بسماللهالرحمنالرحیم
در توصیف وضعیت مولی الموحدین حضرت علی علیه السلام در سالها و ماه ها و روزهای آخر عمر مبارکشان آمده است که آنحضرت از خدای متعال تمنای مرگ می کردند. بعد از ضربت خوردن نیز فرمودند «فزت و رب الکعبه» و شوق خود را به رفتن از این دنیا ابراز نمودند. اینکه چرا امیرالمومنین چنین خواسته ای داشتند نیز در شرح حال آنحضرت توضیح داده شده است. براساس این توضیحات رفتار مردم و عدم همراهی آنها با حضرت جهت تحقق اهداف والای اسلامی عامل اصلی سیر شدن از زندگی بود.
مردم چرا با مولای متقیان همراهی نکردند چرا وجود درخشان و گوهر تابناکی همچون امیرالمومنین علی علیه السلام در جامعه صدر اسلام یعنی زمانی که هنوز فقط دو دهه از طلوع خورشید اسلام گذشته بود و بلافاصله بعد از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم منزوی گردید و راه برای روی کار آمدن امثال معاویه هموار شد؟
مورخان و اصحاب تحلیل تاریخ برای این واقعه دردناک و این ضربه کاری که بر اسلام وارد شد عوامل متعددی را مطرح می کنند که برآیند همه آنها «جهل» است. در خطبه های خود امیرالمومنین علیه السلام نیز اشاره به «جهل» به عنوان ریشه دوری مردم از حق بسیار است. رویدادهای غمبار دوران امیرالمومنین نیز این واقعیت تلخ را به اثبات می رساند که جهل مردم زمینه را برای به حکومت رسیدن عناصر فاسد منحرف و نالایق فراهم ساخت و جامعه را از برکات وجود صالح ترین عبد خدا مظهر عدالت و تقوا و منبع علم و حکمت و تدبیر محروم ساخت.
درست است که دنیاخواهی و قدرت طلبی یکی از عوامل مهم برپائی فتنه ها و گرایش عده ای از دانه درشت ها به سوی باطل بود ولی واقعیت دیگری که متاسفانه به کمک اهل باطل شتافت و زمینه را برای انزوای امیرالمومنین فراهم ساخت پذیرش شایعات و تبلیغات معاویه ای توسط مردم بود. آنان که در صفین امیرالمومنین را وادار کردند فرمان توقف جنگ صادر کند و به مالک اشتر دستور دهد شمشیر در نیام نماید آنان که علی علیه السلام را وادار به پذیرش تحکیم کردند آنان که بعد از واقعه سیاه تحکیم به سرزنش امیرالمومنین پرداختند و فتنه خوارج را بنیان نهادند و در نهایت جنگ نهروان را ترتیب دادند و با پیشانی های پینه بسته از کثرت نماز و سجده به رویاروئی با حجت خدا پرداختند همه و همه اعضای لشکر جهل بودند.
بنابر این اگر علی علیه السلام نتوانست عدالت را تحقق بخشد به دلیل جهل مردم بود اگر شجاعت علی که در سالهای اول ظهور اسلام پیامبر اکرم را یاری کرد و دین خدا را مستقر نمود در دوران حکومت خود علی دیگر کارساز نبود به دلیل مواجه شدن با مانع بزرگی به نام جهل بود و اگر معاویه و عمرو عاص توانستند حکومت را دردست بگیرند و سرنوشت حاکمیت اسلامی را به آنچه در کاخ های خضرا و حمرا میگذشت گره بزنند به دلیل جهل مردم بود. سایه جهل بقدری سنگین بود که مردم شام پذیرفته بودند علی نماز نمیخواند و به مسجد هم نمی رود! همان علی که پیامبر خدا او را برادر خود دانسته بود و فرموده بود «انا مدینه العلم و علی بابها فمن ارادالمدینه فلیاتها من بابها». هنگامی که خبر شهادت مولا را به شام بردند و به مردم گفتند که این واقعه در محراب مسجد کوفه رخ داده شامیان باور نکردند و گفتند علی اهل نماز نبود و به مسجد نمی رفت اگر میگفتید در مکان دیگری او را کشته اند می پذیرفتیم ولی چون میگوئید در مسجد او را کشتهاند نمیتوانیم باور کنیم!
جهل، در طول تاریخ اسلام ضربه های کاری زیادی به دین خدا وارد کرده و راه را بر پیشرفت مسلمانان بسته است. بزرگترین عامل انحطاط مسلمانان بعد از درخشش اولیه جهل بود. موثرترین ابزاری که در دوران جدید به استعمارگران کمک کرد تا کشورهای اسلامی را زیر سلطه خود بگیرند جهل بود. امروز نیز بزرگترین مانع وحدت امت اسلامی جهل است. در هر کشوری که قدرتهای سلطه گر موفق میشوند عوامل خود را به حاکمیت برسانند و آنرا به جزیره ثبات برای پیشبرد اهداف غارتگرانه خود تبدیل کنند ابزار اصلی آنها جهل مردم است. در هر کشوری که بخواهند مقاومت ها را درهم بشکنند و سلطه خود را به آن باز گردانند و تحکیم نمایند پراکندن جهل بویژه از طریق تبلیغات و شایعات موثرترین ابزاری است که در اختیار میگیرند.
امکانات تبلیغاتی و شایعه پراکنی با گسترش وسایل ارتباط جمعی بویژه از نوع الکترونیکی آن در عصر حاضر بسیار فراوان و ارزان است. تعهد تقوا و خداترسی تنها عواملی هستند که میتوانند مانعی بر سر راه این خطر بزرگ ایجاد کنند. تعهد و تقوا و خداترسی نیز از جنس امور بخشنامه ای نیستند. مردم این امور را از عملکرد مسئولان و میزان پای بندی آنها به آنچه میگویند و به آنچه تعهد کرده اند فرا میگیرند. دشمن با تمام توان درحال برنامه ریزی و اجرای توطئه های رنگارنگ برای ناکارآمد جلوه دادن نظام اسلامی و نیروهای برپا دارنده این نظام و پیشگامان این نهضت است. ایادی دنیاخواه و قدرت طلب داخلی نیز به دشمن کمک می کنند. اگر اطلاع رسانی دقیق از مردم دریغ شود باتوجه به عوامل جهل پراکنی در جامعه که امروز بسیار زیاد است مظلومیت دوران امیرالمومنین علیه السلام یکبار دیگر تکرار خواهد شد.
امروز، مهمترین وظیفه همه وفاداران به امام خمینی(ره)، انقلاب اسلامی و نظام مقدس جمهوری اسلامی مبارزه با جهل و عوامل جهلپراکن در جامعه است. ظاهرگرائی ترویج خرافات اشاعه سطحی نگری و سرگرم کردن مردم به خواب و خیال و دروغ و در نهایت گسترش عوام زدگی عوامل اصلی پراکنده شدن جهل در جامعه هستند. تا این عوامل ریشه کن نشوند باید نگران اصل اسلام و انقلاب و نظام و کسانی که پایه گذاران این نظام خدائی محسوب میشوند بود. اگر میخواهیم وقایع دوران امیرالمومنین تکرار نشود باید جهل و همه عوامل گسترش جهل را ریشه کن نمائیم. آیا درسی بالاتر از این میتوان از شهادت مظلومانه علی علیه السلام گرفت؟!