طرح صلح کشورهای عربی برای حل مشکلات موجود بین فلسطین و رژیم صهیونیستی طی هفتههای گذشته بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. البته نگاه فلسطین و رژیم صهیونیستی به این طرح متفاوت است.
شیمون پرز معاون اول نخستوزیر رژِیم صهیونیستی ادعا میکند: طرح صلح عربی دربرگیرنده دیکتههایی علیه اسراییل است.
وی میگوید: ما میتوانیم اختلافاتی که با اعراب در خصوص طرح صلح داریم را از طریق مذاکره حل کنیم نه از طریق دیکته کردن دستورات آنها.
وی تصریح کرد: در واقع تمام درگیریهای منطقه از طریق مذاکرات حل میشود.
اما رییس تشکیلات خودگردان فلسطین میگوید: طرح صلح عربی بهترین فرصت برای حل بحران خاورمیانه است.
محمود عباس، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه در آستانه برگزاری نشست سران کشورهای عربی در ریاض اظهار داشت: طرح صلح عربی گرانبهاترین و با ارزشترین طرحیست که برای حل مشکل فلسطین و اشغال اسرائیل از سال 1948 ارائه شده است.
عباس ادامه داد: طرح صلح عربی به راحتی به اسرائیلیها میگوید که سرزمین فلسطین را رها کنید؛ در واقع این طرح راهحل ارائه میدهد.
وی نسبت به شکست طرح صلح عربی هشدار داد و گفت: شکست این طرح به منزله نابودی تمام اهداف صلح در آینده نزدیک است.
طرح صلح کشورهای عربی که در سال 2002 میلادی از سوی عربستان پیشنهاد شده، به اسرائیل پیشنهاد عادی ساختن روابط با کشورهای عربی در ازای خروج اسرائیل از همه سرزمینهای عربی اشغالی در سال 1967 را میدهد و به همین دلیل چندان مورد توجه رژیم صهیونیستی نیست. به همین دلیل هم اسرائیل درخواست اصلاحات در این طرح را ارائه داده است. اما این درخواست با واکنش دبیرکل اتحادیه عرب مواجه شد. در نخستین روز از سال 1386، خبرگزاری شینهوا به نقل از عمرو موسی گزارش داد: درخواست اسراییل برای ایجاد اصلاحات در طرح صلح کشورهای عربی قابل قبول نیست.
دبیرکل اتحادیه عرب با ذکر این امر در ملاقات با عبدالله الخطیب، وزیر خارجه اردن گفت: اسراییل طرح صلح کشورهای عربی را از زمانی که در سال 2002 در نشست سران عرب در بیروت به تصویب رسید یا نادیده گرفته و یا رد کرده است.
الخطیب نیز گفت: سخنان اخیر ملک عبدالله، پادشاه اردن در کنگره آمریکا به خوبی موضع کشورهای عرب را درباره طرح صلح که براساس تشکیل یک فلسطینی مستقل، پایان اشغالگری اسراییل در سرزمینهای عرب و تامین امنیت برای کشورهای منطقه است، نشان داد.
وزیر خارجه اردن خواستار ایجاد مکانیسمی برای اجرای طرح صلح شده و افزود: هدف، رسیدن به یک راهحل جامع است که حقوق فلسطینیان را به آنها برمیگرداند.
در همین حال معاون وزیر امور خارجه مصر تاکید کرد: اسراییل باید قبل از مذاکره با فلسطینیان اصول طرح زمین برای صلح عربستان را که در سال 2002 مطرح شده، به طور کامل بپذیرد.
هانی خلف؛ معاون وزیر امور خارجه مصر گفت: اسراییل باید ابتدا اعلام کند که این طرح صلح را پذیرفته پس از آن به دنبال مکانیزمی برای مذاکره و حل و فصل صلحآمیز درگیریها باشد.
خلف تاکید کرد: اسراییل حق ندارد هیچ درخواستی برای انجام اصلاحات در این طرح قبل از انجام هرگونه مذاکره ارایه دهد.
به گفته وی اعراب همچنان بر اجرای طرح صلحشان در این خصوص تاکید دارند.
همزمان با آغاز سال نو خورشیدی، دبیرکل سازمان ملل به خاورمیانه سفر کرد.
بان کی مون هنگام ورود به سرزمینهای اشغالی گفت که عزم تازهای در جهان عرب برای پیشبرد طرح صلح عربستان دیده میشود.
دبیرکل سازمان ملل گفت: چالش ما یافتن راهحل و اجرای روندی است که به صلح منجر شود.
وی تاکید کرد: تماسها میان رهبران اسراییلی و فلسطینی از سر گرفته شده، گروه چهار جانبه فعالتر شده و امیدوار است به زودی بتواند در منطقه نشستی برگزار کند. همچنین عزم تازهای در جهان عرب برای احیای طرح صلح سال 2002 عربستان دیده میشود. چالش ما این است که این اقدامات بالقوه را به روندی پویا و فعال نزدیک سازیم.
دبیرکل سازمان ملل همچنین در گفتوگو با روزنامه هاآرتص گفت: گروه چهار جانبه بینالمللی قصد دارد اسراییل، فلسطین و گروه چهار جانبه عرب (متشکل از عربستان سعودی، مصر، اردن و امارات) را به نشست بعدی خود دعوت کند.
بان کی مون اظهار داشت: این مساله در جلسهای با کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه آمریکا مورد مذاکره و بررسی قرار گرفت.
بان کی مون با خوب توصیف کردن نشست خود و رایس ابراز امیدواری کرد جامعه بینالمللی بتواند از شرایط دیپلماتیک که هماکنون ایجاد شده، حداکثر استفاده را ببرد.
دبیرکل سازمان ملل اواخر این هفته در نشست سران اتحادیه عرب که در ریاض برگزار میشود، شرکت خواهد کرد.
وی ابراز امیدواری کرد طرح صلح اعراب در این نشست به تصویب برسد و تشکیل دولت متحد ملی فلسطین عاملی برای احیای روند دیپلماتیک در منطقه باشد.
وی با بیان اینکه انتظار دارد در ریاض با بشار اسد، رییسجمهور سوریه دیدار کند، گفت: احیای مذاکرات بین اسراییل و سوریه یکی از موضوعات مورد بحث خواهد بود.
دبیرکل سازمان ملل سوریه را یک بازیگر منطقهای مهم توصیف کرد و ابراز امیدواری کرد دمشق نقش مثبتی در لبنان ایفا کند.
بان کی مون که از کرانه باختری بازدید و با محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین و وزیران دولت جدید این کشور دیدار کرد، از نقض حقوق اساسی فلسطینیان به شدت انتقاد کرد.
وی در انتقادات خود به دیوار حائل و موانع جادهای که زندگی روزمره را در سرزمینهای اشغالی مختل میکند، اشاره کرد و گفت: لازم است تعادل درستی بین نیازهای امنیتی اسراییل و حقوق مسلم و اساسی غیرنظامیان در سرزمینهای اشغالی ایجاد شود.
بان کی مون با اشاره به تحریم اقتصادی علیه دولت فلسطین گفت: اعتقاد ندارم که تحریمهای جامعه بینالملل ضربهای به فلسطین محسوب نمیشود.
بان کی مون ابراز تاسف عمیق خود را از شرایط حاکم بر یکی از اردوگاههایی که وی در جریان سفرش از آن بازدید کرده ابراز داشت و افزود: روحیه بالای کودکان در یکی از مدارس خوشبینی فراوانی در من ایجاد کرده است.
در همین حال ایهود اولمرت، نخستوزیر رژیم صهیونیستی در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل در بیتالمقدس اظهار داشت: ارتباطات من و محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین همچنان ادامه دارد و این ارتباطات تا مدت زمانی معین ادامه خواهد داشت.
وی تاکید کرد: ما از تلاشها برای انجام مذاکرات میان اسراییل و فلسطین استقبال و قدردانی میکنیم.
نخستوزیر رژیم صهیونیستی اعلام کرد: من اطمینان دارم آمریکا به تلاشهایش برای از سرگیری مذاکرات با هدف اجرای طرح نقشه راه که اساس مذاکرات ما و فلسطینیها است ادامه خواهد داد.
اولمرت ابراز امیدواری کرد که کشورهای عربی میانهرو در راستای طرح صلح عربی که عربستان در سال 2002 پیشنهاد داده است، دست به پیشرفتهایی بزنند.
اولمرت گفت: اگر کشورهای عربی میانهرو به روند صلح براساس طرح صلح عربستان پایبند باشند، میتوانیم شاهد تحول مثبت در خصوص درگیری اعراب و اسراییل باشیم.
وی افزود: طرح صلح عربستان بسیار مفید است و نشاندهنده مسوولیتپذیری ملک عبداللهبن عبدالعزیز، پادشاه عربستان است.
نخستوزیر رژیم صهیونیستی همچنین ابراز امیدواری کرد که حضور بان کی مون در نشست سران کشورهای عربی منجر به انگیزه برای موافقت شرکتکنندگان با طرحهای جدید میانهرو شود.
اولمرت تصریح کرد: ما خواهان دستیابی به پیشرفت هستیم و معتقدیم طرح عربستان میتواند سهم به سزایی در تسهیل روند صلح داشته باشد.
اولمرت افزود: به اعتقاد من مشکل اساسی در این مسیر مخالفت دولت فلسطین و رییس دفتر سیاسی این جنبش با به رسمیت شناختن اسراییل است.
وی خاطرنشان کرد: دولت اسراییل متعهد است که در راستای تشکیل کشور فلسطین براساس معیارهایی که جامعه جهانی و کمیته کاری چهار جانبه تعیین کرده، تلاش کند.
اولمرت در خصوص مشارکت در نشستی با حضور کشورهای عربی میانهرو اعلام آمادگی کرد و افزود: در صورتی که از من دعوت به حضور در چنین نشستی شود حتما خواهم پذیرفت و در صورتی که ویزا دریافت کنم برای مشارکت در این نشست تردید نمیکنم.
مروری بر اظهارات رئیس دفتر سیاسی حماس در هفتمین روز از فروردینماه هم خالی از لطف نیست.
خالد مشعل در آستانه برگزاری نشست سران کشورهای عربی اتخاذ تصمیمات جدی در خصوص شکستن تحریم علیه فلسطینیها و به رسمیت شناختن دولت متحد ملی فلسطین را خواستار شد.
وی در مراسم افتتاحیه پنجمین نشست سران عضو موسسه القدس در الجزایر که با حضور 400 شخصیت مسلمان و مسیحی برگزار میشد، وحدت میان موضعگیری کشورهای عربی را خواستار شد و افزود: آمریکا میخواهد اعراب را به دو قطب میانهرو و تندرو تقسیم کند.
وی در عین حال اعلام کرد: طرح صلح عربی باید از سوی کشورهای عربی هدایت و اجرا شود.
مشعل تصریح کرد: هیچ طرح عربی برای تغییر طرح صلح عربی که در سال 2002 تصویب شده است وجود ندارد.
وی گفت: برگزاری نشست سران کشورهای عربی امیدوارکننده است چرا که بعد از نظارت عربستان بر امضای توافقنامه مکه زمینه برای تشکیل دولت متحد ملی فلسطین و جلوگیری از اختلاف میان گروههای فلسطین فراهم شد و این امر میطلبد که سران کشورهای عربی موضعگیری مثبتی را اتخاذ کنند.
وی تصریح کرد: جنبش حماس از دولت فلسطین حمایت میکند و در کنار دیگر رهبران عرب در جهت حفظ وحدت عربی تلاش میکند.
رییس دفتر سیاسی حماس شکستن تحریم علیه فلسطینیها را خواستار شد و گفت: باید در این نشست قطعنامهای در راستای به رسمیت شناختن دولت جدید فلسطین و همکاری با وزرای آن دولت صادر شود.
مشعل با بیان این که فرصت برای ایجاد استراتژی جدید اسلامی و عربی بر پایه ایجاد آشتی میان فلسطینیها و وحدت ملی فراهم شده است، گفت: زمان آن رسیده است که اعراب استراتژی جدید خود را ترسیم کنند و به حقوق گروههای سیاسی احترام گذاشته شود کشورهای عربی نباید در قبال مسایلی مثل بیتالمقدس مسجدالاقصی و حق بازگشت آوارگان کوتاه بیایند.
وی ضمن تاکید بر تعهد حماس بر اجرای توافقنامه مکه نشست ریاضی را فرصت مهمی برای ایجاد آشتی فلسطینها و اعراب و دفاع از حقوق فلسطینیها ارزیابی کرد.
مشعل در عین حال وجود اختلافات میان گروههای فلسطینی را رد نکرد و گفت: ما در نهایت با اصول مقاومت موافق هستیم و هرگونه اختلاف و درگیری میان گروههای فلسطینی یک نوع تلاش شیطانی است.
رییس دفتر سیاسی حماس افزود: اسراییل با بحران رهبری روبهرو است و ایهود اولمرت نخستوزیر اسراییل تنها از دو درصد از حمایت مردمی برخوردار است که این امر در اسراییل بسیار بیسابقه بوده است.
اما آیا طرح کشورهای عربی میتواند صلح را به خاورمیانه بازگرداند؟ گذشت زمان، پاسخ این پرسش را آشکار میسازد.