* پرسش: آقای وزیر مشکلات نامفهوم و غیرقابل درک بین تهران و غرب را چگونه توضیح میدهید؟ به نظر میرسد که نوع گفتمان بین تهران و غرب غیرقابل درک و اجرا باشد، آیا این وضع ادامه خواهد داشت...؟
** پاسخ: توقف مذاکرات ناشی از برخورد بعضی از کشورهای غربی با ایران است که می خواهند دائما گفتار دو پهلو و دوگانه داشته باشند. غرب از ارزشهای خود در داخل اروپا صحبت و دفاع میکند، اما وقتی نوبت به خارج از قاره میرسد، برخورد غرب به گونه دیگر جلوه کرده و برای اثبات عقاید خود به حقوق بینالملل متوسل میشود. NPT یا پیمان عدم اشاعه سلاحهای هستهای در ماده چهار خود تأکید میکند که هر کشور عضو حق استفاده از برنامه صلحآمیز هستهای را دارد و حتی تأکید دارد که کشورهای قدرتمند هستهای ملزم به کمک به کشورهای عضو NPT هستند. ما با آژانس بینالمللی انرژی اتمی رابطه نزدیک داریم و بازرسان این سازمان از مراکز ما بررسی به عمل آورده و باز هم آمادگی همکاری را داریم. مشکل در این است که در حال حاضر آنها مانع استفاده از حق قانونی ما هستند و فکر میکنند که ما در این باره سوءنیت داریم. هیچکس حق ندارد درباره اهداف و نظرات دیگران به قضاوت بنشیند. ما به هیچوجه نمیخواهیم از حقوق قانونی خود درباره فناوری هستهای صلحآمیز صرفنظر کنیم. ما 36 سال قبل پیمان عدم سلاحهای هستهای را امضا کردهایم و اکنون زمان آن رسیده است که از منافع این پیمان که به ما امتیاز عضویت را داده است نیز بهرهبرداری کنیم.
* پرسش: این سؤال همیشه مطرح میشود که چرا ایران که دومین کشور دارای ذخایر غنی نفت و گاز است، به تولید برق نیروگاههای هستهای نیاز دارد؟
** پاسخ: ما سومین کشور دارای ذخایر نفت و گاز هستیم...
* پرسش: بسیار خوب، چرا نیروگاههای اتمی؟
** پاسخ: آیا از آمریکائیها هم چنین سؤالی میشود؟ آنها منابع عظیم نفت دارند، ولی 25 درصد از برق خود را از نیروگاههای اتمی تولید میکنند. برای بار دیگر تکرار میکنم که برداشت آنها دارای ابعاد متفاوتی است. غربیها برای ایران معیارهایی را مورد توجه قرار داده و تحمیل میکنند که خود به آن عمل نکردهاند.
* پرسش: جمهوری اسلامی در این اواخر بارها تهدید کرده است که در صورت تحریمهای بینالمللی از سلاح نفت استفاده خواهد کرد. نظر شما چیست؟
** پاسخ: امنیت انرژی مسأله حیاتی جهان امروز است و ما به تعهدات خود به خصوص نسبت به کشورهای آسیایی که خریدار نفت ما هستند، احترام میگذاریم. ما از نفت به عنوان اهرم سیاسی استفاده نخواهیم کرد.
* پرسش: آمریکا اظهار میکند که ایران در امور عراق مداخله کرده و اعلام میکند که با اقدامات نفوذی باعث عدم ثابت در این کشور میشود. این موضوع واقعیت دارد؟
** پاسخ: با بیان یک قصه جواب شما را خواهم داد: مرد زشت و بدقیافهای کودکی را در بغل داشت و کودک گریه میکرد. مرد زشت سعی میکرد او را آرام کند، ولی موفق نمیشد. از اطرافیان خود پرسید: چرا کودک آرام نمیگیرد؟ به او گفتند کودک به گریه ادامه میدهد زیرا در آغوش مرد زشتی است. عراق در موقعیت کودک است و آمریکاییها به بهانه مبارزه با تروریسم عراق را اشغال کردهاند باید این کشور را ترک کنند، زیرا حادثه ناگواری که به وجود آمده باعث توسعه و گسترش تروریسمی شده که خود مدعی مبارزه با آن بودند. آمریکاییها در موقعیتی نیستند که بتوانند درباره عدم مداخله نصیحت کنند.
ثبات در عراق مورد توجه جمهوری اسلامی ایران است و ما از تمام تلاشهایی که باعث ایجاد ساختارهای ثابت و استوار در این کشور شود طرفداری میکنیم.
* پرسش: اگر دست از غنیسازی اورانیوم برندارید ممکن است با اقداماتی روبرو شوید، آیا از تحریمهای جامعه بینالمللی واهمه و ترس ندارید؟
** پاسخ: صادقانه میگویم که امکانات تحریمهای موردنظر در ابعاد زیادی نخواهد بود. نمایندگان پنج کشور عضو دائم شورای امنیت در این مرحله از تحریم سخنی به میان نیاوردهاند. ایران تسلیم تهدیدها نخواهد شد، ولی در عین حال در مهلت سی روزه احتمال نوعی توافق و مصالحه نیز امکانپذیر خواهد بود.
مصاحبه متکی با روزنامه «برنر سایتونگ»
* پرسش: شورای امنیت و یا گروهی از کشورها به رهبری آمریکا در مشاجره هستهای میتوانند تحریم علیه ایران اعمال کنند، آیا شما در چنین صورتی صدور نفت خود را متوقف خواهید کرد و یا قیمت نفت را افزایش خواهید داد؟
** پاسخ: ما معتقدیم که عرضه مطمئن انرژی برای کل جهان بسیار مهم است. ما تعهداتی با کشورهای مختلف در زمینه صدور نفت داریم و به این تعهدات خود عمل خواهیم کرد. مسیر عبور تانکرهای نفت در خلیجفارس مسدود نخواهد شد. ما امیدواریم. کشور ما مدت 27 سال است که تحت تحریم آمریکا قرار دارد. ایرانیها به خوبی آموختهاند که چگونه با تحریم بطور درست برخورد کنند.
* پرسش: دولت آمریکا تاکید میکند که برای جلوگیری از دسترسی کشور شما به سلاح اتمی، همه گزینهها را باز نگاه داشته است، آیا از حمله نظامی آمریکا ترس دارید؟
** پاسخ: دولت آمریکا در موقعیتی نیست که یک بحران دشوار و پرهزینه دیگری را بر دوش پرداختکنندگان مالیات در کشور خود تحمیل کند. به همین خاطر ما تصور نمیکنیم که آمریکاییها به دنبال یک رویارویی نظامی جدید باشند. البته ما در برابر آمریکا و همچنین رژیم صهیونیستی در منطقه هشیاری خود را حفظ میکنیم. ضمناً در هیچ زمانی در تاریخ مانند امروز نفرت به آمریکا به ویژه از سوی مسلمانان تا این حد بالا نبوده است. به این خاطر نیز آمریکاییها نمیتوانند حمله نظامی دیگری در منطقه انجام دهند.
* پرسش: شورای امنیت سازمان ملل متحد خواهان متوقف شدن فرآیند غنیسازی اورانیوم از سوی ایران شده است. اورانیوم غنی شده برای تولید انرژی صلحآمیز است، ولی از آن میتوان برای ساخت سلاح اتمی نیز استفاده کرد. آیا شما به این خواست عالیترین ارگان این سازمان جهانی پاسخ مثبت خواهید داد؟
** پاسخ: ما از حقوق خود در چارچوب معاهده منع گسترش سلاح هستهای به خوبی آگاه هستیم که حق ما در زمینه استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای نیز جزء آن است. ما از این حق خود صرفنظر نخواهیم کرد. یک تصمیمی که تعهدات و وظایف جدیدی برای ما تعیین کند، متناسب نیست. ما فعالیتهای هستهای خود را برای مدت موقتی متوقف ساختیم تا شفافیت به وجود آوریم، ولی متاسفانه ما هیچ تحرک سازندهای را از سوی مذاکرهکننده مقابل خود مشاهده نکردیم.
* پرسش: شما میگویید که برنامه هستهای کشورتان اهداف صلحآمیز دارد. پس چرا 18 سال تمام فعالیتهای هستهای مخفی انجام دادید و با این کار تعهدات خود در قبال معاهده منع گسترش سلاح هستهای را نقض کردید؟
** پاسخ: براساس مقررات آژانس بینالمللی انرژی اتمی، کشورها باید همه فعالیتهای هستهای خود را پیش از شروع آن اعلام کنند. ما به هیچوجه این مقررات را نقض نکردهایم.
* پرسش: شما چگونه میخواهید بحران مربوط به برنامه هستهای خود را حل کنید؟
** پاسخ: ما تاکنون پیشنهادهای زیادی را روی میز قرار دادهایم. من حتی در کنفرانس خلع سلاح در ژنو یک پیشنهاد را ارائه کردم که طی آن کشورهای مختلف در منطقه میتوانند کنسرسیومی را تشکیل دهند و مشترکاً از فناوری هستهای برای مصارف صلحآمیز استفاده کنند و آژانس نیز میتواند بر آن نظارت دقیق داشته باشد.
* پرسش: رئیسجمهوری ایران بارها وجود هلوکاست یعنی قتل عام یهودیان در جریان جنگ جهانی دوم را کتمان کرده است. او حتی از دانشمندان خواسته که وجود هلوکاست را مورد بررسی قرار دهند. آیا ابراز اینگونه اظهارات از سوی رئیسجمهوری کشور شما در این وضع بحرانی، برای ایران خسارت به دنبال ندارد؟
** پاسخ: دانشمندان همیشه رویدادهای تاریخی را مورد بررسی قرار دادهاند. ما نباید اینگونه بحثها را ممنوع کنیم. ولی ما نمیخواهیم اگر کشورهایی خود اقرار میکنند که چنین جنایات شنیعی را انجام دادهاند، مورد بحث قرار دهیم.