تاریخ انتشار : ۲۱ خرداد ۱۳۸۸ - ۱۰:۰۶  ، 
شناسه خبر : ۹۲۹۱۳
گفت‌وگوى «جوان» با ولید محمد علی، رئیس مرکز پژوهش‌هاى استراتژیک بیروت
جواد ارشادى مقدمه: با موکول شدن مذاکرات دو گروه فلسطینى فتح و حماس به نیمه ماه آینده میلادى، تردیدها در مورد به نتیجه رسیدن مذاکرات افزایش یافته است. چند ساعت بعد از اینکه هیلارى کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا از گروه هاى فلسطینى خواست اسراییل را به رسمیت بشناسند، محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان تصریح کرد که رژیم اسرائیل را به رسمیت نخواهد شناخت. این در حالى است که محمود عباس از طرح صلح پیشنهادى آمریکا همواره استقبال کرده است. این اظهارات محمود عباس در واکنش به درخواست کاخ سفید با سوالات و گمانه هایى همراه بود. در همین زمینه مصاحبه اى با ولید محمد على، رئیس مرکز پژوهش هاى استراتژیک بیروت (باحث) انجام دادیم.

* همانطور که مى دانید مذاکرات و گفت وگوهاى ملى فلسطین بین فتح و حماس براى بحث در مورد پیشنهاد مصر در این زمینه به نیمه ماه آینده موکول شد تا به راهکارى درباره اختلافات دست یابند. در حال حاضر چه مشکلى دراین مذاکرات وجود دارد؟
** مشکل اصلى تشکیل حکومت فلسطین است. آمریکا شرط هاى واضحى را مطرح کرده است. آمریکایى ها در نظر دارند سلام فیاض نخست وزیر دولت خودگردان را مامور تشکیل حکومت کنند؛ حکومتى که در آن جنبش حماس هیچ دخالتى نداشته باشد. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان از این رویکرد استقبال مى کند. او خواهان حکومتى تکنوکرات به ریاست سلام فیاض است که مورد رضایت آمریکا باشد و دستور کار آن اختلافى با نظر آمریکایى ها نداشته باشد. از سوى دیگر آمریکا مى خواهد در پوشش این حکومت تشکیلات امنیتى دیگرى را به ریاست ژنرال دایسون براى تسلط برکرانه باخترى با هدف سرکوب و تعقیب مقاومت و سران آن و تسهیل طرح یهودى سازى کرانه باخترى به وجود آورد. طرح یهودى سازى فقط در مورد قدس اجرا نمى شود. مى خواهند کرانه باخترى را به بخش هایى مختلف تجزیه و زمین هاى حاصلخیز آن را مصادره کنند و در همین حال بر منابع آب آن تسلط یابند. اهالى کرانه باخترى در این طرح قرار است تحت فشار قرار گیرند. مساله خطرناک فعلى این است. آنها مى خواهند بخش غزه در انزوا قرار گیرد و حیات آن در گرو کمک هاى مستقیم آنان باشد. کرانه باخترى در این طرح به ۴ بخش کلى و چندین ناحیه کوچک تر تقسیم مى شود که با دیوار و مرزبندى هاى ویژه از هم جدا باشند.
* با توجه به مذاکرات جارى و مشکلات فراروى تشکیلات خودگردان، آینده این مذاکرات را چگونه مى بینید؟ آیا به نتیجه مى رسد؟
** این مذاکرات هرگز به نتیجه نخواهد رسید، مذاکراتى که در آن رژیم صهیونیستى صرفا به دنبال اجراى طرح یهودى سازى خود است و هیچ سودى براى مردم فلسطین در پى نخواهد داشت. این مذاکرات به نظر من صرفا سرگرم کننده و بى نتیجه خواهد بود. من متاسفم که حکومت خودگردان براى خود وظیفه اى جز دنبال کردن این مذاکرات بى حاصل قائل نیست. از طریق این مذاکرات تنها به منافع شخصى و گروهى خود به نام مردم فلسطین فکر مى کند.
* محمود عباس چند روز پیش اعلام کرد که رژیم صهیونیستى را به رسمیت نمى شناسد. واکنش اسراییل در رابطه با مذاکرات جارى چه خواهد بود؟ آیا تاثیرى بر روند مذاکرات خواهد داشت؟
** من معتقدم این اظهارات صرفا اقدامى براى تحریف اذهان و فریب افکار عمومى است. هدف از این سخنان انحرافى، جلب یک اجماع عمومى براى تشکیل حکومت تکنوکرات مورد نظر خود است که نمى خواهند حرکت حماس در آن مشارکتى داشته باشد. محمود عباس ادعا نمى کند که طرف مذاکره کننده است بلکه مذاکره کننده را دولت سلام فیاض مى داند. در همین حال، هدف دیگر از این سناریو، انتخابات آینده فلسطین است. محمود عباس در نظر دارد از این تاکتیک براى فتح اعتبارى کسب کند و تشکیلات خودگردان را به عنوان پیشنهاد دهنده مذاکرات حائز راى اکثریت کند. سناریوى صلح فعلى یک سناریوى چند بعدى اقتصادى است که در آن اردن و مصر و کشورهاى موسوم به اعتدال گرایان عرب نقش مهمى را بازى مى کنند و در نهایت هدف آن ائتلاف این کشورها با اسراییل براى مقابله با ایران است.
* آیا اختلاف بین دولت اوباما و رژیم صهیونیستى جدى است؟
** اگر اعراب و فلسطینى ها موضع جدى و محکمى داشته باشند این اختلاف بین دولت آمریکا و رژیم اسراییل هم جدى مى شود. آنها به طور قاطع باید به اوباما بگویند ما نیاز به طرح هاى جدید شما نداریم و مى توانیم امور خود را حل و فصل کنیم. اگر اوباما جدیتى از سوى فلسطینیان و اعراب ببیند، معتقدم که اوباما موضعى مثبت تر در مواجه با طرح صهیونیست ها خواهد داشت. اما اگر اعراب در مقابل این طرح سر فرود آورند و با نتانیاهو به مذاکره بنشینند، اوباما هم بااین طرح کنار خواهد آمد.
* اما اوباما اخیرا گفته بود که از دولت مستقل فلسطین حمایت مى کند.
** اوباما آمادگى پذیرش این موضوع را دارد اما این مستلزم یک موضع گیرى جدى و سرسختانه از سوى کشورهاى عربى است. اوباما هم به منافع آمریکا فکر مى کند و اگر مخالفت اعراب را به نفع آمریکا نداند آمادگى بیشترى براى این موضوع در خود ایجاد مى کند.
* ملک عبدالله ثانى پادشاه اردن اخیرا به واشنگتن سفر کرد. اوباما در این سفر تصریح کرد هر کدام از سران مصر، حکومت خودگردان و رژیم صهیونیستى را به طور جداگانه به واشنگتن دعوت خواهد کرد. هدف دولت آمریکا از این دیدارهاى جداگانه چیست؟
** واشنگتن به دنبال یک راه حل سیاسى براساس منافع کلان خود در مورد فلسطین است. آمریکا مى خواهد نقش کلیدى را در منطقه داشته باشد و از این طریق ایران را تحت فشار و محدودیت قرار دهد. ایالات متحده هم اکنون در بحران هاى عراق و افغانستان به شدت درگیر است و تلاش دارد شکست ها و ناکامى هاى خود را با طرح صلح فلسطینى پوشش دهد.