عزیز شاهمحمدی
کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل در روزهای آینده با سفر به خاورمیانه از لبنان و اسرائیل و چند کشور دیگر منطقه دیدار خواهد کرد.
کوفی عنان دیروز جمعه در بروکسل در جلسه وزیران امور خارجه کشورهای اروپایی حضور یافت تا کشورهای اروپایی را به شرکت گسترده در ترکیب نیروهای سازمان ملل در لبنان ترغیب کند.
شغل دبیر کلی در سازمان ملل کار دشواری است اما اگر یک طرف ماجرا اسرائیل باشد، ایفای وظایف دبیر کل تقریباً غیرممکن است. از نظر اسرائیل حتی واکنش ضمنی و تلویحی در انتقاد از سیاستها و عملکردهای تلآویو، «یهود ستیزی» است و از نظر مردم خاورمیانه دبیر کل سازمان ملل وقتی به وظایفش عمل کرده است که جنایات و سیاستهای تجاوزکارانه اسرائیل را صریح و قاطع محکوم کرده باشد. در 33 روز جنگ در لبنان، کوفی عنان یک بار عملیات اسرائیل در لبنان را «نامتناسب» خواند و یکبار حمله اسرائیل به مقر نیروهای سازمان ملل در جنوب لبنان را عمدی و از پیش طراحی شده دانست. البته واکنش دبیر کل سازمان ملل در محکومیت کشتار اسرائیل در قانا نیز مهم و تأثیرگذار بود. اسرائیل در همه این موارد کوفی عنان را به خروج از دایره بیطرفی و یهودستیزی متهم کرد.
به هر حال در این شرایط کوفی عنان به منطقه سفر خواهد کرد. در قطعنامه 1701 شورای امنیت که مبنای برقراری آتش بس در لبنان شده است، شورای امنیت از دو طرف (لبنان و اسرائیل) میخواهد «آتش بس همیشگی و راهحلی طولانی مدت درباره نبرد را مورد حمایت قرار دهند.» این عبارت دقیقاً جمله خانم رایس در اجلاس رم است که گفت، باید آتش بس Sustainable , Lasing , Permanent (پایدار، دائمی و همیشگی) برقرار شود. البته منظور خانم رایس نابودی حزب الله، خلع سلاح حزب الله و یا حداقل نابودی توان پاسخ متقابل حزب الله بود. قطعنامه 1701 سه هفته پس از اظهارت خانم رایس در اجلاس رم تصویب شد که روشن شده بود امکان نابودی حزب الله وجود ندارد. نوع جنگ و نحوه خاتمه جنگ نیز امکان خلع سلاح حزب الله را از بین برده است. فعلاً و در شرایط حاضر آمریکا و اسرائیل تنها میتوانند به برقراری شدید و کامل محاصره تسلیحاتی حزب الله امیدوار باشند. یعنی تضمین آتش بس و تأمین راه حل طولانی مدت درباره نبرد که در قطعنامه1701 بر آن تصریح شده، عملاً به محروم کردن لبنانیها از حق دفاع از خویش معنی میشود.
و این در حالی است که لبنان در محاصره هوایی و دریایی اسرائیل قرار دارد. درقطعنامه 1701 اسرائیل برای جنگ تجاوزکارانه در لبنان محکوم نشده است و آزادی اسرا نیز درمحاق فراموشی است.
کوفی عنان از دیپلماتهای کارآزموده سازمان ملل در امور نیروهای پاسدار صلح است و قبل از این که دبیر کل سازمان ملل شود، معاون دبیر کل در امور پاسداران صلح بوده است. وی به مسائل لبنان و فلسطین و عملکرد نظامی اسرائیل در آنجا وقوف کامل دارد. بیشک مفاد قطعنامه 1701 هر چه باشد، قطعاً به معنی محروم کردن لبنانیها از حق دفاع از خود نیست. این بدگمانی وجود دارد که مبادا سفر عنان به نیابت از نیروهایی باشد که قطعنامه ناعادلانه و غیرمتوازن 1701 را تصویب کردند.