ترجمه: ایرج جودت
* انتشار کتابتان با عنوان: «فلسطین، صلح نه آپارتاید» انتقادات شدیدى را بعضاً حتى از سوى خود دموکرات ها تحمل کردید. انتظار چنین واکنشى را نداشتید؟
** انتظار مى رفت که انتشار این کتاب موجب به راه افتادن بحث و گفت وگوهاى مجدد در باره مناقشه خاورمیانه شود. هیچ کس در آمریکا اسرائیل را نقد نمى کند. هیچ نظر معقول و سنجیده اى که از حق فلسطینى ها بر سرزمینشان حمایت کند و خواستار عقب نشینى اسرائیل از مناطق اشغالى باشد از هیچ کس پذیرفته نمى شود. حامیان اسرائیل در آمریکا نقش بسیار تأثیرگذارى در روند تصمیمگیرىهاى سیاسى دارند.
* آیا در زمان ریاست جمهورى شما طور دیگرى بود؟
** دولت هاى قبلى در حرف و عمل نشان مى دادند که هم نگران صلح براى اسرائیل و هم خواهان صلح و عدالت براى فلسطینى ها هستند. چنین نگرشى هم در زمان دولت من و هم در دولت هاى ریگان، بوش پدر و بیل کلینتون وجود داشت اما در حال حاضر این گونه عمل نمى شود. در جهان عرب این تصور به وجود آمده که دولت کنونى آمریکا ابداً تلاشى براى حل مسأله فلسطینى ها نمىکند.
* آیا آمریکاییها علاقه شان را به یافتن راه حلى براى این مناقشه از دست داده اند. آیا دولت واشنگتن دیگر خواهان صلح در خاورمیانه نیست؟
** من نمى دانم آیا این علاقه از دست رفته یا نه اما دولت کنونى آمریکا هیچ اقدامى در این زمینه به عمل نیاورده است.
در شش سال گذشته حتى یک روز هم براى گفت وگوهاى صلح میان اسرائیل و فلسطینى ها وجود نداشته است. دنیا طبیعتاً انتظار دارد بانى این گفتوگوها آمریکا باشد.
* آیا نمى توان این امکان را براى سازمان ملل و اروپا فراهم آورد که در این مناقشه پادرمیانى کنند؟
** اگر دولت بوش در 2 سال باقى مانده از حکومتش هیچ اقدامى به عمل نیاورد گروه چهارجانبه بین المللى مى تواند این وظیفه را برعهده بگیرد. آمریکا نقش مهمى دارد اما نه منحصر به فرد. هم سازمان ملل و هم روسیه و اتحادیه اروپا درگیر این مسأله بوده اند آنها مى توانستند بانى و طراح گفت وگوهاى صلح مبتنى بر قطعنامه هاى سازمان ملل، معاهده کمپ دیوید، قرارداد اسلو و طرح صلح «نقشه راه» که از جانب اعراب پذیرفته شد اما اسرائیل نکات مهم این طرح را نمىپذیرد، باشند.
* به اعتقاد بسیارى از کارشناسان، آمریکاییها به علت جنگ عراق نفوذ و تأثیر و قدرت سابقشان در منطقه را از دست دادهاند؟
** به علت جنگ عراق اما بیشتر از آن به علت نپرداختن به موضوع مشکلات فلسطینى ها. این که کسى به خود این زحمت را نمى دهد که در سرزمین مقدس، صلح ایجاد کند دلیل اصلى تغییر موضع جهان عرب علیه ماست. در زمان ریاست جمهورى من، ما پشتیبانى و همدلى قریب به اتفاق مردم کشورهایى مانند مصر و اردن را داشتیم. بنا به تازه ترین نظرسنجى ها فقط چیزى کمتر از 5 درصد مردم این کشورها نظر مساعدى نسبت به دولت آمریکا دارند.
* درباره جنگ عراق، آیا پیشنهاد گروه تحقیقاتى عراق به سرپرستى جیمز بیکر براى گفت وگوهاى مستقیم با همسایگان عراق مى تواند راه حل مناسبى براى مشکلات این کشور باشد؟
** براى حل مسائل عراق باید کشورهاى ایران، سوریه، اردن، مصر و عربستان سعودى مشارکت داده شوند. با این اقدام به ملت عراق نشان داده مى شود که تمام دنیا به آینده آنها علاقه مند است. کسى نمى تواند سوریه و ایران را به عنوان همسایگان مهم عراق نادیده بگیرد.
* آیا موافق عقبنشینى نیروهاى آمریکا از عراق هستید؟
** یک عقبنشینى فورى نمى تواند معقول و پذیرفتنى باشد اما باید یک پیام روشن به دولت عراق فرستاد که نیروهاى آمریکایى تا ابد در عراق نخواهند ماند و این دولت باید خودش گام هاى اساسى و لازم را براى تحت کنترل درآوردن خشونت ها بردارد. من امیدوارم که ما تعداد سربازانمان را ظرف شش یا هشت ماه آینده به نصف کاهش دهیم.