میدهد تا کشور را متحد کنیم. با توجه به اینکه ما در جنگ هستیم، باید گروهی از بهترین کارشناسان را داشته باشیم که آن را مورد بررسی قرار دهند و داشتن یک برآورد مستقل و دو حزبی دیگر باعث خواهد شد تا سم موجود در مباحث از بین برود.
«کریستوفر شیز» که او نیز یکی دیگر از ارائهکنندگان این لایحه بوده است، هشدار داد که این اقدام کاخ سفید باعث خواهد شد جمهوریخواهان بیشتری به حمایتهای خود از کاخ سفید پایان دهند.
به گفته وی، ما به کسانی احتیاج داریم که جنگ را از خارج از آن مورد بررسی قرار دهند و این واقعیت که کاخ سفید با احیای مجدد گروه مطالعه عراق مخالف است نشان میدهد که از آنچه این گروه ممکن است پیشنهاد کند هراس دارد.
واشنگتن پست افزوده است: کاخ سفید در ابتدا از گزارش گروه مطالعه عراق پیروی نکرد، ولی به صورت تدریجی برخی از پیشنهادات اصلی آن، از جمله پیشنهاد جنجالی مذاکره با ایران و سوریه را اجرا کرده است.
ماه گذشته نیز 23 دمکرات و 34 جمهوریخواه با ارائه لایحهای در مجلس نمایندگان خواستار تبدیل پیشنهادات گروه مطالعه عراق به سیاستهای رسمی دولت در عراق شدند.
این در حالی است که هماکنون برخی گروههای مستقل دیگر در حال بررسی سیاستهای آمریکا و عملکرد عراق هستند. کمیته برآورد مستقل نیروهای امنیتی عراق که متشکل از 14 ژنرال و مقام سابق دفاعی آمریکا است هماکنون در حال بررسی تواناییهای نظامی عراق است.
یک گروه دگر نیز به دستور کنگره و به رهبری ژنرال بازنشسته «جیمز جونز» هماکنون در عراق است و گزارش خود را در ماه اکتبر ارائه خواهد کرد.
اداره حسابرسی دولت آمریکا نیز هماکنون به دستور کنگره در حال انجام تحقیقاتی در مورد 18 معیاری است که کاخ سفید برای دولت عراق تعیین کرده است.
واشنگتن پست افزوده است؛ موسسه صلح آمریکا نیز هماکنون در تلاش است تا بسیاری از کارشناسانی را که گروه مطالعه عراق از آنها کمک گرفته بود، گردهم آورد تا در مورد آینده عراق بحث و گفتوگو کنند.
مخالفت کنگره با سیاست کاخ سفید
امروز این یک واقعیت غیرقابل کتمان است که مخالفت نمایندگان سرشناس حزب جمهوریخواه در کنگره، چنان بالا گرفته که احتمال میرود تحولی در سیاست آمریکا در عراق بوجود آید.
انتظار میرود به زودی «جرج بوش» برای جلب حمایت مجدد نمایندگان ناراضی حزب خود، بهطور مشخصتری برنامه جابهجایی نیروهای آمریکایی را پس از ماه سپتامبر (شهریور) اعلام کند.
رسانههای آمریکایی، مخالفت درونی حزب جمهوریخواه را با سیاستهای کابینه بوش، مانند یک قیام از سوی متحدان سابق کاخ سفید توصیف میکنند.
نارضایتی و اختلاف در میان نمایندگان قدرتمند حزب حاکم به درجهای رسیده که باعث شده در روزهای اخیر، اعضای کابینه پشت درهای بسته بحثهای داغی در مورد راهبردهای جنگی خود داشته باشند.
قرار است ژنرال دیوید پترایوس فرمانده نیروهای آمریکا در عراق در ماه سپتامبر، گزارشی در مورد پیشرفت اوضاع بدهد، اما چند تن از سناتورهای قدرتمند حزب حاکم نمیخواهند تا این تاریخ صبر کنند و مایلند هرچه زودتر تغییری در راهبرد جنگی دولت صورت گیرد.
این نمایندگان نگران هستند که در انتخابات آینده کنگره، عدممحبوبیت سیاست جنگی بوش، رأیدهندگان را از آنها رویگردان کند.
آگاهان سیاسی میزان محبوبیت رئیسجمهوری آمریکا را در ماههای اخیر در پایینترین حد دانستهاند طبق آخرین نظرخواهی موسسه «گالوپ» و روزنامه آمریکایی «یو.اس.ای.تودی»، میزان حمایت از سیاست جرج بوش در عراق از همیشه پایینتر شده و به 29 درصد رسیده است.
در این نظرخواهی از هر پنج آمریکایی، تنها یک نفر عقیده دارد که افزایش نیروهای اشغالی برای بهبود وضع امنیت در عراق، نتیجه مثبت داشته است.