* شما به عنوان کسى که در سفر به آمریکا رئیس جمهور را همراهى مى کردید چه برداشتى از سفر دارید؟
** معمولاً همه ساله در چنین روزهایى سران کشورهاى دنیا گرد هم مى آیند و در مجمع عمومى سازمان ملل به بیان دیدگاه هاى خود مى پردازند. اما سفر آقاى احمدى نژاد به نیویورک یک رخداد تاریخى بود که در تاریخ کشور ما و جهان اتفاق افتاد و هیأت ایرانى پرکارترین هیأتى بود که از ابتداى صبح تا شب برنامه داشت. جا دارد به رئیس جمهور خدا قوت بگوییم. ایشان با وجود ماه مبارک رمضان و با زبان روزه از ۷ صبح که برنامه هایشان را شروع مى کردند تا نیمه شب ادامه مى دادند. تمامى دیدارهاى ایشان بسیار مفید و اثرگذار برگزار مى شد از جمله دیدارى که در شب اول با ایرانیان مقیم آمریکا داشتند و جمعیت کثیرى شاید بیش از ۲ هزار تن از ایالت هاى مختلف آمریکا تجمع کرده بودند که در میان آنها افرادى دیده مى شدند که حتى ایران را ندیده بودند و به زبان فارسى هم نمى توانستند صحبت کنند اما نسبت به رئیس جمهور ابراز احساسات مى کردند. زمانى که به نیویورک رفتیم ۱۱ صبح از تهران راه افتادیم و ۱۴ ساعت در راه بودیم. زمانى که به آمریکا رسیدیم ۳ ساعت به زمان افطار مانده بود، آقاى رئیس جمهور با افطارى مختصرى تا پاسى از شب در آن جلسه حضور داشتند.
دومین روز سفر ایشان با چند مصاحبه با رسانه ها شروع شد و مهمترین برنامه در این روز حضور در دانشگاه کلمبیا بود. من، آقاى تمدن و آقاى جلیلى زودتر از کاروان به دانشگاه رفتیم و دیرتر هم خارج شدیم تا فضا را کاملاً درک کنیم.
* فضاى پیش از سخنرانى چطور بود هم در دانشگاه و هم در خیابان هاى اطراف؟
** زمانى که اعلام شد آقاى احمدى نژاد قرار است سخنرانى داشته باشند بلیت هاى جلسه در کمتر از یک ساعت به فروش رسیده بود. مشتاقان بسیارى براى سخنرانى بودند که پشت در مانده بودند.
ما با وجود این که پیش از موعد مقرر در سالن حاضر شده بودیم اما تمام صندلى ها پر بود و شمارى ایستاده بودند. به خاطر موج تبلیغات علیه این سخنرانى صد ها میلیون تن پاى تلویزیون ها نشستند و حتى در مقابل دانشگاه صفى از اتومبیل ها تشکیل شده بود که با سیستم پخش زنده سخنرانى را دنبال مى کردند.
تقریباً فعالیت در سازمان ملل تعطیل شد و همزمان که سخنرانى در سازمان ملل پخش مى شد بسیارى از مقام هاى کشور ها و رؤساى هیأت ها این سخنرانى را شنیدند.
* اخبار و تصاویرى که رسانه هاى خارجى منعکس مى کردند تجمع هایى را علیه سخنرانى رئیس جمهور نشان مى داد، این تجمع ها به چه صورت بود؟
** در بیرون از دانشگاه شمارى از صهیونیست ها که تعدادشان هم بسیار کم بود، تجمع کرده بودند. در آمریکا لابى صهیونیستى بسیار قوى است و بیشترین ابزارهاى رسانه اى را در اختیار دارند. آنها با وجود تبلیغات گسترده تنها توانسته بودند شمارى دانش آموز را با اتوبوس بیاورند که تعدادشان بسیار کم بود و شاید بیش از ۱۵۰ تن نبودند اما لابه لاى جمعیت ایستاده بودند و عمده جمعیت عبورى بودند و یا کسانى بودند که براى سخنرانى آمده بودند و نتوانسته بودند به داخل دانشگاه بیایند.
صهیونیست هایى که تجمع کرده بودند به ما مى گفتند که شما مى خواهید اسرائیل نابود شود که ما هم همان حرف رئیس جمهور که مى گفتند «باید رفراندوم برگزار شود و مردم فلسطین باید خود سرنوشتشان را تعیین کنند» را به آنها مى گفتیم . در کنار آنها خاخام هاى ضد صهیونیسم بودند. ابتدا گمان کردیم که آنها با هم هستند اما دنبال ما آمدند و گفتند به تجمع ما بیایید و دیدیم که به زبان انگلیسى و عربى از اقدام هاى صهیونیست ها ابراز انزجار مى کردند و مى گفتند که حساب یهود از صهیونیسم جداست، ما با شما هم نظر هستیم.
جریان ضد انقلاب امسال سال پایان عمرش بود چون جمعیت بسیار کمى را توانسته بودند جمع کنند و حدود ۴۰-۳۰ تن آمده بودند و خیلى هم روحیه شان را باخته بودند و حرفى براى گفتن نداشتند و در میان آنها منافقین جدید هم دیده مى شدند.
* فضاى داخل سالن چطور بود، در زمان سخنرانى و بعد از آن؟
** در ابتدا مدیر دپارتمان صحبتى را مطرح کرد و به دنبال ایشان، رئیس دانشگاه صحبت کرد. همه ما تحصیلات دانشگاهى داریم و فضاى دانشگاه دستمان است، گاهى ممکن است یک استاد دانشگاه رفتار توهین آمیزى را انجام دهد اما در سطح مدیر گروه یا دپارتمان و یا در سطح بالاتر از یک رئیس دانشگاه ما معمولاً یک رفتار سنجیده و متمایز را مى بینیم، اما در دانشگاه کلمبیا صحنه اى دیدیم که تحمل آن بسیار دشوار بود، اما در مقابل سعه صدر مثال زدنى آقاى رئیس جمهور را با تبسمى که بر لب داشتند شاهد بودیم. رئیس دانشگاه از قبل گفته بود که مى خواهد راجع به بحث هولوکاست و فعالیت هاى هسته اى ایران صحبت کند و رئیس جمهور هم پذیرفته بودند. پیش از برگزارى این جلسه شاهد بودیم که تبلیغات رسانه هاى دیدارى و شنیدارى علیه این فرد بود و شمارى از مقام هاى دولتى و کنگره آمریکا خواسته بودند این دیدار لغو شود و حتى یکى از نمایندگان کنگره آمریکا لقب «احمق ترین دانشگاهى» را به او داده بود. تصور ما این بود که رئیس دانشگاه خیلى متین صحبت کند و به طرح سؤال بپردازد، اما فکر مى کنم تحت تأثیر این فشار ها براى این که خود را نجات بدهد جلسه را به این سمت پیش برد. در طول صحبت هاى رئیس دانشگاه زمانى که اهانت مى کرد ما که ردیف جلو نشسته بودیم به عقب برمى گشتیم و عکس العمل جمعیت را رصد مى کردیم؛ حاضران به نشانه تأسف سرشان را تکان مى دادند اما وقتى آقاى احمدى نژاد شروع به صحبت کردند بیش از دو سوم جمعیت حاضر براى ایشان کف مى زدند و ابراز احساسات مى کردند. البته دوربین ها در پشت سر جمعیت نصب شده بود و واکنش هاى حاضران منعکس نمى شد.
* البته علاوه بر صداى تشویق هایى که در زمان سخنرانى آقاى احمدى نژاد از تلویزیون شنیده مى شد در یک مورد صداى دیگر که گویا اعتراض بود را هم مى شنیدیم.
** فقط وقتى که بحث مربوط به همجنس باز ها مطرح شد شمارى که نزدیک ما هم نشسته بودند گفتند: «اوه اوه» که برخى تصور کردند که این ها هو مى کنند در حالى که این چیزى شبیه ابراز تعجب بود.
* در موارد دیگر واکنش ها به چه صورت بود؟
** در تمام طول سخنرانى حاضران مؤدبانه به سخنرانى ایشان گوش مى دادند. آقاى رئیس جمهور از موضوع هاى جهانى از جمله تبعیض و بى عدالتى در دنیا و فقر جهانى و . . . سخن گفتند و دانشجو ها با دقت به سخنانشان گوش کردند و در پایان سخنرانى شمارى از دانشجویان ضبط به دست آمدند و از ما سؤالاتى داشتند. ماهم دوست داشتیم که دیدگاه حاضران را بدانیم و سؤالاتى داشتیم، یک خانم ایرانى که دانشجوى دکترا بود در جمعیت حضور داشت، ایشان گفت من غیر از بخش کوچکى همه مطالب را قبول دارم و خیلى خوب صحبت کردند. از همین خانم خواستیم که دیدگاه هاى دانشجویان را از آنها سؤال کند که آنها هم از صحبت هاى آقاى احمدى نژاد بسیار استقبال مى کردند و در عین حال از اظهارات رئیس دانشگاه ابراز تأسف مى کردند.
* گفتید که بعد از پایان مراسم هم دیرتر از هیأت محل را ترک کردید از مشاهداتتان در آن زمان بگویید.
** وقتى که بیرون آمدیم با جمعیت کثیرى مواجه شدیم که خیلى مشتاق بودند در جلسه شرکت کنند اما نتوانسته بودند حضور پیدا کنند. گروه هاى مختلف از دانشجویان عرب و مسلمان و حتى غیر مسلمان مى آمدند و تشکر و ابراز حمایت مى کردند و برخلاف عکس جعلى که روزنامه نیویورک تایمز فرداى آن روز منتشر کرد اکثریت جمعیت موافقان ما بودند و تعداد کمى هم با تدارکات گسترده آمده بودند اما قابل توجه نبودند. بعد از برنامه دانشگاه کلمبیا رئیس جمهور ملاقات گسترده اى با رؤساى هیأت ها داشتند. نخستین چیزى که به آقاى احمدى نژاد مى گفتند اشاره به برنامه روز قبل، ابراز انزجار از صحبت هاى رئیس دانشگاه و ابراز حمایت از سخنان رئیس جمهور بود. بعضى گمان مى کنند این حرف ها تبلیغاتى است اما نیازى به تبلیغات وجود ندارد. دشمن خود براى ما تبلیغ کرد.
* بدترین حالتى که براى این جلسه تصور مى کردید چه بود؟
** غیر از بحث رئیس دانشگاه که اصلاً براى ما قابل پیش بینى نبود و گمان مى کردیم رئیس دانشگاه شخصیت علمى و وزینى باشند، تصور ما این بود که با حجم وسیع تبلیغاتى جمعیت کثیر چند هزار نفره صهیونیست ها و طرفدارانشان را داشته باشیم و براى ما عجیب بود که جمعیت کم و محدودى از صهیونیست ها باشند. در عین حال رفتار دانشجو ها بسیار مى تواند آموزنده باشد که با وجود صحبت هاى تند رئیس دانشگاه در طول جلسه بسیار مؤدبانه عمل کردند.
* آیا آمریکایى ها این شرایط را پیش بینى نمى کردند؟ و آیا شرایط پیش آمده به دلیل اشتباهى بود که آنها در محاسباتشان دچار شده بودند؟
** آنها ابتدا مخالف بودند و فشار سنگینى به رئیس دانشگاه مى آوردند که سخنرانى لغو شود چون مى دانستند حضور آقاى احمدى نژاد مى تواند بسیار تأثیرگذار باشد و به همین دلیل واهمه داشتند. شاید رئیس دانشگاه قول داده بود که این جلسه را به جلسه محاکمه آقاى احمدى نژاد تبدیل کند، اما این خواست آنها نتیجه عکس داد.
* این نتیجه عکس آیا فقط از دیدگاه ما است یا این که در آنجا هم آثار آن مشهود بود؟
علاوه بر این که فضاى قبل و بعد از سخنرانى در دانشگاه را از نزدیک رصد مى کردیم به دنبال این هم بودیم که بازتاب صحبت ها را خودمان بشنویم. جمعیتى که در دانشگاه بود قریب به اتفاق تحت تأثیر صحبت هاى آقاى احمدى نژاد قرار گرفته بودند، هم آنجا این تأثیر مشخص بود و هم بعد از آن شمارى آمدند و با ما صحبت کردند. ایرانیانى که خارج از دانشگاه بودند و نتوانسته بودند به داخل بیایند به محض خروج ما از دانشگاه از ما سؤال مى کردند که چطور بود؟ ما هم از آنها مى خواستیم که نظر مردم آنجا را بپرسند. یکى از کارهایى که من انجام دادم این بود که از آشنا ها و بستگانى که در ایالات مختلف آمریکا داشتم خواستم بازتاب ها را سؤال کنند. این افراد که در میان آنها هم چهره هاى دانشگاهى و استاد دانشگاه و هم مشاغل دیگر هستند، تأیید مى کردند که بازتاب ها بسیار مثبت بود و دوستانم مى گفتند مردم آمریکا موفقیت آقاى احمدى نژاد را تبریک مى گفتند.
* برنامه دانشگاه کلمبیا و حواشى آن آنقدر مهم بود که کمتر به سایر برنامه هاى این سفر پرداخته شد، سایر برنامه ها و دیدار ها را چطور ارزیابى مى کنید؟
** همان شب جلسه اى با رهبران مسلمان در آمریکا داشتیم که چهره هاى تأثیرگذار و با نفوذ و مؤثرى هستند. آنها هم دیدگاه هایشان را مطرح مى کردند و بسیار راضى بودند و مى گفتند اگر این جلسه در سال هاى آینده برگزار شود قطعاً با استقبال بیشترى برگزار خواهد شد. آن روزى که در کلیسا حضور پیدا کردیم هم همین صحنه اتفاق افتاد و مجرى جلسه اعلام کرد که در سال گذشته نزدیک به ۴۰ تن از رهبران مسیحى حضور پیدا کردند اما امسال ۱۴۰ تن شرکت کردند.
* فضاى سخنرانى رئیس جمهور در سازمان ملل چگونه بود؟
** در زمان سخنرانى ما با چند ردیف فاصله از رئیس جمهور نشسته بودیم. در سخنرانى آقاى رئیس جمهور در جایگاه خبرنگاران جا براى سوزن انداختن نبود. جایگاه تماشاچیان و میهمانان هم مملو از جمعیت بود و شمارى از صندلى ها را هم از ابتدا رزرو کرده بودند. در بعضى موارد شاهد مشاجره شدید میان بعضى افراد براى پیدا کردن جا بودم.
قبل از سخنرانى ایشان رئیس جمهور آرژانتین صحبت مى کردند اما جلسه بى نظم بود و بسیارى از صندلى ها خالى بود اما با حضور رئیس جمهور شاهد بودیم که نظم و سکوت خاصى بر جلسه حاکم شد و همه با دقت سخنرانى رئیس جمهور را گوش مى کردند. زمانى که سخنرانى تمام شد جایگاه میهمانان و تماشاچى ها یکباره خالى شد و مشخص بود که براى سخنرانى آقاى احمدى نژاد آمده بودند. این نشانه اقتدار و عزت نظام جمهورى اسلامى است. بعد از سخنرانى ایشان تعداد زیادى از سران کشور ها براى تبریک به رئیس جمهور مى آمدند چرا که حرفهاى ایشان حرف دل ملت ها است. نکته قابل توجه دیگر درخواست کارکنان سازمان ملل براى عکس انداختن با رئیس جمهور بود همان طور که از کنار اتاق هایشان رد مى شدند و خدا قوتى مى گفتند، کارکنان و بخصوص خانم ها با وجود تبلیغات منفى درباره وضع زنان در ایران، بسیار استقبال مى کردند.
* از دیدار رئیس جمهور با ایرانیان مقیم آمریکا هم بسیار گفته شد، نکات خاصى از این دیدار به خاطر دارید؟
آن جمع بسیار مشتاق بودند که رئیس جمهور مواضع ضد آمریکایى داشته باشد. به محض این که رئیس جمهور از اقتدار و عزت ایرانى و افتخارات کشورمان بخصوص در دوران پس از انقلاب سخن مى گفتند همه ابراز احساسات مى کردند. از خانمى پرسیدم شما که اینجا زندگى مى کنید چرا اینگونه مواضع را تأیید مى کنید و این خانم مى گفت نمى دانید که ما اینجا چقدر تحقیر مى شویم. خانم دیگرى که دختر یک سرلشگر زمان شاه بود و قبل از انقلاب از ایران رفته بودند مى گفت که فرزندش حتى ایران را ندیده بود و فارسى هم بلد نیست، اما در مدرسه به خاطر آقاى احمدى نژاد با همکلاسى آمریکایى اش دعوا کرده است.
مى گفتند شما نمى دانید و ما مى دانیم که اینجا آقاى احمدى نژاد به ما عزت و افتخار دادند. ما با غرور و افتخار سرمان را بالا مى گیریم و مى گوییم ما ایرانى هستیم.
* از حال و هواى سفر بیرون بیایید و به عنوان نماینده مجلس بفرمایید سفر به آمریکا بر تقویت دیپلماسى و تحقق منافع ملى ما چه تأثیرى داشت؟
** در این سفر ضمن این که اقتدار جمهورى اسلامى حفظ شد، دیدارهایى که آقاى احمدى نژاد داشتند، فعالیت و کار فشرده هیأت ایرانى، ملاقات با سران کشور ها و رؤساى هیأت ها که بیشتر به درخواست طرف مقابل بود و آنها به دیدن آقاى احمدى نژاد مى آمدند و دیدارهاى وزیرخارجه کشورمان حاکى از فعالیت گسترده دیپلماسى کشورمان بود.
در ملاقات هایى که در آمریکا با گروه هاى سیاسى و مذهبى و . . . داشتیم یک نکته مشهود بود و آن این که در بحث منافع ملى همه یکى مى شوند و افسوس مى خوردم که در ایران بعضى جریانات سیاسى منافع گروهى و جناحى خود را بر منافع ملى ترجیح مى دهند و بعضاً مى گویند منافع ملى تعریف نشده است، اما با حرکتى که انجام شد حمایت گسترده ملت ایران و حمایت همه جریانات سیاسى را شاهد بودیم. ما همین را مى خواهیم که در عین اختلاف سلیقه، در بحث منافع ملى متحد باشیم. ما به تمامى اهداف خود در این سفر و شاید فراتر از اهداف و حد انتظار خود رسیدیم، آمریکا بار دیگر شکست خورد و بار دیگر اقتدار و عظمت جمهورى اسلامى آشکار شد.
* از وقتى که در اختیار ما قرار دادید سپاسگزارم.